کتاب داستان بابلی طوفان نوح

کتاب داستان بابلی طوفان نوح (The Babylonian Story of the Deluge as Told by Assyrian Tablets from Nineveh) نوشته ارنست آلفرد تامپسون والیس باج و ترجمه پدرام حکیم زاده، به سراغ روایت طوفان در الواح آشوری نینوا می‌رود و در کنار متن افسانه، مسیر کشف لوح‌ها، کتابخانه‌ی آشور بانی‌پال و پیوند این روایت با حماسه‌ی گیلگمیش را هم نشان می‌دهد. نتیجه، متنی است که هم به خود افسانه می‌پردازد و هم به سرگذشت لوح‌هایی که آن را تا امروز رسانده‌اند. نشر شهر پدرام این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب داستان بابلی طوفان نوح

کتاب داستان بابلی طوفان نوح نوشته‌ی ارنست آلفرد تامپسون والیس باج بر پایه‌ی لوح‌های آشوریِ به‌دست‌آمده از نینوا شکل گرفته است و فقط به بازگویی یک افسانه بسنده نمی‌کند. بخش نخست اثر، فضای تاریخی و باستان‌شناختی کشف لوح‌ها را توضیح می‌دهد؛ از کاوش‌های لایارد، رسام و جورج اسمیت تا پیدا شدن کتابخانه‌ی کاخ آشور بانی‌پال و معبد نبو. در این مسیر، متن نشان می‌دهد که روایت طوفان چگونه از دل مجموعه‌ای بزرگ از لوح‌های میخی بیرون آمده و چرا این کشف برای شناخت ادبیات و اسطوره‌های بین‌النهرین اهمیت داشته است.

کتاب داستان بابلی طوفان نوح در بخش دوم به حماسه‌ی گیلگمیش می‌رسد و جایگاه روایت سیل را در لوح یازدهم توضیح می‌دهد. متن، طوفان را نه به‌ صورت جداافتاده، بلکه در پیوند با سفر گیلگمیش و جست‌وجوی او برای فهم مرگ و جاودانگی قرار می‌دهد. به همین دلیل، حال‌وهوای اثر فقط تاریخی نیست و لایه‌ای اسطوره‌ای و فکری هم دارد. نام‌هایی مثل اوتا-ناپیشتیم، انلیل، ایشتار و نبو در این فضا فقط شخصیت یا خدا نیستند، بلکه بخشی از جهان‌بینی مردمانی‌اند که سیل را همزمان حادثه‌ای کیهانی، اخلاقی و سرنوشت‌ساز می‌دیدند.

کتاب از نظر محتوا دو مسیر را در کنار هم پیش می‌برد: یکی شرح کشف، خوانش و طبقه‌بندی الواح و دیگری ارائه‌ی متن و خلاصه‌ی روایت‌های اصلی. همین ترکیب باعث شده این کتاب برای کسانی که به اسطوره، تاریخ باستان، خط میخی و ریشه‌های روایت طوفان علاقه دارند، منبعی متمرکز و موضوع‌محور باشد. تمرکز اصلی اثر بر خود متن‌های به‌جای‌مانده و توضیح جایگاه آن‌ها در سنت بابلی و آشوری است.

خلاصه کتاب داستان بابلی طوفان نوح

کتاب داستان بابلی طوفان نوح ماجرای کشف لوح‌های نینوا و کتابخانه‌ی آشور بانی‌پال را شرح می‌دهد و بعد به روایت بابلی سیل می‌رسد. در این روایت، خدایان تصمیم به فرستادن طوفانی ویرانگر می‌گیرند و اوتا-ناپیشتیم از راه هشداری پنهان، مأمور ساختن کشتی می‌شود. او خانواده، دارایی‌ها و جانداران را سوار می‌کند و پس از آغاز توفان، جهان در آب و تاریکی فرو می‌رود. سپس کشتی بر کوه می‌ایستد و پرندگانی برای سنجیدن فروکش‌کردن آب فرستاده می‌شوند. این روایت در دل حماسه‌ی گیلگمیش آمده و با پرسش بزرگ‌تری درباره‌ی مرگ، بقا و جاودانگی گره می‌خورد.

چرا باید کتاب داستان بابلی طوفان نوح را بخوانیم؟

دلایل خواندن داستان بابلی طوفان نوح را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب روایت طوفان را از دل لوح‌های آشوری و بابلی معرفی می‌کند، نه از راه نقل‌های پراکنده و کلی.
• متن، مسیر کشف الواح نینوا و شکل‌گیری کتابخانه‌ی آشور بانی‌پال را هم توضیح می‌دهد و زمینه‌ی تاریخی روایت را روشن می‌کند.
• خواننده می‌تواند جایگاه افسانه‌ی سیل را در حماسه‌ی گیلگمیش بهتر بفهمد.
• اثر، نام‌ها و نقش‌های خدایان و شخصیت‌های اصلی این روایت را در بافت اسطوره‌ای خودشان نشان می‌دهد.
• کتاب برای آشنایی با پیوند میان باستان‌شناسی، خط میخی و ادبیات کهن بین‌النهرین مفید است.

خواندن کتاب داستان بابلی طوفان نوح را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن داستان بابلی طوفان نوح به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به اسطوره‌های بین‌النهرین و روایت‌های کهن مربوط به سیل.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی کتابخانه‌ی آشور بانی‌پال و کشف لوح‌های نینوا بیشتر بدانند.
• کسانی که به حماسه‌ی گیلگمیش و جایگاه لوح یازدهم در آن علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند با متن‌ها و کتیبه‌های مربوط به جهان بابلی و آشوری آشنا شوند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که در مورد تاریخ باستان، اسطوره‌شناسی و سنت‌های نوشتاری خاور نزدیک کنجکاوند.