کتاب دست خدا؛ مارادونا

کتاب دست خدا؛ مارادونا نوشته ساناز اقتصادی نیا، رمانی است که در فضای شهریِ پرتنش، زندگی مردی به‌ نام کیوان نادری را دنبال می‌کند؛ مردی که در یک دبستان کار می‌کند و نگاهش به خشونت، تنهایی و بی‌پناهی کودکان به‌تدریج به مسیری هولناک کشیده می‌شود. این رمان در کنار ماجرای جنایی خود، تصویری از مدرسه، خانه، خیابان و ذهن آشفته‌ی شخصیت‌ها می‌سازد و از دل جزئیات روزمره، اضطراب و اختلال را نشان می‌دهد. نشر نی این داستان را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دست خدا؛ مارادونا

کتاب دست خدا؛ مارادونا نوشته‌ی ساناز اقتصادی نیا رمانی است که از همان صفحات آغازین، خشونت پنهان و آشکار را در چند لایه کنار هم می‌گذارد: خشونت در خانه، در مدرسه، در زبان روزمره و در ذهن آدم‌هایی که ظاهراً زندگی عادی دارند. محور روایت بر کیوان نادری می‌چرخد؛ دفتردار یا کارمند مدرسه‌ای که با دیدن آزار یک دانش‌آموز، درگیر واکنشی می‌شود که از مرز همدلی عبور می‌کند و به وسواس، کنترل و جنایت می‌رسد. نویسنده فقط یک ماجرای قتل را پیش نمی‌برد، بلکه نشان می‌دهد چگونه گذشته‌ی زخمی، خاطره‌های تحقیر و میل به نجات‌دادن دیگران می‌تواند در ذهنی آشفته به شکلی خطرناک دگرگون شود.

این کتاب فقط بر تعلیق تکیه ندارد و بخش مهمی از اثر از راه رفت‌وآمد میان زاویه‌ی دیدها شکل می‌گیرد. فصل‌ها گاهی به ذهن کیوان نزدیک می‌شوند و گاهی به نگاه مدیر مدرسه، مینو کلانتری، سر می‌زنند؛ زنی که تنهایی، موقعیت شغلی و اضطراب حفظ ظاهر اجتماعی‌اش، لایه‌ی دیگری به فضای رمان می‌دهد. این جابه‌جایی دید، هم تصویر کامل‌تری از محیط مدرسه می‌سازد و هم نشان می‌دهد هر شخصیت چگونه واقعیت را به‌ شکل خودش می‌فهمد. در پس‌زمینه نیز نشانه‌های زندگی شهری، مسابقات جام‌جهانی، علاقه به مارادونا، ترانه‌ها، کوچه‌ها و آپارتمان‌ها حضور دارند و زمانه‌ای را می‌سازند که در آن ترس، سرکوب و میل به فرار همزمان دیده می‌شود.

کتاب دست خدا؛ مارادونا از نظر فضا، رمانی تیره و شخصیت‌محور است. مدرسه در آن فقط محل آموزش نیست؛ جایی است که تحقیر، تنبیه و بی‌تفاوتی در آن عادی شده است. خانه هم پناهگاه امنی نیست و بارها به محل تهدید بدل می‌شود. ساناز اقتصادی نیا با جزئیات دقیق، از پرونده‌های مدرسه تا راه‌پله و صدای تلویزیون، جهانی می‌سازد که در آن امر روزمره مدام به امر هولناک نزدیک می‌شود. نتیجه، روایتی است که هم بر جنبه‌ی روانی تکیه دارد و هم بر تصویر اجتماعیِ خشونتی که آرام‌آرام عادی شده است.

خلاصه داستان دست خدا؛ مارادونا

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کیوان نادری، کارمند یک دبستان پسرانه، پس از دیدن کتک‌خوردن مداوم علی عباسی از سوی مادرش، تصمیمی ناگهانی می‌گیرد و وارد زندگی این خانواده می‌شود. آنچه در ابتدا شبیه واکنشی از سر دلسوزی به‌ نظر می‌رسد، خیلی زود چهره‌ی دیگری پیدا می‌کند. رمان قدم‌به‌قدم نشان می‌دهد که ذهن کیوان زیر فشار خاطره‌های کودکی، تحقیر، تنهایی و میل به کنترل چگونه کار می‌کند. 

همزمان، مدرسه و کارکنانش نیز درگیر پیامدهای قتل و پرس‌وجوهای بعدی می‌شوند. در این میان، علاقه‌ی کیوان به فوتبال و مارادونا، خیال نجات‌دادن دیگران و تصویرش از عدالت، به بخشی از منطق درونی او تبدیل می‌شود.

چرا باید کتاب دست خدا؛ مارادونا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دست خدا؛ مارادونا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• رمان پیوند میان خشونت خانگی، تنبیه در مدرسه و آشفتگی روانی را در یک مسیر داستانی فشرده نشان می‌دهد.
• شخصیت کیوان نادری به‌ گونه‌ای پرداخته شده که رفتارهایش فقط در سطح حادثه نمی‌ماند و ریشه‌های ذهنی و گذشته‌ی او هم دیده می‌شود.
• فضای مدرسه، محله و آپارتمان با جزئیات دقیق ساخته شده و تصویر روشنی از زندگی روزمره در دل اضطراب به دست می‌دهد.
• جابه‌جایی زاویه‌ی دید میان کیوان و مینو کلانتری، فهم ماجرا را گسترده‌تر می‌کند و فقط به یک روایت خطی بسنده نمی‌کند.

خواندن کتاب دست خدا؛ مارادونا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دست خدا؛ مارادونا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های روان‌شناختی که بر ذهن آشفته و رفتارهای پیش‌بینی‌ناپذیر شخصیت‌ها تمرکز دارند.
• خوانندگانی که به داستان‌های جنایی با زمینه‌ی اجتماعی و خانوادگی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند روایتی درباره‌ی خشونت علیه کودکان و پیامدهای آن در محیط خانه و مدرسه بخوانند.
• مخاطبانی که از رمان‌های شخصیت‌محور با فضای تیره و پرتنش لذت می‌برند.
• علاقه‌مندان به داستان‌هایی که جزئیات زندگی شهری و حال‌وهوای یک دوره را در متن روایت نگه می‌دارند.

بخشی از کتاب دست خدا؛ مارادونا

«نام: علی؛ نام خانوادگی: عباسی؛ تاریخ تولد: ۱۱ خرداد ۱۳۵۹؛ شمارۀ ‌شناسنامه ۳۵۷؛ نام پدر: سلیمان؛ شغل پدر: فوت شده؛ نام مادر: نرگس چایچی؛ شغل مادر: عنوان نشده؛ آدرس محل سکونت: میدان رسالت، بن‌بست فرجامی، پلاک ۳، طبقۀ اول.

حفظ کرد. از کلمه به کلمۀ آدرس در ذهنش عکس گرفت. پوشۀ سبز را بست و با یک نیم‌چرخ آن را سر جایش گذاشت.

شنبه، ساعت نُه صبح، کیوان نادری تصمیم خودش را گرفت‌، درست همان لحظه‌ که مادر عباسی کارنامۀ پسرش را از روی میز روبه‌روی خانم درمیشی، معلم کلاس چهارمِ الف، برداشت و، با دیدن نمرۀ قرآنِ پسرک، جلوی همۀ معلم‌ها و پدر و مادرها و دانش‌آموزان شیفت صبح چنان محکم ‌کوباند پشت گردن کوتاه و تپل پسرش که بچۀ ده‌ساله مثل ترقه‌های دست‌ساز چهارشنبه سوری از گریه منفجر شد.

بار اولش نبود. آقای نادری در یک بعد‌ازظهر بارانی که کیفِ چرمِ قهوه‌ای به دوش، روی پله‌های راهروی خروجی، لابه‌لای هیاهوی دانش‌آموزان تلاش می‌کرد زودتر به در برسد، مادرِ عباسی را دید که آمده بود دنبال پسرش. وقتی فهمید عباسی بارانی‌اش را گم کرده، جلوی بقیۀ همکلاسی‌ها با کف دست کوباند فرقِ سر تراشیدۀ عباسی و گفت: "خاک بر سرِ بی‌عرضه‌ت که همه‌چیزتو ازت می‌زنن!" همان لحظه، خون جلوی چشم‌های آقای نادری را گرفت و فکر کرد رگ داخل چشم‌هایش ترکیده است.»