کتاب جویبار حکمت

کتاب جویبار حکمت (داستان‌های مستند از تفاسیر معتبر) به کوشش جهان بخش کریمی موموندی، مجموعه‌ای از حکایت‌های مذهبی برگرفته از تفسیرهای قرآن است. گردآورنده، داستان‌ها را گزینش و ویرایش کرده تا زمینه‌ی آشنایی با مضمون‌های دینی و اخلاقی این منابع فراهم شود. روایت‌ها از نیت و بخشندگی تا تهمت، شکیبایی و مسئولیت در برابر دیگران را در بر می‌گیرند؛ گاهی نیز توضیحی درباره‌ی ارتباط ماجرا با یک آیه همراهشان آمده است. انتشارات الحان این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جویبار حکمت

کتاب جویبار حکمت به کوشش جهان بخش کریمی موموندی، داستان را واسطه‌ای برای انتقال معارف دینی قرار داده است. سخن ناشر، دلیل فراهم‌آوردن این مجموعه را دشواری مراجعه‌ی بسیاری از مخاطبان به تفسیرهای عربی یا متن‌های فارسی کهن معرفی می‌کند. گردآورنده به‌جای ارائه‌ی بحث‌های گسترده‌ی تفسیری، حکایت‌هایی را انتخاب کرده که ماجرایی مشخص و مضمونی اخلاقی دارند. شخصیت‌های روایت‌ها شامل پیامبران، امامان، اصحاب و اشخاصی هستند که نامشان در گزارش‌های تفسیری آمده است. فضای مجموعه یکدست نیست؛ برخی حکایت‌ها در بازار و خانه اتفاق می‌افتند و برخی دیگر به زندان، میدان جنگ یا موقعیت‌های دشوار زندگی مربوط‌اند. متن ارسالی، فصل‌بندی موضوعی مشخصی نشان نمی‌دهد و فهرست براساس عنوان داستان‌ها تنظیم شده است. حکایت‌هایی مانند پاداش برای حج نرفته، هواشناسی و نرخ اجناس، سلمان و شاخه خشک، کرایه شتران و نخلستان ابوطلحه، نمونه‌هایی از گستره‌ی موضوعات مجموعه‌اند. این تنوع، مسائل اعتقادی را کنار رفتارهای روزمره قرار می‌دهد.
کتاب جویبار حکمت در بسیاری از مدخل‌ها، نقل ماجرا را به آیه‌ای از قرآن پیوند می‌زند و نام منبع را در پایان می‌آورد. مجمع البیان فی تفسیر القرآن، روض الجنان و روح الجنان، تفسیر نمونه و الدر المنثور از منابع ذکرشده در متن هستند. این ارجاع‌ها امکان پیگیری مأخذ حکایت‌ها را فراهم می‌کنند؛ البته ذکر مأخذ را نباید به‌تنهایی معادل اثبات تاریخی تمام جزئیات دانست. گردآورنده گاهی بیش از یک نقل را کنار هم قرار داده و گاهی توضیحی با عنوان مؤلف افزوده است. بنابراین، متن فقط مجموعه‌ای از ماجراها نیست و در بعضی مدخل‌ها برداشت دینی گردآورنده نیز دیده می‌شود. مضمون‌های مربوط به جایگاه علی و نقل‌های منسوب به امامان، جهت‌گیری شیعی مجموعه را نشان می‌دهند. حکایت‌های کوتاه و عنوان‌های مستقل، امکان مطالعه‌ی جداگانه‌ی هر مدخل را می‌دهند. خواننده با مجموعه‌ای روبه‌رو می‌شود که در آن، تصمیم اشخاص و پیامد رفتارشان زمینه‌ی طرح پرسش‌هایی درباره‌ی عدالت، ایمان و رابطه‌ی انسان با دیگران است.

خلاصه داستان جویبار حکمت

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
مجموعه‌ی جویبار حکمت مسیر یک داستان پیوسته را دنبال نمی‌کند؛ هر حکایت، موقعیتی جداگانه برای سنجیدن رفتار انسان‌ها پیش می‌کشد. در روایت تهمت به بیگناه، سرقت و کوشش برای منحرف‌کردن داوری، مسئله‌ی حق و شهادت را مطرح می‌کند. حکایت‌های مربوط به یوسف، فشار خواسته‌های دیگران، گرفتاری زندان و مواجهه با نیاز مردم را پیش می‌کشند. داستان مهمان ابوذر نیز بخشیدن مال محبوب را به پرسشی درباره‌ی معنای دارایی تبدیل می‌کند. دغدغه‌ی مشترک بسیاری از این نقل‌ها، فاصله‌ی میان ظاهر رفتار و انگیزه‌ی درونی است. مجموعه، ایمان را در پیوند با انتخاب‌هایی مانند رعایت حق دیگران، وفای به عهد و پرهیز از خودفریبی نشان می‌دهد؛ انتخاب‌هایی که در موقعیت‌های متفاوت، شکل‌های گوناگونی پیدا می‌کنند.

چرا باید کتاب جویبار حکمت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جویبار حکمت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• حکایت‌های مستقل، فرصت آشنایی با مضمون‌های اخلاقی موجود در تفسیرهای قرآن را فراهم می‌کنند.
• ارجاع‌های پایان روایت‌ها، نقطه‌ی شروعی برای مراجعه به منابع ذکرشده هستند.
• نقل‌های متفاوت و توضیحات گردآورنده، تفاوت میان ماجرا و برداشت از ماجرا را نمایان می‌کنند.
• موقعیت‌های متنوع، زمینه‌ی تأمل درباره‌ی نسبت باور دینی و رفتار اجتماعی را می‌سازند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این مجموعه به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به حکایت‌های مذهبی برگرفته از تفسیرهای قرآن.
• خوانندگانی که به مضمون‌های اخلاقی مانند نیت، انصاف و بخشندگی توجه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نمونه‌هایی از نقل‌های تفسیری و مأخذهای ذکرشده‌ی آن‌ها را بشناسند.