کتاب سواد عاطفی در خانواده

کتاب سواد عاطفی در خانواده نوشته مائده کاظمی آب، رابطه‌ی والدین و فرزندان را در پیوند با تجربه‌های کودکان در فضای دیجیتال بررسی می‌کند و به مباحثی مثل مدیریت زمان مجازی، کشف علایق، کاهش اضطراب و تقویت مهارت‌های ارتباطی می‌پردازد. مسئله‌ی اصلی این کتاب، محدودکردن استفاده از ابزارهای هوشمند نیست؛ نویسنده شناخت احساسات، توجه به تفاوت‌های کودکان و مشارکت‌دادن آن‌ها در تصمیم‌ها را نیز بخشی از تربیت می‌داند. انتشارات قلم محقق این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سواد عاطفی در خانواده

کتاب سواد عاطفی در خانواده نوشته‌ی مائده کاظمی آب، تربیت فرزند را حاصل ارتباط میان شناخت کودک، رفتار والدین و شرایط محیطی می‌داند. نویسنده در مقدمه، نسخه‌ی واحد و مطلق برای تربیت را کنار می‌گذارد. سن، نیازهای عاطفی، علایق و توانایی‌های هر کودک، معیارهایی هستند که باید در انتخاب شیوه‌ی همراهی دخالت داشته باشند. متن، توضیح موضوعات را با موقعیت‌های روزمره پیش می‌برد؛ موقعیت‌هایی که در خانه، مدرسه، جمع دوستان یا هنگام استفاده از رسانه‌ها شکل می‌گیرند. خانواده در این بحث‌ها، هم محل تعیین حدود است و هم فضایی برای شنیده‌شدن احساسات و پرسش‌ها.

مائده کاظمی آب در بحث فناوری، فرصت‌ها و آسیب‌ها را کنار یکدیگر بررسی کرده است. ابزارهای دیجیتال می‌توانند امکان یادگیری، آفرینش هنری و تعامل را فراهم کنند. استفاده‌ی بی‌رویه نیز ممکن است به مقایسه‌ی مداوم، احساس ناکافی‌بودن یا کاهش ارتباطات رودررو بینجامد. مسئله، حذف فناوری نیست؛ مسئله، جایگاهی است که فناوری در زندگی کودک پیدا می‌کند. رفتار بزرگسالان نیز بخشی از همین موضوع است. والدینی که از کودک انتظار رعایت زمان‌بندی دارند، باید الگوی استفاده‌ی خود از رسانه‌ها را هم بررسی کنند.

کتاب سواد عاطفی در خانواده سه بخش دارد. بخش نخست، شناخت کودکان در دنیای مدرن، موضوعاتی مانند تأثیر رسانه‌های اجتماعی، شناسایی استعدادها، مدیریت اضطراب و اهمیت بازی را در بر می‌گیرد. بخش دوم، مهارت‌های تربیت کودک در عصر دیجیتال، شامل مرزهای سالم، حل مسئله، اولویت‌بندی، مهارت‌های ارتباطی، سازماندهی زندگی خانوادگی و پرورش تفکر انتقادی است. بخش سوم، توسعه‌ی شخصیت و آینده‌ی کودک، عنوان‌هایی درباره‌ی ارتباط با معلمان، عزت‌نفس، استقلال، چالش‌های نوجوانان و حل اختلاف در خانواده دارد.

متن میان هدایت کودک و تحمیل پاسخ آماده تفاوت می‌گذارد. والدین قرار نیست همه‌ی موانع را از پیش بردارند. آن‌ها می‌توانند فرصت بررسی مسئله، آزمودن انتخاب‌ها و بازنگری پس از اشتباه را فراهم کنند. نویسنده حمایت عاطفی را در برابر استقلال قرار نمی‌دهد؛ حمایت، زمینه‌ای برای پذیرفتن مسئولیت است. این مباحث همچنین نقش همکاری خانواده، معلمان و متخصصان سلامت روان را در مواجهه با دشواری‌های کودک مطرح می‌کنند.

خلاصه کتاب سواد عاطفی در خانواده

کتاب سواد عاطفی در خانواده، تربیت را فراتر از کنترل رفتار و تعیین ممنوعیت‌ها توضیح می‌دهد. کودک برای استفاده‌ی مسئولانه از فناوری، به شناخت محتوای آنلاین، درک حریم خصوصی و توانایی ارزیابی اطلاعات نیاز دارد. والدین می‌توانند این یادگیری را از طریق توافق درباره‌ی زمان استفاده و گفت‌وگو درباره‌ی تجربه‌های مجازی همراهی کنند.

نویسنده در شناخت استعدادها، مشاهده‌ی بازی‌ها، پرسش‌ها و علاقه‌مندی‌های کودک را مهم می‌داند. هدایت این علایق نباید به اجبار برای انجام فعالیت‌های نامطلوب تبدیل شود. مباحث اضطراب نیز بر شناخت سرچشمه‌ی نگرانی، نام‌گذاری احساسات و تقویت حس توانمندی متمرکزند. متن، اشتباه را فرصتی برای بررسی دوباره‌ی انتخاب‌ها می‌بیند. ایده‌ی پیونددهنده‌ی این مطالب، فراهم‌کردن محیطی است که کودک بتواند احساسش را بیان کند، درباره‌ی مشکل فکر کند و متناسب با توانایی خود در یافتن پاسخ سهم داشته باشد.

چرا باید کتاب سواد عاطفی در خانواده را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سواد عاطفی در خانواده را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب، رابطه‌ی مقایسه‌های مجازی با احساس ارزشمندی کودک را توضیح می‌دهد.
• مباحث شناخت علایق، مشاهده‌ی رفتار کودک را جایگزین تحمیل خواسته‌های بزرگسالان می‌کنند.
• مثال‌های مربوط به مدرسه و امتحان، موقعیت‌های متفاوت اضطراب را از یکدیگر جدا می‌کنند.
• بحث بازی‌های گروهی، فرصت تمرین همکاری و احترام به نظر دیگران را نشان می‌دهد.

خواندن کتاب سواد عاطفی در خانواده را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• والدینی که درباره‌ی استفاده‌ی فرزندشان از رسانه‌های اجتماعی و تعادل زندگی روزانه دغدغه دارند.
• مربیانی که به شناخت علایق، احساسات و شیوه‌های تعامل کودکان توجه می‌کنند.
• خانواده‌هایی که می‌خواهند مشارکت کودک در تصمیم‌ها را در کنار مرزبندی و مسئولیت‌پذیری تقویت کنند.