کتاب برگ اضافی

کتاب برگ اضافی (مجموعه‌ای از سفرنامه‌ها و عکس‌ها) نوشته منصور ضابطیان، مجموعه‌ای از خاطرات سفر است که به‌جای معرفی همه‌جانبه‌ی کشورها، لحظه‌های خاص و برخوردهای پیش‌بینی‌نشده را ثبت کرده است. یک هتل کوچک در گرانادا، موزه‌ای درباره‌ی رابطه‌های شکست‌خورده در زاگرب یا اقامت در کشتی‌ای در استکهلم، هریک بهانه‌ای برای شناخت آدم‌ها می‌شوند. نشر مثلث این کتاب را منتشر کرده است. نویسنده گاهی از اشتباه‌های خودش می‌خندد و گاهی در برابر رنج دیگران مکث می‌کند؛ همین تغییر حال‌وهوا، سفر را از تماشای دیدنی‌ها فراتر می‌برد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب برگ اضافی

کتاب برگ اضافی نوشته منصور ضابطیان، سفرنامه‌ای متشکل از یادداشت‌های کوتاه و خاطرات مستقل است. نویسنده در مقدمه توضیح داده است که این مجموعه، برخلاف مارک و پلو و مارک دوپلو، گزارش کامل سفر به کشورهای مختلف نیست. بعضی یادداشت‌ها به سفرهای همان دو کتاب مربوط‌اند و بعضی دیگر، خاطراتی هستند که قرار نبوده یک فصل کامل را به خود اختصاص دهند. عنوان مجموعه نیز از همین نسبت می‌آید: نویسنده دو کتاب پیشین را به غذای اصلی تشبیه کرده است و این مجموعه را به یک برگ اضافی کنار غذا. یادداشت‌ها میان مقصدهایی چون اسپانیا، تایلند، هندوستان، اسلواکی، مجارستان، لهستان و هلند جابه‌جا می‌شوند. فصل‌بندی بر پایه‌ی معرفی جامع کشورها نیست؛ هر خاطره، موقعیت و آدم‌های خودش را دارد. عنوان‌هایی مانند نشانی آقای ویلیامز و احمق‌ها در موزه نیز نشان می‌دهند که توجه نویسنده بیشتر متوجه اتفاق‌هاست تا دسته‌بندی جاذبه‌های گردشگری. عکس‌ها در کنار نوشته‌ها، بخشی از تجربه‌ی مشاهده و ثبت سفر را تشکیل می‌دهند.
کتاب برگ اضافی، جهان را از فاصله‌ی نزدیک و از دریچه‌ی تجربه‌ی یک مسافر نشان می‌دهد. راوی اول‌شخص، خستگی، اشتیاق، تردید و برداشت‌های شخصی‌اش را پنهان نمی‌کند. طنز بسیاری از یادداشت‌ها از ناهماهنگی انتظار و واقعیت شکل می‌گیرد؛ مسافر چیزی را بدیهی فرض می‌کند و موقعیت، معنای دیگری پیدا می‌کند. آدم‌های گذری نیز فقط جزئی از منظره نیستند. صاحب هتل، هم‌اتاقی، میزبان و رهگذری که کمک می‌کند، می‌توانند مرکز یک خاطره شوند. مجموعه در کنار این لحظه‌های خنده‌دار، موضوع‌هایی چون غربت، تبعیض، خاطره‌ی خشونت و تجربه‌ی زیارت را هم مطرح کرده است. نویسنده گاهی رفتارها و امکانات اجتماعی مقصد را با تجربه‌هایش از ایران مقایسه می‌کند. این مقایسه‌ها و داوری‌ها بخشی از نگاه شخصی او هستند، نه توصیفی یکسان از تمام مردم یک کشور. خواننده در چنین فضایی، هم با لذت کشف روبه‌رو می‌شود و هم با محدودیت شناخت یک مسافر. این کتاب قرار نیست جای راهنمای سفر را بگیرد؛ محور اصلی، معنایی است که یک دیدار، مکان یا اتفاق در حافظه‌ی مسافر پیدا می‌کند.

خلاصه کتاب برگ اضافی

کتاب برگ اضافی، سفر را مجموعه‌ای از تجربه‌های کوچک اما ماندگار تصویر می‌کند. ضابطیان در شهرهای مختلف، گاهی به‌دنبال محل اقامت است، گاهی برای دیدن یک اجرای موسیقی برنامه می‌ریزد و گاهی کنجکاوی او را به مکانی ناآشنا می‌کشاند. ندانستن زبان، اشتباه در تشخیص موقعیت و تفاوت رسم‌ها، بخشی از این تجربه‌ها را می‌سازند. موضوع مشترک یادداشت‌ها، برخورد مسافر با چیزهایی است که پیشاپیش نمی‌توان برایشان برنامه ریخت. مجموعه در نوشته‌های مربوط به مهاجران و بازدید از آشویتس، از سرخوشی فاصله می‌گیرد و به رنج، تحقیر و نفرت فکر می‌کند. خاطره‌ی زیارت نیز وجهی درونی‌تر به سفر می‌دهد. حاصل این جابه‌جایی‌ها، شناختی شخصی از جهان است؛ شناختی که از گفت‌وگو، مشاهده و گاهی پذیرفتن یک اشتباه به دست می‌آید، نه فقط از رسیدن به مقصد.

چرا باید کتاب برگ اضافی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب برگ اضافی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• یادداشت‌های مستقل، امکان دنبال‌کردن تجربه‌هایی کوتاه از مقصدهای گوناگون را فراهم می‌کنند.
• خاطرات اقامت و رفت‌وآمد، جنبه‌های کمتر رسمی سفر را نشان می‌دهند.
• طنز موقعیت‌ها، سهم ناآشنایی و اشتباه مسافر را آشکار می‌کند.
• نوشته‌های مربوط به مهاجرت و خشونت، فرصتی برای فکرکردن به مسئولیت انسان در برابر دیگران فراهم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب برگ اضافی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به سفرنامه‌های شخصی و خاطرات کوتاه سفر.
• خوانندگانی که برخوردهای روزمره‌ی مردم در فرهنگ‌های مختلف برایشان جالب است.
• کسانی که از طنز حاصل از اشتباه‌ها و غافلگیری‌های سفر لذت می‌برند.
• علاقه‌مندان به تأمل درباره‌ی مهاجرت، تبعیض و تجربه‌ی زیارت.