کتاب درکات

کتاب درکات نوشته آرش جواهری، داستان مردی است که نوشتن برایش به کشمکشی میان حفظ خاطره‌ها و گرفتارشدن در کابوس‌ها تبدیل شده است. راوی در آستانه‌ی چهل‌سالگی، میان کاغذهای ناتمام، یاد مردگان خانواده و صدایی طعنه‌زن روزگار می‌گذراند. مادرش می‌خواهد او را برای درمان همراه کند اما ذهن او پیوسته به گذشته بازمی‌گردد؛ گذشته‌ای آکنده از عشق، فقدان و رازهای ناگفته. نشر آماره این کتاب را منتشر کرده است. تصویر دوزخ در این داستان، هم به رنج درونی راوی پیوند می‌خورد و هم به هراس او از تیمارستان. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درکات

کتاب درکات نوشته آرش جواهری، تجربه‌ی ذهنی راوی‌ای را پیش می‌کشد که نمی‌توان میان دیده‌ها، یادآوری‌ها و پندارهایش مرزی قطعی کشید. راوی از نوشتن اثری سخن می‌گوید که سال‌هاست شکل نهایی نمی‌گیرد. او کاغذها را پاره می‌کند و دوباره به سراغ نوشتن می‌رود؛ گویی ثبت گذشته ضرورتی است که هم نگهش می‌دارد و هم فرسوده‌اش می‌کند. روایت اول‌شخص، وقایع را به‌ترتیب زمانی دنبال نمی‌کند. یک جمله، شیء یا صدا کافی است تا موقعیت حال جای خود را به خاطره‌ای دور بدهد. صدایی تمسخرکننده نیز میان حرف‌های راوی وارد می‌شود، ادعاهایش را زیر سؤال می‌برد و حتی به شیوه‌ی داستان‌گفتنش اعتراض می‌کند. این کشمکش، خواننده را نه‌فقط درگیر سرگذشت یک مرد، بلکه درگیر چگونگی بازگوشدن آن سرگذشت می‌سازد. لحن متن میان اندوه، خشم، هراس و شوخی‌های گزنده جابه‌جا می‌شود. بازی‌های واژگانی، جمله‌های بریده، تکرارها و تداعی‌های پیاپی نیز آشفتگی تجربه‌ی راوی را در شکل بیان بازتاب می‌دهند.
کتاب درکات، خانه و اشیای به‌جای‌مانده در آن خانه را به محل حضور گذشته تبدیل می‌کند. زیرزمین، آینه‌ی قدی، صندوقچه‌ی نوشته‌ها و ساعت‌های ازکارافتاده، تنها اجزای صحنه نیستند؛ هریک رشته‌ای از یادها را پیش می‌کشند. پدربزرگ کتاب‌خوان و ساعت‌ساز، دروازه‌ی آشنایی راوی با اندیشه و خیال است. نامه‌های عموی مسافر نیز جهان بیرون را به کودکی او پیوند می‌زنند. مادر و فرحانه، همسر راوی، در سوی دیگر این زندگی قرار دارند؛ نگرانی و خستگی آنان از خلال نگاه مردی بازگو می‌شود که به نیت اطرافیانش بدگمان شده است. اشاره‌ها به دانته، آرداویراف و سفر به دوزخ، چارچوبی برای بیان رنج و فرورفتن در اعماق ذهن فراهم می‌آورند. تیمارستان نیز در نگاه راوی ادامه‌ی همین تصویر هراسناک است. متن، داوری شخصیت‌ها درباره‌ی جنون، درمان، عشق و سرنوشت را کنار یکدیگر می‌گذارد، بی‌آنکه گفته‌های آنان الزاماً حقیقتی قطعی باشند. خواندن این داستان مستلزم همراهی با گسست‌های زمانی و توجه به فاصله‌ی میان ادعاهای راوی و نشانه‌های پیرامون اوست.

خلاصه داستان درکات

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
راوی کتاب درکات، مردی نزدیک به چهل‌سالگی است که در زیرزمین خانه، میان نوشته‌های ناتمام و خاطره‌های بستگانش زندگی می‌کند. او می‌خواهد سرگذشت خانواده را بنویسد اما بی‌خوابی، کابوس‌های مردگان و صدایی مزاحم، کارش را پیوسته قطع می‌کنند. مادر نگران است و فرحانه دیگر تحمل وضع موجود را ندارد. پیشنهاد مراجعه به پزشک، خاطره‌ی دایی‌موسا و بستری‌شدن او را زنده می‌کند؛ خاطره‌ای که هراس راوی از درمان را شدت می‌بخشد. مرد هنگام نزدیک‌شدن به تیمارستان، بار دیگر به گذشته پرتاب می‌شود: به کتابخانه‌ی پدربزرگ، عشق روزهای جوانی و ماجراهای تلخ خویشاوندان. صدای طعنه‌زن نیز قدم‌به‌قدم همراه اوست و توضیح‌هایش را به چالش می‌کشد. داستان از خلال این رفت‌وبرگشت‌ها، کشمکش میان نیاز به گفتن و ناتوانی در سامان‌دادن به خاطره‌ها را دنبال می‌کند.

چرا باید کتاب درکات را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب درکات را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• روایت اول‌شخص، امکان بررسی فاصله‌ی میان برداشت راوی و رفتار اطرافیانش را فراهم می‌کند.
• گفت‌وگوی راوی با صدای مزاحم، خودِ نوشتن و انتظار از داستان را موضوع پرسش قرار می‌دهد.
• اشیای خانه و اشاره‌های ادبی، پیوند حافظه، فقدان و تصور دوزخ را ملموس می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب درکات به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های روان‌شناختی با راوی نامطمئن.
• خوانندگان علاقه‌مند به مضمون حافظه، سوگ و روابط پرتنش خویشاوندی.
• مخاطبانی که از روایت‌های گسسته، بازی‌های واژگانی و طنز تلخ استقبال می‌کنند.