کتاب اصول و روش های خلاقیت دانش آموزان در مدارس

کتاب اصول و روش های خلاقیت دانش آموزان در مدارس نوشته فاطمه بختیاری، فاطمه اسمیعلی و عاطفه عنایت، موضوع پرورش خلاقیت در دوره‌ی ابتدایی را از شناخت توانایی‌های کودکان تا طراحی فعالیت‌های کلاسی دنبال می‌کند. نویسندگان، پاسخ درست را تنها نشانه‌ی یادگیری نمی‌دانند؛ شیوه‌ی فکرکردن، آزمودن ایده‌ها و یافتن مسیرهای متفاوت نیز در بحث‌های این کتاب اهمیت دارند. انتشارات قلم محقق این کتاب را منتشر کرده است. نقش معلم، خانواده و محیط مدرسه در فراهم‌کردن فرصت ابراز ایده‌ها، محور مشترک مطالب است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توان از طاقچه خرید و دانلود کرد.

درباره کتاب اصول و روش های خلاقیت دانش آموزان در مدارس

کتاب اصول و روش های خلاقیت دانش آموزان در مدارس حاصل همکاری فاطمه بختیاری، فاطمه اسمیعلی و عاطفه عنایت است. نویسندگان، خلاقیت دانش‌آموزان ابتدایی را در ارتباط با کنجکاوی، انعطاف‌پذیری ذهنی، تجربه‌کردن و حل مسئله بررسی کرده‌اند. بحث آغازین، تفاوت خلاقیت و بازیگوشی را توضیح می‌دهد؛ تفاوتی که در متن، بیشتر به هدف و انگیزه‌ی فعالیت مربوط است. کودک ممکن است برای سرگرمی بازی کند یا در جریان همان بازی، قواعد تازه بسازد و ایده‌ای را تغییر دهد. نویسندگان، این تمایز را دلیلی برای کنارگذاشتن بازی نمی‌دانند و بازیگوشی را زمینه‌ای برای رشد تفکر خلاق معرفی می‌کنند. موضوع دیگر، تفاوت برداشت کودکان و بزرگسالان از خلاقیت است. کودکان ممکن است خلق‌کردن را فرصتی برای ابراز وجود بدانند، در‌حالی‌که بزرگسالان بیشتر به کاربرد، موفقیت و نتیجه توجه دارند. این تفاوت، مسئله‌ی انتخاب معیارهای مناسب برای شناخت توانایی‌های کودک را مطرح می‌کند.
کتاب اصول و روش های خلاقیت دانش آموزان در مدارس سه بخش و ۱۸ فصل دارد. بخش شناخت خلاقیت در دانش‌آموزان، تعریف‌ها، انواع خلاقیت، اهمیت خلاقیت در رشد و یادگیری، عوامل مؤثر و موانع را دربر می‌گیرد. بخش روش‌های پرورش خلاقیت در مدرسه، فصل‌هایی درباره‌ی بازی، قصه‌پردازی، پرسشگری، یادگیری مشارکتی، تکنولوژی و هنرها دارد. بخش کاربرد خلاقیت در آموزش نیز طراحی فعالیت، ارزیابی، حل مسئله، علوم و ریاضی، ادبیات و هنر و نقش والدین را پوشش می‌دهد. متن ارائه‌شده، توضیح مفاهیم را به موقعیت‌های کلاس و خانه پیوند زده است. برای نمونه، مسئله‌ی کمبود کاغذ در کلاس می‌تواند موضوعی برای پیشنهاد روش‌های مدیریت مصرف باشد. نویسندگان همچنین به اثر فرهنگ مدرسه، محدودیت منابع و آمادگی معلمان توجه کرده‌اند. این گستره نشان می‌دهد که پرورش خلاقیت، در نگاه این کتاب، فقط افزودن یک فعالیت هنری به برنامه‌ی درسی نیست؛ شیوه‌ی طرح سؤال، فرصت انتخاب و نوع برخورد بزرگسالان با ایده‌های متفاوت نیز بخشی از مسئله است.

خلاصه کتاب اصول و روش های خلاقیت دانش آموزان در مدارس

کتاب اصول و روش های خلاقیت دانش آموزان در مدارس، پرورش خلاقیت را فرایندی وابسته به تجربه، حمایت و مشارکت معرفی می‌کند. دانش‌آموز برای ساختن ایده‌های تازه، به فرصت آزمایش و امکان اصلاح نظر خود نیاز دارد. معلم در این فرایند، به‌جای عرضه‌ی پاسخ آماده، پرسش‌هایی مطرح می‌کند که کودک بتواند دلیل انتخاب خود را توضیح دهد و گزینه‌های دیگر را بررسی کند. ارزیابی نیز نباید به نمره یا ظاهر محصول نهایی محدود شود. مشاهده‌ی فعالیت، گفت‌وگو درباره‌ی مسیر رسیدن به ایده و بررسی نمونه‌کارها، اطلاعات بیشتری درباره‌ی توانایی کودک فراهم می‌آورند. پیام اصلی، توجه به چگونگی یادگیری است: خطا، بازنگری و تبادل نظر می‌توانند بخشی از رشد باشند، نه نشانه‌ای برای کنارگذاشتن ایده یا مقایسه‌ی دانش‌آموزان.

چرا باید کتاب اصول و روش های خلاقیت دانش آموزان در مدارس را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اصول و روش های خلاقیت دانش آموزان در مدارس را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب، پیوند فعالیت‌های هنری و تجربه‌های درسی را با تفکر انتقادی توضیح می‌دهد.
• بحث بازخورد هدایتگر، نمونه‌هایی از پرسش‌های مناسب برای گسترش ایده‌های کودکان ارائه می‌کند.
• توضیح خلاقیت بصری و شنیداری، شناخت شکل‌های متفاوت بروز توانایی دانش‌آموزان را ممکن می‌سازد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• معلمان ابتدایی که می‌خواهند فعالیت‌های کلاسی را به فرصت ایده‌پردازی تبدیل کنند.
• والدینی که درباره‌ی حمایت از کنجکاوی و تجربه‌های خلاقانه‌ی فرزندانشان سؤال دارند.
• مربیانی که به طراحی بازی‌های مشارکتی و شناخت تفاوت‌های دانش‌آموزان علاقه‌مندند.