کتاب مقایسه مابعدالطبیعه ارسطو و بوعلی سینا (در چهار مسئله)

کتاب مقایسه مابعدالطبیعه ارسطو و بوعلی سینا (در چهار مسئله) نوشته احمد بهشتی، چهار محور بنیادی فلسفه را در اندیشه‌ی این دو فیلسوف بررسی می‌کند: تقسیم علوم، موضوع فلسفه، وجود و عدم، وجوب و امکان و امتناع. پرسش محوری این پژوهش، شناخت نسبت اندیشه‌ی بوعلی سینا با میراث ارسطو و بررسی افزوده‌های فلسفی اوست. انتشارات میراث شرق این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مقایسه مابعدالطبیعه ارسطو و بوعلی سینا (در چهار مسئله)

کتاب مقایسه مابعدالطبیعه ارسطو و بوعلی سینا (در چهار مسئله) پژوهشی تطبیقی در مبانی مابعدالطبیعه است. احمد بهشتی به‌ دنبال روشن‌کردن این موضوع است که اندیشه‌ی بوعلی سینا چه نسبتی با فلسفه‌ی ارسطو دارد و فیلسوفان مسلمان چه مباحثی را به میراث فلسفی پیش از خود افزوده‌اند. نویسنده خاستگاه این پژوهش را پیشنهاد مرتضی مطهری برای نگارش رساله‌ای درباره‌ی مقایسه‌ی آرای ارسطو و ابن‌سینا معرفی کرده است.

گستردگی موضوع، دامنه‌ی بررسی را به چهار محور محدود می‌کند. مقدمه، علاوه‌بر توضیح این پیشینه، تصویری از شیوه‌ی تدریس و پژوهش مطهری به دست می‌دهد. احمد بهشتی شرح می‌دهد که استادش چگونه پرسش اصلی هر بحث را مشخص می‌کرد، سابقه‌ی مسئله را توضیح می‌داد و ارتباط مباحث را نشان می‌داد. این توضیحات، زمینه‌ی فکری انتخاب موضوع را روشن می‌کنند: بررسی فلسفه‌ی سینوی نه‌صرفاً به‌ عنوان انتقال اندیشه‌های پیشین، بلکه به‌ منزله‌ی عرصه‌ای برای تشخیص تحول مفاهیم و طرح مسائل تازه.

کتاب مقایسه مابعدالطبیعه ارسطو و بوعلی سینا (در چهار مسئله) چهار فصل دارد. فصل نخست به تقسیم علوم اختصاص یافته و تقسیم‌بندی ارسطو و بوعلی سینا را در کنار یکدیگر قرار داده است. فصل دوم، موضوع مابعدالطبیعه را بررسی می‌کند؛ مسئله‌ی جایگاه علل نخستین در فلسفه‌ی اولی و بحث از اقسام موجود و عوارض وجود در همین فصل مطرح می‌شوند. فصل سوم مباحثی چون بداهت وجود، اشتراک وجود، مغایرت مفهومی و مساوقت مصداقی و عدم امکان اعاده‌ی معدوم را در بر می‌گیرد.

فصل چهارم به وجوب و امکان و امتناع اختصاص دارد و اقسام ضرورت، امکان استعدادی و خواص واجب‌بالذات را دنبال می‌کند. عنوان‌هایی مانند بی‌نیازی واجب‌الوجود از علت و شریک‌نداشتن واجب‌الوجود، پیوند بحث‌های عمومی هستی با الهیات را نشان می‌دهند. خواننده در این مسیر، به‌ جای مرور زندگی فیلسوفان، با پرسش‌هایی روبه‌رو می‌شود که مرز دانش‌ها، معنای موجود و نسبت ضرورت با امکان را مشخص می‌کنند.

خلاصه کتاب مقایسه مابعدالطبیعه ارسطو و بوعلی سینا (در چهار مسئله)

کتاب مقایسه مابعدالطبیعه ارسطو و بوعلی سینا (در چهار مسئله) مقایسه‌ی دو دستگاه فلسفی را از جایگاه علوم آغاز می‌کند و سپس به تعیین موضوع فلسفه‌ی اولی می‌رسد. بحث بعدی، مفاهیم وجود و عدم و مسئله‌هایی است که از بررسی این مفاهیم پدید می‌آیند؛ از بداهت و اشتراک وجود تا پرسش درباره‌ی بازگشت معدوم. محور پایانی، تفاوت واجب، ممکن و ممتنع و نسبت هر یک با علت و غیر است.

دغدغه‌ی اصلی پژوهش، تشخیص همانندی‌ها و تفاوت‌های آرای ارسطو و بوعلی سیناست. مقدمه نیز ضرورت توجه به پیشینه‌ی مسائل را برجسته کرده است. نویسنده از این مسیر، مسئله‌ی سهم اندیشه‌ی سینوی در گسترش مابعدالطبیعه را پیش می‌کشد؛ مسئله‌ای که پاسخ‌دادن به آن نیازمند مقایسه‌ی دقیق مفاهیم است، نه بسنده‌کردن به شباهت عنوان‌ها.

چرا باید کتاب مقایسه مابعدالطبیعه ارسطو و بوعلی سینا (در چهار مسئله) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مقایسه مابعدالطبیعه ارسطو و بوعلی سینا (در چهار مسئله) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• چهار محور مشخص، زمینه‌ی مقایسه‌ی آرای دو فیلسوف را فراهم می‌کنند.
• بحث موضوع فلسفه، مرز مابعدالطبیعه با دانش‌های دیگر را روشن‌تر می‌کند.
• بررسی وجود، ضرورت و امکان، شناخت مبانی الهیات سینوی را گسترش می‌دهد.
• توضیح پیشینه‌ی پژوهش، اهمیت توجه به تاریخ مسائل فلسفی را نشان می‌دهد.

خواندن کتاب مقایسه مابعدالطبیعه ارسطو و بوعلی سینا (در چهار مسئله) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مقایسه مابعدالطبیعه ارسطو و بوعلی سینا (در چهار مسئله) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان فلسفه که مبانی مابعدالطبیعه را مطالعه می‌کنند.
• پژوهشگران علاقه‌مند به نسبت فلسفه‌ی ارسطو و اندیشه‌ی سینوی.
• خوانندگان آشنا با اصطلاحات فلسفی که درباره‌ی وجود، ضرورت و امکان پرسش دارند.