کتاب واخواهی، تجدید‌نظرخواهی، فرجام خواهی و اعاده دادرسی (دکترین و رویه قضایی)

کتاب واخواهی، تجدید‌نظرخواهی، فرجام خواهی و اعاده دادرسی (دکترین و رویه قضایی) تدوین موسی رحیمی، محمدمهدی مخبریان نژاد و رضا رحیمی دهسوری، چهار مسیر اعتراض به آرای کیفری را بررسی می‌کند. مسئله‌ی محوری این کتاب، نسبت میان مقررات قانونی و تفسیر آن‌ها در اندیشه‌های حقوقی و تصمیم‌های قضایی است؛ از تشخیص حکم غیابی تا شرایط بررسی دوباره‌ی حکم قطعی. انتشارات چتر دانش این کتاب را منتشر کرده است. کنار هم قرارگرفتن مواد قانونی، نظرهای حقوق‌دانان و نظریه‌های مشورتی، امکان بررسی پرسش‌هایی مانند تأثیر ابلاغ بر مهلت اعتراض را فراهم می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب واخواهی، تجدید‌نظرخواهی، فرجام خواهی و اعاده دادرسی (دکترین و رویه قضایی)

کتاب واخواهی، تجدید‌نظرخواهی، فرجام خواهی و اعاده دادرسی (دکترین و رویه قضایی) حاصل تدوین موسی رحیمی، محمدمهدی مخبریان نژاد و رضا رحیمی دهسوری است و موضوع اعتراض به رأی کیفری را در چهار فصل دنبال می‌کند: «واخواهی»، «تجدیدنظرخواهی»، «فرجام‌خواهی» و «اعاده دادرسی». تدوین‌کنندگان مواد قانونی مرتبط را محور بحث قرار داده‌اند و توضیحات حقوقی و مستندات قضایی را در کنار هریک آورده‌اند. منابع معرفی‌شده در پیشگفتار شامل نظریه‌های شورای نگهبان، اندیشه‌های حقوقی، منابع معتبر فقهی، آرای وحدت رویه، آرای شعب دادگاه‌ها و دیوان عالی کشور و نظریه‌های مشورتی نهادهای حقوقی است. این شیوه، مطالعه‌ی مقررات را به خواندن متن ماده محدود نمی‌کند؛ خواننده می‌تواند برداشت‌های مختلف از یک حکم قانونی و پرسش‌های ناشی از اجرای آن حکم را نیز بررسی کند. بحث‌های فصل نخست، برای نمونه، نشان می‌دهند که تشخیص غیابی‌بودن رأی به تفاوت مرحله‌ی تحقیقات مقدماتی و جلسه‌ی رسیدگی دادگاه وابسته است. موضوع حضور وکیل تعیینی یا تسخیری نیز در همین چارچوب مطرح شده است.
کتاب واخواهی، تجدید‌نظرخواهی، فرجام خواهی و اعاده دادرسی (دکترین و رویه قضایی) در فصل تجدیدنظرخواهی، موضوعاتی مانند تشکیلات و صلاحیت دادگاه، آرای قابل اعتراض، مهلت‌ها، اشخاص دارای حق اعتراض و جهات تجدیدنظرخواهی را کنار تشریفات رسیدگی و صدور رأی قرار می‌دهد. مقررات مربوط به اطفال و نوجوانان و آثار اسقاط حق تجدیدنظرخواهی نیز عنوان‌های جداگانه دارند. فصل فرجام‌خواهی به صلاحیت دیوان عالی کشور، شرایط درخواست، تصمیم‌های مرجع رسیدگی و اقدامات پس از نقض رأی اختصاص یافته است. بحث ایجاد وحدت رویه نیز در همین فصل جای دارد. فصل اعاده دادرسی، علل مجازبودن درخواست، اشخاص صالح، نقش دیوان عالی کشور و تأثیر تجویز اعاده دادرسی بر اجرای حکم را در بر می‌گیرد. ویژگی قابل‌تشخیص این مجموعه، حفظ تفاوت میان متن قانون و دیدگاه‌های تفسیری است. نقل برداشت‌های متفاوت درباره‌ی آثار واخواهی یا نقش وکیل تسخیری نشان می‌دهد که پاسخ حقوقی همیشه از خواندن منفرد یک ماده به دست نمی‌آید. خواننده در چنین بحث‌هایی با ضرورت توجه به مبنای هر نظر و جایگاه مرجع بیان‌کننده‌ی آن نظر روبه‌رو می‌شود.

خلاصه کتاب واخواهی، تجدید‌نظرخواهی، فرجام خواهی و اعاده دادرسی (دکترین و رویه قضایی)

کتاب واخواهی، تجدید‌نظرخواهی، فرجام خواهی و اعاده دادرسی (دکترین و رویه قضایی) مسیرهای اعتراض به رأی کیفری را باتوجه‌به نوع رأی، مرجع صالح و شرایط درخواست توضیح می‌دهد. بحث واخواهی از تشخیص حکم غیابی آغاز می‌شود و به ابلاغ، مهلت اعتراض و شیوه‌ی رسیدگی در دادگاه صادرکننده‌ی حکم می‌رسد. بخش تجدیدنظرخواهی، حق اعتراض محکوم‌علیه، شاکی و دادستان را کنار جهات قانونی اعتراض بررسی می‌کند. فرجام‌خواهی، موضوع رسیدگی در دیوان عالی کشور و پیامدهای نقض رأی را پیش می‌کشد. اعاده دادرسی نیز به امکان بازبینی حکم قطعی در موارد مقرر اختصاص دارد. ایده‌ی مشترک این مباحث، اهمیت رعایت تشریفات در تضمین حق دفاع است. تفاوت میان ابلاغ واقعی و قانونی، تشخیص مجازات قانونی جرم و رعایت مهلت‌ها می‌تواند بر پذیرش درخواست و ادامه‌ی رسیدگی اثر بگذارد؛ بنابراین شناخت عنوان اعتراض به‌تنهایی برای فهم مسیر رسیدگی کافی نیست.

چرا باید کتاب واخواهی، تجدید‌نظرخواهی، فرجام خواهی و اعاده دادرسی (دکترین و رویه قضایی) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب واخواهی، تجدید‌نظرخواهی، فرجام خواهی و اعاده دادرسی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مواد قانونی و دیدگاه‌های تفسیری مرتبط، کنار یکدیگر بررسی می‌شوند.
• تفاوت مراجع رسیدگی و شرایط چهار مسیر اعتراض روشن می‌شود.
• بحث ابلاغ و مهلت‌ها، شناخت موانع پذیرش درخواست را تقویت می‌کند.
• نظریه‌های مشورتی، پرسش‌های ناشی از اجرای مقررات را نشان می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب واخواهی، تجدید‌نظرخواهی، فرجام خواهی و اعاده دادرسی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان حقوق که مباحث اعتراض به آرای کیفری را مطالعه می‌کنند.
• وکلایی که به بررسی مستندات تفسیری نیاز دارند.
• پژوهشگران علاقه‌مند به مقایسه‌ی دکترین و رویه‌ی قضایی.