کتاب پیشگیری از خودکشی

کتاب پیشگیری از خودکشی (رویکرد راه‌حل‌محور) نوشته جان هندن، مسئله‌ی کمک به افرادی را بررسی می‌کند که رنج روانی، ادامه‌ی زندگی را برایشان دشوار کرده است. نویسنده توجه را از شناسایی نشانه‌های خطر به کیفیت گفت‌وگوی درمانگر و مراجع نیز گسترش می‌دهد؛ به‌ویژه به دقایق نخست دیدار که اعتماد و احساس درک‌شدن شکل می‌گیرد. این کتاب را قدرت اله عباسی، محمد فغان پور گنجی و لیلی کاوسی ترجمه کرده‌اند. انتشارات ارجمند این کتاب را منتشر کرده است. بحث اصلی، شناخت توانایی‌های مراجع برای ساختن راه‌حل و یافتن امکان تغییر است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پیشگیری از خودکشی

کتاب پیشگیری از خودکشی نوشته جان هندن، راهنمایی تخصصی درباره‌ی مواجهه‌ی درمانی با مراجعان دارای افکار و گرایش به خودکشی است. نویسنده، پیشگیری را در محدوده‌ی مداخله‌ی درمانی بررسی کرده است؛ یعنی کمک به فردی که اکنون رنج می‌کشد و به حمایت نیاز دارد. مسئله‌ی محوری، فاصله‌ی میان ارزیابی خطر و برقرارکردن ارتباطی است که مراجع در جریان این ارتباط احساس کند جدی گرفته شده است. هندن، درمان راه‌حل‌محور کوتاه‌مدت را صرفاً مجموعه‌ای از فنون نمی‌داند. این درمان از نظر او، فرایندی تعاملی است که کیفیت رابطه‌ی درمانگر و مراجع در سراسر جلسات اهمیت دارد. نویسنده، خلوص، پذیرش بدون قیدوشرط و درک همدلانه را پیش‌نیاز چنین رابطه‌ای معرفی می‌کند. بحث درباره‌ی ترس، اضطراب و احساس ناتوانی درمانگران نیز جای مشخصی دارد. هندن نشان می‌دهد که نگرانی متخصص درباره‌ی مسئولیت حرفه‌ای ممکن است توجه او را بیش‌ازحد به کنترل خطر محدود کند و فرصت شنیدن تجربه‌ی مراجع را کاهش دهد. نمونه‌های گفت‌وگو، پیوند میان این مباحث و موقعیت جلسه‌ی مشاوره را روشن می‌کنند.
کتاب پیشگیری از خودکشی دست‌کم ۱۱ فصل دارد. فصل‌های آغازین با عنوان‌هایی مانند «چگونه از این کتاب بهره ببریم؟»، «سبک و هدف کتاب» و «تعریف خودکشی و خودجرحی»، مسیر مطالعه و واژگان اصلی را مشخص می‌کنند. فصل «فراهم کردن خدمات متداول: ارزیابی خطر، مدیریت و تجویز دارو» به بررسی خدمات رایج اختصاص دارد. فصل ششم، مبانی درمان راه‌حل‌محور کوتاه‌مدت را معرفی می‌کند و فصل هفتم بر ارتباط درمانی و ارزیابی متمرکز است. فصل هشتم، ابزارها و فنون ویژه را در بر می‌گیرد و فصل ۱۱ به شواهد مبتنی بر عمل اختصاص یافته است. سؤال‌های معجزه‌گر، استثنایاب و درجه‌بندی‌شده در کنار تحسین، تأیید، اعتبارسازی و عادی‌سازی از موضوعات مطرح‌شده‌اند. نویسنده همچنین رویکردهای دیگری مانند شناختی‌رفتاری، شخص‌محور و وجودی را بررسی کرده است. مباحث مربوط به محدودیت پژوهش‌های کنترل‌شده نیز در متن حضور دارند؛ بنابراین، معرفی دیدگاه نویسنده با بحث درباره‌ی نیاز به بررسی بیشتر همراه شده است. خواننده با چگونگی انتخاب پرسش‌ها، اهمیت پیام‌های غیرکلامی و نقش امید در گفت‌وگوی درمانی آشنا می‌شود.

خلاصه کتاب پیشگیری از خودکشی

جان هندن در کتاب پیشگیری از خودکشی، پرسش اصلی را از «خطر چقدر است؟» فراتر می‌برد: درمانگر چگونه می‌تواند به فردی که زندگی را تحمل‌ناپذیر می‌بیند کمک کند؟ پاسخ پیشنهادی او بر شناخت رنج مراجع، ایجاد اعتماد و کشف ظرفیت‌های تغییر استوار است. درمان راه‌حل‌محور کوتاه‌مدت، مراجع را صاحب توانایی‌هایی برای بهبود زندگی می‌داند و گفت‌وگو را از توصیف مشکلات به‌سوی یافتن راه‌حل‌ها هدایت می‌کند. نویسنده، شیوه‌ی پرسیدن، شنیدن و واکنش‌نشان‌دادن درمانگر را بخشی از مداخله می‌داند. او همچنین به تأثیر اضطراب متخصص، محدودیت ارزیابی‌های انعطاف‌ناپذیر و احساس نادیده‌گرفته‌شدن در دریافت‌کنندگان خدمات توجه کرده است. پیام محوری این است که شناسایی خطر، همه‌ی فرایند کمک نیست؛ کیفیت مواجهه و مشارکت مراجع نیز باید در مرکز توجه قرار بگیرد. نمونه‌های مکالمه، زمینه‌ی استفاده از فنون را در جلسه نشان می‌دهند.

چرا باید کتاب پیشگیری از خودکشی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پیشگیری از خودکشی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• نمونه‌های مکالمه، زمان و زمینه‌ی استفاده از فنون راه‌حل‌محور را نشان می‌دهند.
• بحث رابطه‌ی درمانی، نقش پذیرش و همدلی را در مواجهه‌ی اولیه روشن می‌کند.
• بررسی اضطراب درمانگر، فرصتی برای شناخت واکنش‌های حرفه‌ای هنگام مواجهه با بحران فراهم می‌آورد.
• مقایسه‌ی دیدگاه‌های درمانی، جایگاه پیشنهادهای نویسنده را در کنار خدمات متداول مشخص می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب پیشگیری از خودکشی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌درمانگران و مشاورانی که با مراجعان دارای افکار خودکشی کار می‌کنند.
• کارآموزان سلامت روان که به شناخت گفت‌وگوی درمانی نیاز دارند.
• مدرسان مشاوره که نمونه‌های مکالمه برای آموزش فنون راه‌حل‌محور می‌خواهند.

بخشی از کتاب پیشگیری از خودکشی

«بسیاری از مراجعان دارای گرایش به خودکشی این نگرانی را دارند که درمانگرشان تا چه حد توانایی‌ دارد و در همان دقایق ابتدایی برای کمک به آن‌ها چگونه برخورد خواهد کرد. این موضوعی حیاتی است که درمانگر به درستی اهمیت رابطۀ درمانی خوب را بداند (البته در فصل هفتم دربارۀ آن بیشتر می‌خوانید).
کارل راجرز (۱۹۵۱) در درمان مراجع- محور تأکید می‌کند که آنچه اهمیت دارد، احساس اعتمادی است که درمانگر باید آن را خالصانه در مراجعش پدید آورد: نگرشی که به توانایی مراجع، جهت تغییر در هر سطحی اعتماد می‌کند. البته این ویژگی از خلوص درمانگر (اصالت؛ خود همخوانی)، توجه مثبت بدون قید و شرط (محبت غیر مشروط؛ پذیرش) و درک همدلانه پدید می‌آید. اگر این سه ویژگی (شرایط اساسی) برای مشاورۀ مؤثر وجود نداشته باشد، ارتباط درمانی روی نمی‌دهد و تعامل حرفه‌ای مثبت گسترش نمی‌یابد. من به این باور رسیده‌ام که در برخی از سطوح، این ویژگی‌ها با دوره‌های آموزشی قابل آموختن است.
تنها راه چاره، بازگشت به خلوص در رابطۀ درمانی است که جایگزینی برای آن وجود ندارد. همان‌گونه که تروکس و کارخوف (۱۹۶۷) دریافتند؛ رادارهای بیمار، سریع فقدان این موضوع را درمی‌یابد، حتی اگر متخصص بسیار زیرکانه و هنرمندانه هیجاناتش را پنهان کند، بعید است که مراجع بدان پی‌نبرد، همچنین آنها در این پژوهش مطرح می‌کنند که اگر درمانگر به توجه کردن، احترام گذاشتن و درک کردن وانمود کند؛ فقط خودش را گول می‌زند. فقط خودش را ضایع می‌کند.»