کتاب آلتمتریکس برای متخصصان اطلاعات؛ گذشته، حال و آینده

کتاب آلتمتریکس برای متخصصان اطلاعات (گذشته، حال و آینده) نوشته کیم هولمبرگ، مسئله‌ی سنجش تأثیر پژوهش را فراتر از شمارش استنادها بررسی می‌کند. یک مقاله ممکن است در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته شود یا در بحث‌های عمومی حضور پیدا کند؛ اما این ردپاها دقیقاً چه چیزی را نشان می‌دهند؟ نویسنده ظرفیت‌ها و محدودیت‌های استفاده از داده‌های وب را برای پاسخ به این سؤال توضیح داده است. گلنسا گلینی مقدم مترجم این کتاب است و انتشارات دبیزش این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آلتمتریکس برای متخصصان اطلاعات؛ گذشته، حال و آینده

کتاب آلتمتریکس برای متخصصان اطلاعات: گذشته، حال و آینده، نوشته کیم هولمبرگ، موضوع ارزیابی پژوهش را در پیوند با ارتباطات علمی بررسی کرده است. نویسنده بحث را از این مسئله آغاز می‌کند که کیفیت پژوهش به‌آسانی اندازه‌گیری نمی‌شود و استنادها معمولاً به‌عنوان نشانه‌ای از تأثیر علمی به کار می‌روند. مخاطبان پژوهش، بااین‌حال، فقط پژوهشگران نیستند و محصولات علمی نیز به مقاله محدود نمی‌شوند. مجموعه‌داده‌ها، نرم‌افزارها و کدها هم می‌توانند استفاده شوند و توجه مخاطبان مختلف را جلب کنند. این کتاب سه بخش اصلی با محورهای گذشته، حال و آینده دارد. بخش نخست، ریشه‌های آلتمتریکس را در کتاب‌سنجی و وب‌سنجی دنبال می‌کند. مباحثی مانند ارتباطات علمی، قوانین کتاب‌سنجی و رسانه‌های اجتماعی در این مسیر قرار دارند. نویسنده شکل‌گیری حوزه‌های سنجش اطلاعات را به‌صورت فرایندی از گسترش پرسش‌ها و منابع داده توضیح می‌دهد؛ نه مسیری که هر حوزه، حوزه‌ی پیشین را کنار بزند.
کتاب آلتمتریکس برای متخصصان اطلاعات: گذشته، حال و آینده در بخش دوم، فعالیت‌های پژوهشی در وب، منابع شاخص‌های آنلاین و سرویس‌دهندگان گردآوری داده را معرفی می‌کند. موضوع‌هایی مانند پیداکردن ایده‌های پژوهشی، گردآوری داده‌ها و اشاعه‌ی تولیدات پژوهشی نشان می‌دهند که ارتباط علمی فقط هنگام انتشار مقاله رخ نمی‌دهد. بخش سوم به چگونگی آشکارسازی ردپاهای آنلاین، امکان سنجش سطوح متفاوت تأثیر و نگرانی‌های مربوط به اعتبار شاخص‌ها اختصاص دارد. فقدان استانداردها و احتمال دستکاری داده‌ها از موضوع‌های این بخش هستند. نویسنده میان دیده‌شدن، بحث‌شدن و استفاده‌شدن از یک محصول پژوهشی تمایز می‌گذارد و یکسان‌دانستن همه‌ی این فعالیت‌ها را مسئله‌ساز می‌داند. مقایسه‌ی شاخص‌های آلتمتریکس با استنادها نیز به هدف ارزیابی وابسته است: یافتن نشانه‌ای از تأثیر علمی با بررسی تأثیر اجتماعی یک پرسش یکسان نیست. این کتاب از معرفی اصطلاحات به پرسش‌هایی درباره‌ی انگیزه‌ی کاربران، تفاوت منابع و معنای داده‌ها حرکت می‌کند. خواننده در این مسیر با دلایل احتیاط در تفسیر اعداد آشنا می‌شود و درمی‌یابد که تنوع شاخص‌ها هم امکان شناخت بیشتر را فراهم می‌کند و هم کار ارزیابی را پیچیده‌تر می‌سازد.

خلاصه کتاب آلتمتریکس برای متخصصان اطلاعات؛ گذشته، حال و آینده

کتاب آلتمتریکس برای متخصصان اطلاعات: گذشته، حال و آینده بر این ایده استوار است که استنادها همه‌ی ابعاد تأثیر پژوهش را نمایان نمی‌کنند. فعالیت‌هایی مانند ذخیره‌کردن مقاله در مندلی، نوشتن درباره‌ی پژوهش در وبلاگ یا ارجاع به یافته‌ها در مدارک سیاست‌گذاری، داده‌هایی برای بررسی ارتباط پژوهش با مخاطبان فراهم می‌کنند. این داده‌ها، بااین‌حال، معنای واحدی ندارند و صرف افزایش تعدادشان، کیفیت علمی یا تأثیر اجتماعی را اثبات نمی‌کند. نویسنده شناخت منبع داده، کاربران تولیدکننده‌ی شاخص و انگیزه‌های مشارکت آنان را برای تفسیر نتایج ضروری می‌داند. ایده‌ی اصلی، استفاده از آلتمتریکس به‌عنوان مکمل شاخص‌های استنادی است؛ مکملی که اعتبارش به بررسی دقیق، استانداردسازی و توجه به احتمال دستکاری وابسته است. پرسش محوری نیز این است که هر شاخص چه نوع توجه یا استفاده‌ای را ثبت می‌کند و چه نتیجه‌ای واقعاً می‌توان از آن گرفت.

چرا باید کتاب آلتمتریکس برای متخصصان اطلاعات؛ گذشته، حال و آینده را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آلتمتریکس برای متخصصان اطلاعات: گذشته، حال و آینده را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت میان توجه آنلاین و تأثیر پژوهش را روشن می‌کند.
• خواننده با منابع داده و ابزارهای گردآوری شاخص‌های آلتمتریکس آشنا می‌شود.
• بحث‌های مربوط به استانداردسازی و دستکاری داده‌ها، زمینه‌ی ارزیابی محتاطانه‌ی نتایج را فراهم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب آلتمتریکس برای متخصصان اطلاعات: گذشته، حال و آینده به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کتابداران دانشگاهیِ علاقه‌مند به خدمات ارزیابی پژوهش.
• دانشجویان علم اطلاعات و دانش‌شناسیِ علاقه‌مند به علم‌سنجی.
• کارشناسان سیاست‌گذاری علمی و ارزیابی تأثیر اجتماعی پژوهش.