کتاب آقای مترجم؛ سبک شناسی صالح حسینی در مقام مترجم ادبی

کتاب آقای مترجم (سبک شناسی صالح حسینی در مقام مترجم ادبی) نوشته ابوالفضل حری، پرسشی درباره‌ی خواندن ادبیات ترجمه‌شده مطرح می‌کند: صدایی که در ترجمه شنیده می‌شود، چه نسبتی با نویسنده و مترجم دارد؟ نویسنده برای بررسی این مسئله، ترجمه‌های صالح حسینی از به‌سوی فانوس دریایی و خشم و هیاهو را تحلیل کرده است. موضوع اصلی، شناخت انتخاب‌هایی است که هویت سبکی مترجم را در کنار سبک نویسنده آشکار می‌کنند. انتشارات دانشگاه اراک این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آقای مترجم؛ سبک شناسی صالح حسینی در مقام مترجم ادبی

کتاب آقای مترجم: سبک شناسی صالح حسینی در مقام مترجم ادبی، پژوهشی در پیوند میان مطالعات ترجمه، سبک‌شناسی و روایت‌شناسی است. ابوالفضل حری، مترجم را نه واسطه‌ای بی‌صدا، بلکه یکی از عوامل شکل‌گیری تجربه‌ی ادبی خواننده در نظر می‌گیرد. مسئله‌ی پژوهش، یافتن رد انتخاب‌های نسبتاً پایدار صالح حسینی در ترجمه‌ی دو نویسنده با ویژگی‌های متفاوت است. نویسنده میان تغییرهای اجباری ناشی از تفاوت زبان‌ها و انتخاب‌های اختیاری مترجم تمایز می‌گذارد؛ زیرا نشانه‌های سبک شخصی بیشتر در انتخاب‌های اختیاری آشکار می‌شوند. بررسی ترجمه‌ها نیز به واژه‌گزینی محدود نیست. زاویه‌ی دید، بازنمایی آگاهی شخصیت‌ها، زمان روایت و شیوه‌ی انتقال ابهام، همگی در تحلیل حضور دارند. مقایسه‌ی متن اصلی و ترجمه‌های فارسی، شواهد لازم را برای توضیح این تصمیم‌ها فراهم می‌کند. هدف پژوهش، رتبه‌بندی ترجمه‌ها نیست؛ نویسنده می‌کوشد تفاوت شیوه‌های بازآفرینی یک متن را توصیف کند و نسبت میان سبک نویسنده و مترجم را توضیح دهد.
کتاب آقای مترجم: سبک شناسی صالح حسینی در مقام مترجم ادبی، در چهار بخش اصلی، مباحث مقدماتی و نظری را به نمونه‌پژوهی‌های ادبی پیوند می‌دهد. فهرست مطالب شامل ۱۳ فصل است و عنوان‌هایی مانند «از نامرئی بودن مترجم تا حضور مترجم»، «سبک به‌مثابه انتخاب» و «طبیعی‌سازی؛ شاخص محوری سبک صالح حسینی» مسیر بحث را نشان می‌دهند. تحلیل به‌سوی فانوس دریایی اثر ویرجینیا وولف، ترجمه‌ی حسینی را کنار ترجمه‌های خجسته کیهان و سیلویا بجانیان قرار می‌دهد. بررسی خشم و هیاهو اثر ویلیام فاکنر نیز از مقایسه با ترجمه‌ی بهمن شعله‌ور بهره می‌گیرد. مفاهیمی مانند طبیعی‌سازی، تصریح و ساده‌سازی، ابزار شناخت الگوهای تکرارشونده‌اند. تحلیل ضمایر، نشانه‌های زمان و مکان و گفتمان غیرمستقیم آزاد نیز روشن می‌کند که تغییرهای زبانی چگونه جایگاه ادراکی روایت را جابه‌جا می‌کنند. بخش پایانی، یافته‌های دو نمونه‌پژوهی را برای ترسیم ویژگی‌های پایدار و متغیر سبک حسینی کنار هم می‌گذارد.

خلاصه کتاب آقای مترجم؛ سبک شناسی صالح حسینی در مقام مترجم ادبی

کتاب آقای مترجم: سبک شناسی صالح حسینی در مقام مترجم ادبی، متن ترجمه‌شده را حاصل تعامل دو نظام سبکی می‌داند: سبک نویسنده و سبک مترجم. مترجم نمی‌تواند حضور خود را کاملاً حذف کند؛ درعین‌حال، انتخاب‌های او نیز مستقل از ویژگی‌های متن اصلی نیستند. پژوهش، این رابطه را از طریق سه پرسش دنبال می‌کند: سبک صالح حسینی چه مؤلفه‌هایی دارد؟ این مؤلفه‌ها در ترجمه‌ی آثار مختلف چقدر پایدارند؟ تفاوت شیوه‌ی او با مترجمان دیگر چیست؟ نویسنده برای پاسخ، شواهد کمی را کنار تحلیل کیفی نمونه‌ها قرار می‌دهد. دغدغه‌ی اصلی، توضیح این نکته است که تصمیم‌هایی درباره‌ی پیچیدگی جمله، آشکارکردن معنا یا حفظ ابهام، فقط ظاهر متن را تغییر نمی‌دهند؛ این تصمیم‌ها بر شنیدن صدای شخصیت‌ها و مشارکت خواننده در فهم روایت نیز اثر می‌گذارند.

چرا باید کتاب آقای مترجم؛ سبک شناسی صالح حسینی در مقام مترجم ادبی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آقای مترجم: سبک شناسی صالح حسینی در مقام مترجم ادبی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مقایسه‌ی ترجمه‌های یک اثر، تفاوت انتخاب‌های مترجمان را نشان می‌دهد.
• تحلیل نمونه‌ها، تأثیر ضمایر و قیدها بر زاویه‌ی دید را روشن می‌کند.
• بحث‌ها، مبنایی برای نقد توصیفی ترجمه به‌جای داوری صرف فراهم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب آقای مترجم: سبک شناسی صالح حسینی در مقام مترجم ادبی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان مطالعات ترجمه و سبک‌شناسی ادبی.
• مترجمان علاقه‌مند به بازآفرینی زاویه‌ی دید و آگاهی شخصیت‌ها.
• پژوهشگران ترجمه‌های فارسی آثار وولف و فاکنر.