کتاب کندی

کتاب کندی (متفکر بزرگ سده‌های میانه)، نوشته پیتر آدامسون و ترجمه‌ حسن جعفری، پژوهشی درباره‌ی زندگی، اندیشه و آثار ابویوسف یعقوب بن اسحاق کِندی است و نشر نقد فرهنگ در سال ۱۳۹۹ آن را منتشر کرده است. آدامسون در این کتاب، به سراغ یکی از نخستین فیلسوفان برجسته‌ی جهان اسلام می‌رود و جایگاه او را در شکل‌گیری سنت فلسفه‌ی اسلامی بررسی می‌کند. بخش مهمی از کتاب به چگونگی آشنایی کندی با میراث فلسفی یونان و تلاش او برای پیونددادن این میراث با مسائل فکری و دینی جامعه‌ی اسلامی اختصاص دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کندی اثر پیتر آدامسون

کتاب کندی (Al-Kindi)، به قلم پیتر آدامسون، زندگی و اندیشه‌ی این فیلسوف را در بستر تاریخی زمانه‌ی او بررسی می‌کند. نویسنده با استفاده از آثار باقی‌مانده از کِندی، تصویری روشن از دیدگاه‌های او در حوزه‌های مختلف فلسفه و علوم ترسیم می‌کند و نقش او را در شکل‌گیری نخستین سنت فلسفی در جهان اسلام توضیح می‌دهد. یکی از موضوعات اصلی کتاب رابطه‌ی کندی با میراث یونانی و شیوه‌ای است که او مفاهیم و استدلال‌های فلسفی یونان را برای پرداختن به مسائل مطرح در جامعه‌ی اسلامی به کار گرفته است.

این کتاب در هشت فصل تنظیم شده است و موضوعاتی مانند زندگی و آثار کندی، منابع و ساختار فلسفه‌ی او، مابعدالطبیعه، ازلیت عالم، روان‌شناسی و جاودانگی نفس، اخلاق، ریاضیات و علوم طبیعی، جهان‌شناسی و احکام نجوم را بررسی می‌کند. پیتر آدامسون همچنین به فعالیت کندی در دوره‌ی عباسیان و ارتباط او با جریان ترجمه‌ی آثار یونانی می‌پردازد. این اثر نشان می‌دهد فعالیت‌های علمی و فلسفی کندی به شکل‌گیری سنتی انجامید که در سده‌های بعد نیز ادامه یافت.

خلاصه کتاب کندی

محور اصلی کتاب کندی بررسی اندیشه‌ی کندی به‌عنوان یکی از نخستین فیلسوفان سنت فلسفی عربی است. پیتر آدامسون نشان می‌دهد که شکل‌گیری فلسفه در جهان اسلام صرفاً به معنای انتقال آثار یونانی به زبان عربی و تکرار اندیشه‌های فیلسوفان یونان نبود و کندی از مفاهیم و روش‌های فلسفه‌ی یونانی، به‌ویژه اندیشه‌های ارسطویی و نوافلاطونی، برای پرداختن به پرسش‌های فلسفی و الهیاتی زمان خود استفاده کرد.

کتاب کندی در ادامه، به موضوعاتی مانند خداشناسی، آفرینش و ازلیت عالم، نفس و جاودانگی آن، اخلاق و همچنین دانش‌هایی مانند ریاضیات، پزشکی و نجوم می‌پردازد. این موضوعات نشان می‌دهند که کندی فلسفه را در ارتباط با مجموعه‌ای گسترده از علوم و مسائل فکری زمان خود دنبال می‌کرد. پیتر آدامسون همچنین جایگاه کندی را در فضای فکری دوره‌ی عباسی و ارتباط او با متکلمان و دیگر جریان‌های فکری آن دوره بررسی می‌کند.

چرا باید کتاب کندی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کندی را می‌تون این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری دقیق از زندگی، آثار و اندیشه‌های کندی ارائه می‌دهد و خواننده را با جایگاه او در آغاز شکل‌گیری فلسفه‌ی اسلامی آشنا می‌کند.
• نقش ترجمه‌ی آثار فلسفی یونان و شرایط فکری دوره‌ی عباسی در شکل‌گیری اندیشه‌ی کندی در کتاب به‌خوبی بررسی می‌شود.
• این کتاب برای شناخت تفاوت‌های اندیشه‌ی کندی با فیلسوفان دوره‌های بعد، از جمله فارابی و ابن‌سینا، اهمیت دارد.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر، با یکی از نخستین مراحل شکل‌گیری و گسترش فلسفه در جهان اسلام و زمینه‌های تاریخی آن آشنا می‌شود.

خواندن کتاب کندی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب کندی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران فلسفه، به‌ویژه علاقه‌مندان به تاریخ فلسفه‌ی اسلامی و فلسفه‌ی سده‌های میانه.
• علاقه‌مندان به تاریخ اندیشه در جهان اسلام و جریان ترجمه‌ی آثار یونانی در دوره‌ی عباسی.
• خوانندگانی که به رابطه‌ی میان فلسفه، الهیات و علوم مختلف در تمدن اسلامی علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به اندیشه‌ی کندی و فیلسوفان نخستین جهان اسلام.

درباره پیتر آدامسون

پیتر آدامسون (Peter Adamson)، متولد ۱۰ اوت ۱۹۷۲، فیلسوف و پژوهشگر تاریخ اندیشه‌ی آمریکایی است. او هم‌زمان در دو دانشگاه تدریس می‌کند: در دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ استاد فلسفه‌ی دوران باستان متأخر و فلسفه در جهان اسلام است و در کینگز کالج لندن نیز به‌عنوان استاد فلسفه‌ی باستان و قرون‌وسطی فعالیت می‌کند. آدامسون تحصیلات خود را در کالج ویلیامز آغاز کرد و در سال ۱۹۹۴ با درجه‌ی عالی از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد. سپس در دانشگاه نوتردام به تحصیل فلسفه پرداخت و در سال ۲۰۰۰ مدرک دکتری خود را دریافت کرد. او از همان سال فعالیت خود را در کینگز کالج لندن آغاز کرد و در سال ۲۰۰۹ به مقام استادی فلسفه‌ی باستان و قرون‌وسطی رسید. در سال ۲۰۱۲ نیز به‌عنوان استاد فلسفه‌ی دوران باستان متأخر و فلسفه‌ی عربی در دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ منصوب شد.

یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های آدامسون تولید مجموعه پادکست «تاریخ فلسفه بدون هیچ شکافی» است که از سال ۲۰۱۰ منتشر می‌شود و به بررسی فیلسوفان و سنت‌های فلسفی در دوره‌ها و فرهنگ‌های مختلف می‌پردازد. این مجموعه با هدف ارائه‌ی تاریخ فلسفه به زبانی قابل‌فهم و دقیق شکل گرفت و در ابتدا فلسفه‌ی یونان، فلسفه‌ی اسلامی و فلسفه‌ی اروپا تا آغاز دوران مدرن را پوشش می‌داد. بعدها مجموعه‌هایی درباره‌ی فلسفه‌ی هند، آفریقا و چین نیز به آن اضافه شد. آدامسون بخشی از مطالب این پادکست را در قالب مجموعه‌کتاب‌هایی با همین عنوان منتشر کرده است.

آثار و پژوهش‌های آدامسون بیشتر بر فلسفه‌ی جهان اسلام، فلسفه‌ی باستان و تاریخ اندیشه تمرکز دارند. او در برنامه‌های رادیویی بی‌بی‌سی و شبکه‌ی ای‌بی‌سی استرالیا نیز درباره‌ی حوزه‌های پژوهشی خود صحبت کرده است. آدامسون به زبان‌های انگلیسی و آلمانی مسلط است و برای پژوهش‌های خود با متون یونانی باستان، عربی، لاتین، فرانسوی، اسپانیایی، ایتالیایی و فارسی نیز کار می‌کند.

آدامسون بر اهمیت توجه به اندیشه‌ی دینی در مطالعه‌ی فلسفه تأکید دارد و معتقد است تفکر دینی می‌تواند موضوعی مهم و پربار برای پژوهش فلسفی باشد. 

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

پیتر آدامسون در سال ۲۰۰۳ جایزه‌ی فیلیپ لورهولم را دریافت کرد و در سال ۲۰۱۰ کمک‌هزینه‌ای پژوهشی از همین بنیاد به دست آورد. او در سال ۲۰۲۰ نیز جایزه‌ی شلینگ آکادمی علوم باواریا را برای پژوهش‌هایش درباره‌ی چندفرهنگ‌گرایی از منظر تاریخی دریافت کرد.

بخشی از کتاب کندی

«[در ابتداء باید پرسید که] ساختار و پیکرهٔ حقایق مورد توافق راجع‌به فلسفه، از چه اموری تشکیل می‌یابد؟ به عقیده کِندی، با تبعیت از پیشینه یونانی، فلسفه در کل به دو شاخه نظری و عملی تقسیم می‌شود. بر این اساس، رساله «درباره فلسفه اولی»، با این تأکید و ابرام شروع می‌شود که «غایت فیلسوف در علمش نیل به حقایق و در عملش، عمل صادقانه است»، این تقسیم در دیگر آثارش، انعکاس می‌یابد. به‌هرحال، ما در زمینهٔ تحقیق و بررسی منابع کِندی دریافتیم که او به آثار فلسفه عملی دسترسی کمتری داشته تا به آثار فلسفه نظری و همان‌طوری‌که تلقی‌های خود را درخصوص ساختار و روش‌شناسی فلسفه بهبود می‌بخشد، این نکته را در نوشته‌هایش انعکاس می‌دهد که در وهلهٔ نخست، پرسش از ساختار فلسفه، پرسش از کیفیت تکوینِ بخش نظری فلسفه است. در این‌جا با مشکل اصلی مواجه می‌شویم که به گرایش کِندی به ریاضیات __ که آن را دانش فلسفی تلقی می‌کند__ و کیفیت ارتباط آن با سایر شاخه‌های فلسفه، مربوط می‌شود. زیرا همان‌طوری‌که بررسی خواهیم کرد، کِندی از دو تعبیر متفاوت درباره جایگاه ریاضیات سخن می‌گوید که در چارچوب برنامهٔ فلسفی گنجانده می‌شود. با همهٔ این احوال، در هر دو تعبیر، روش‌شناختی ریاضی برای فلسفه، کلاً امرِ حیاتی است.»