کتاب استثنایی ها

کتاب استثنایی ها (Outliers) نوشته مالکوم گلدول، موفقیت را فراتر از استعداد و سخت‌کوشی بررسی می‌کند و به فرصت‌هایی می‌پردازد که پیش از مشهورشدن افراد، امکان یادگیری و رشد را برای آن‌ها فراهم کرده‌اند. پرسش اصلی کتاب، نقش خانواده، فرهنگ و قواعد اجتماعی در شکل‌گیری دستاوردهای فردی است. محمدعلی سروری این کتاب را ترجمه و انتشارات جمهوری آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب استثنایی ها

کتاب استثنایی ها نوشته‌ی مالکوم گلدول، برداشت رایج از افراد خودساخته را به پرسش می‌گیرد؛ برداشتی که موفقیت را عمدتاً حاصل هوش، اراده و ویژگی‌های شخصی می‌داند. گلدول استعداد و پشتکار را کنار نمی‌گذارد اما نشان می‌دهد که این ویژگی‌ها در محیطی مشخص پرورش پیدا می‌کنند و فرصت‌های یکسانی برای شکوفایی در اختیار همه نیست. نمونه‌های کتاب از ورزش و موسیقی تا برنامه‌نویسی و آموزش امتداد دارند. نویسنده در این زمینه‌ها به شرایطی توجه می‌کند که معمولاً پشت نام فرد موفق پنهان می‌مانند؛ از جمله خانواده، امکانات آموزشی، حمایت دیگران و میراث فرهنگی.

کتاب استثنایی ها در فصل‌هایش به موضوع‌هایی چون انباشته‌شدن امتیازها و رابطه‌ی تمرین طولانی با فرصت دسترسی به تمرین می‌پردازد. شیوه‌ی ارائه‌ی مطالب بر شرح تجربه‌ی افراد، نقل گفت‌وگوها، مقایسه‌ی داده‌ها و بازبینی توضیح‌های پذیرفته‌شده استوار است. مالکوم گلدول معمولاً از موقعیتی مشخص آغاز می‌کند و سپس عوامل کمتر دیده‌شده‌ی آن را بررسی می‌کند. این رویکرد، پرسش‌هایی درباره‌ی عدالت در گزینش و پرورش استعداد پیش می‌کشد. میزان تمرین در متن بخشی از استدلال نویسنده است؛ بنابراین کتاب را نباید دستورالعملی برای رسیدن به موفقیت پس از تعداد معینی ساعت دانست. مسئله‌ی اصلی، فراهم‌بودن امکان یادگیری مداوم و سهم محیط در تبدیل توانایی به مهارت است.

خلاصه کتاب استثنایی ها

گلدول در کتاب استثنایی ها استدلال می‌کند که توضیح موفقیت بدون شناخت فرصت‌های پیشین افراد ناقص می‌ماند. او نشان می‌دهد که قواعد پذیرش در گروه‌های سنی می‌توانند کودکان بزرگ‌تر را جلو بیندازند. انتخاب زودهنگام این کودکان، آموزش بهتر و تمرین بیشتری در اختیارشان می‌گذارد؛ در نتیجه، تفاوتی اولیه به فاصله‌ای واقعی در مهارت تبدیل می‌شود. 

نویسنده سپس تجربه‌ی نوازندگان و برنامه‌نویسان را بررسی می‌کند تا ارتباط تمرین گسترده با تسلط را توضیح دهد. حمایت خانواده، دسترسی به تجهیزات و امکان صرف وقت نیز در این بررسی، به‌ اندازه‌ی میل به پیشرفت اهمیت دارند. حرف اصلی کتاب، حذف مسئولیت شخصی نیست؛ موفقیت حاصل رابطه‌ی توانایی و کوشش فرد با موقعیت‌هایی است که جامعه، فرهنگ و اطرافیان برای او فراهم کرده‌اند.

چرا باید کتاب استثنایی ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب استثنایی ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت میان داشتن استعداد و برخورداری از امکان پرورش آن را روشن می‌کند. نمونه‌ها نشان می‌دهند که توانایی بدون دسترسی به آموزش و تمرین، الزاماً به دستاوردی برجسته تبدیل نمی‌شود.
• بحث امتیازهای انباشته‌شونده، توضیحی برای بزرگ‌شدن فاصله‌های کوچک ارائه می‌دهد. خواننده می‌تواند رابطه‌ی میان انتخاب اولیه، دریافت امکانات بیشتر و موفقیت‌های بعدی را بهتر تشخیص دهد.
• این کتاب زمینه‌ای برای ارزیابی انتقادی ادعای شایسته‌سالاری فراهم می‌کند. پرسش اصلی این است که آیا نظام گزینش توانایی را تشخیص می‌دهد یا بخشی از امتیازهای قبلی افراد را بازتولید می‌کند.
• توجه نویسنده به حمایت‌های کمتر دیده‌شده، قضاوت درباره‌ی موفقیت و ناکامی را محتاطانه‌تر می‌کند. این نگاه عواملی را آشکار می‌کند که در توضیح‌های مبتنی بر اراده‌ی شخصی نادیده می‌مانند.

خواندن کتاب استثنایی ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب استثنایی ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدین و مربیانی که می‌خواهند تفاوت رشد سنی کودکان را از تفاوت توانایی آن‌ها جدا کنند.
• معلمان و مسئولان آموزشی که به پیامدهای گروه‌بندی زودهنگام دانش‌آموزان و توزیع امکانات توجه دارند.
• علاقه‌مندان به بررسی اجتماعی موفقیت که از توضیح‌های محدود به هوش و اراده قانع نمی‌شوند.
• خوانندگانی که به تجربه‌ی یادگیری برنامه‌نویسان و نقش دسترسی به تجهیزات در پرورش مهارت علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به موسیقی و ورزش که می‌خواهند رابطه‌ی تمرین، فرصت و گزینش استعداد را در نمونه‌های مشخص بررسی کنند.

درباره مالکوم گلدول

مالکوم تیموتی گلدول (Malcolm Gladwell) (متولد ۱۹۶۳)، نویسنده، روزنامه‌نگار و جستارنویس بریتانیایی‌کانادایی است. او در کودکی به‌ همراه خانواده به کانادا مهاجرت کرد و در سال ۱۹۸۴ در رشته‌ی تاریخ از کالج ترینیتی در دانشگاه تورنتو فارغ‌التحصیل شد. گلدول کار حرفه‌ای خود را در حوزه‌ی روزنامه‌نگاری با پوشش مباحث اقتصادی و علمی در روزنامه‌ی واشنگتن‌پست آغاز نمود و از سال ۱۹۹۶ به‌ عنوان نویسنده‌ی ثابت به هیئت تحریریه‌ی مجله‌ی نیویورکر پیوست؛ بستری که زمینه‌ساز پرورش سبک متمایز او در تلفیق روایت‌های ژورنالیستی با پژوهش‌های علوم اجتماعی شد.

شهرت گلدول به‌ واسطه‌ی توانایی او در ساده‌سازی و عمومی‌کردن مفاهیم پیچیده‌ی جامعه‌شناسی، روان‌شناسی شناختی و اقتصاد رفتاری از طریق قصه‌گویی جذاب و مصداقی است. کتاب‌های پرفروش او شامل عناوینی چون «نقطه‌ی عطف»، «در یک چشم برهم زدن»، «استثنایی ها»، «داوود و جالوت» و «گفت‌وگو با غریبه‌ها» است. گلدول به‌پاس این تأثیرگذاری در سال ۲۰۰۵ در میان ۱۰۰ شخصیت تأثیرگذار مجله‌ی تایم جای گرفت و از سوی نهادهایی چون انجمن روان‌شناسی و انجمن جامعه‌شناسی آمریکا مورد تقدیر قرار گرفته است.

جوایز و افتخارات کتاب استثنایی ها

• رتبه‌ی ۱ لیست پرفروش‌ترین کتاب‌های نیویورک‌تایمز
• در لیست پرفروش‌ترین کتاب‌های گلوب اند میل

چه نسخه‌های دیگری از کتاب استثنایی ها منتشر شده است؟

• کتاب داستان موفقیت نخبگان، ترجمه‌ی نوشین طیبی، نشر نیلوفر
• کتاب از ما بهتران، ترجمه‌ی حامد رحمانیان، نشر نوین توسعه
• کتاب تافته های جدابافته، ترجمه‌ی میترا معتضد، نشر البرز
• کتاب نخبگان چگونه نخبه می شوند، ترجمه‌ی فرناز عسکری و فائزه عسکری، نشر سبزان
• و...

بخشی از کتاب استثنایی ها

«شهر رُزِتو والفورتوره در یکصد و شصت کیلومتری جنوب شرقی شهر رم در دامنه کوه‌های آپنین، در استان فوژیای کشور ایتالیا قرار دارد. شهر به شکل روستاهای قرون وسطی، پیرامون یک میدان بزرگ مرکزی شکل گرفته است. در مقابل میدان، بنای پالاتزو مارکساله واقع شده که زمانی قصر خاندان سیگزی بوده است. آن‌ها زمانی از زمین‌داران بزرگ آن مناطق بودند. در یک طرف میدان، طاق نصرتی است که به کلیسای مادونا دل کارمینه- بانوی ما در کوه کارمینه- منتهی می‌شود. پله‌های سنگی کم عرض به بالای تپه کشیده شده و در کنار آن‌ها خانه‌های دو طبقهٔ سنگی نزدیک به هم، با سقف‌های سفالی قرمز رنگ قرار دارند.

در طی قرن‌ها، پایزانی‌های رُزِتو در معادن سنگ مرمر واقع در تپه‌های اطراف کار می‌کردند یا مزارع مسطح دره پایین را کشت می‌نمودند. هر صبح هفت - هشت کیلومتر پیاده به‌طرف پایین کوهستان می‌رفتند و باز در شب راه طولانی بازگشت را در سربالایی تپه می‌پیمودند. زندگی سخت بود. مردم شهر بسیار کم سواد و بی‌اندازه فقیر بودند و بدون آنکه امید زیادی برای بهبود وضع اقتصادی خود داشته باشند. تا آنکه در انتهای قرن نوزدهم، خبری حاکی از وجود سرزمینی سرشار از موقعیت‌ها در آن‌سوی اقیانوس، به اهالی رُزِتو رسید.»