کتاب گادامر

کتاب گادامر (Gadamer: A Guide for the Perplexed) نوشته کریس لان، پرسش از چگونگی فهم جهان را در مرکز معرفی اندیشه‌ی هانس گئورگ گادامر قرار می‌دهد. نویسنده نشان می‌دهد که سنت، پیش‌داوری و زبان فقط موانع شناخت نیستند؛ فهم انسان از درون همین زمینه‌ها شکل می‌گیرد. این کتاب، علاوه‌بر بررسی حقیقت و روش، اندیشه‌های گادامر درباره‌ی هنر، شعر و گفت‌وگو را نیز دنبال می‌کند. وحید غلامی پور فرد ترجمه این کتاب را بر عهده داشته و انتشارات حکمت آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گادامر

کتاب گادامر نوشته‌ی کریس لان، معرفی اندیشه‌ی این فیلسوف را به توضیح اصطلاح‌های هرمنوتیک محدود نمی‌کند. نویسنده پرسش بنیادی‌تری پیش می‌کشد: انسان چگونه چیزی را می‌فهمد و تاریخ و فرهنگ چه سهمی در این فرایند دارند؟ هرمنوتیک در این بحث، دیگر فقط فن تفسیر متن‌های مقدس یا ادبی نیست؛ تفسیر در خواندن، اندیشیدن و مواجهه‌ی روزمره با جهان نیز حضور دارد. لان برای روشن‌کردن این موضوع، پیشینه‌ی فکری گادامر و نسبت او با هایدگر را توضیح داده است.

نویسنده همچنین اختلاف میان سنت‌های فلسفی تحلیلی و قاره‌ای را زمینه‌ای برای معرفی جایگاه او قرار می‌دهد. مسئله‌ی اصلی، رد علم نیست؛ بحث بر سر این ادعاست که روش علمی تنها مسیر معتبر دستیابی به حقیقت باشد. هنر، تجربه‌ی تاریخی و زبان در این بررسی، امکان‌هایی برای آشکارشدن حقیقت‌اند که نمی‌توان ارزش‌شان را فقط با معیارهای علوم طبیعی سنجید.

کتاب گادامر هشت فصل دارد و مسیر بحث را از زندگی و زمینه‌ی فکری فیلسوف به مسائل روش، فهم، زبان و هنر می‌برد. فصل گادامر کیست؟ زمینه‌ی زندگی و فعالیت دانشگاهی او را معرفی می‌کند. مسئله‌ی روش و از هرمنوتیک تا هرمنوتیک فلسفی، زمینه‌ی بررسی نقد او به جست‌وجوی یقین روش‌مند را فراهم می‌کنند. فصل حقیقت بی‌روش به مفاهیمی مانند آمیزش افق‌ها، تأثیر تاریخ بر آگاهی و منطق پرسش و پاسخ اختصاص دارد. بخش‌های مربوط به زبان و هنر، جایگاه گفت‌وگو، بازی، نماد و شعر را روشن می‌کنند.

کریس لان بررسی خود را به حقیقت و روش منحصر نکرده است؛ او در فصل‌های پایانی، مباحث همبستگی و کاربرد هرمنوتیک در آموزش و پزشکی را نیز پی می‌گیرد. فصل هم‌نوردان و خرده‌گیران، نسبت این اندیشه‌ها با ویتگنشتاین و رورتی و انتقادهای مطرح‌شده به گادامر را پیش می‌کشد. اتهام نسبی‌انگاری، مسئله‌ی امکان نقد سنت و اختلاف درباره‌ی ثبات معنای متن، معرفی را از شرح یک‌طرفه‌ی دیدگاه‌های فیلسوف فراتر می‌برند.

خلاصه کتاب گادامر

کتاب گادامر فهم را رخدادی جدا از موقعیت تاریخی انسان نمی‌داند. انسان هنگام تفسیر یک متن یا مواجهه با جهان، پیش‌فهم‌هایی دارد که نقطه‌ی آغاز دریافت او هستند. دور هرمنوتیکی، رفت‌وبرگشت میان جز و کل را توضیح می‌دهد؛ دریافت هر بخش، برداشت از کل را تغییر می‌دهد و برداشت کلی نیز بر فهم جزئیات اثر می‌گذارد.

مفهوم آمیزش افق‌ها نشان می‌دهد که تفسیر از برخورد چشم‌انداز مفسر با افق معنایی متن شکل می‌گیرد. گفت‌وگو در این میان، امکان به‌ پرسش‌کشیدن پیش‌داوری‌ها را فراهم می‌کند. کریس لان پیامدهای این نگاه را برای حقیقت، زبان و هنر شرح می‌دهد و پرسش منتقدان را نیز مطرح می‌کند: اگر فهم همواره تاریخی است، اعتبار تفسیر و امکان نقد چگونه حفظ می‌شود؟

چرا باید کتاب گادامر را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب گادامر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• توضیح دور هرمنوتیکی و آمیزش افق‌ها، زمینه‌ی فهم اصطلاح‌های محوری گادامر را فراهم می‌کند.
• بررسی هنر و شعر، بحث حقیقت را فراتر از معیارهای روش علمی دنبال می‌کند.
• طرح انتقادهای مربوط به نسبی‌انگاری و سنت، امکان سنجیدن دشواری‌های این دیدگاه فلسفی را فراهم می‌آورد.

خواندن کتاب گادامر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• دانشجویان فلسفه که به آشنایی مقدماتی با هرمنوتیک فلسفی نیاز دارند.
• علاقه‌مندان به تفسیر ادبی که درباره‌ی رابطه‌ی متن، معنا و مفسر سؤال دارند.
• خوانندگان علاقه‌مند به نسبت تاریخ، سنت و زبان در شکل‌گیری فهم انسان.