کتاب پیدایش یهودیت

کتاب پیدایش یهودیت (سنت‌های کهن در چشم‌انداز معاصر) نوشته کریستین هیز و ترجمه محمدمهدی سیاهکالی مرادی است و نشر نی در سال ۱۴۰۴ آن را منتشر کرده است. این اثر روند شکل‌گیری یهودیت را از ریشه‌های دینی اسرائیلیان باستان تا تثبیت یهودیت خاخامی دنبال می‌کند و در این مسیر، رابطه‌ی میان متون مقدس، آیین‌ها، تحولات سیاسی و دگرگونی‌های هویتی را بررسی می‌کند. نویسنده نشان می‌دهد که یهودیت در جریان تجربه‌هایی مانند تبعید، بازگشت، منازعه و بازتفسیر مداوم سنت‌ها شکل گرفته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پیدایش یهودیت اثر کریستین هیز

کتاب پیدایش یهودیت (The emergence of Judaism: classical traditions in contemporary perspective)، نوشته‌ی کریستین هیز، به یکی از مهم‌ترین پرسش‌های تاریخ ادیان می‌پردازد: چگونه یهودیت از سنت‌های کهن اسرائیلی و در پی تجربه‌هایی مانند تبعید، بازسازی معبد، کشمکش‌های سیاسی و تفسیر دوباره‌ی متون مقدس شکل گرفت؟ نویسنده از همان ابتدا میان قوم یهود و یهودیت تمایز می‌گذارد و توضیح می‌دهد که موضوع اصلی کتاب سنت‌ها، متون، آیین‌ها و اندیشه‌هایی است که در دوران باستان متأخر میان یهودیان شکل گرفتند و به‌تدریج صورت کلاسیک خود را پیدا کردند. در این بررسی، شرایط فرهنگی، ایدئولوژیک و دینی نیز در کنار رویدادهای تاریخی مورد توجه قرار می‌گیرند.

کتاب پیدایش یهودیت در هفت فصل تنظیم شده و ساختاری آموزشی و مرحله‌به‌مرحله دارد. کریستین هیز بررسی خود را با کتاب مقدس عبری و شواهد بیرون از آن آغاز می‌کند و سپس به دگرگونی میراث اسرائیلیان باستان در دوره‌های پس از تبعید، دوران معبد دوم، شکل‌گیری فرقه‌های یهودی، گسترش نفوذ خاخام‌ها و سرانجام تثبیت یهودیت خاخامی در فلسطین و بابل می‌پردازد. در این مسیر، چهره‌هایی مانند ابراهیم، موسی، یوشع، داود و سلیمان به‌عنوان شخصیت‌هایی که تصویرشان در متون مقدس و سنت‌های بعدی شکل گرفته است، بررسی می‌شوند؛ یعنی کتاب به سراغ سیمای ادبی و دینی این شخصیت‌ها می‌رود و تصویری را که سنت‌های مختلف از آن‌ها ساخته‌اند، بررسی می‌کند.

کریستین هیز همچنین به موضوع‌هایی مانند رابطه‌ی کتاب مقدس و باستان‌شناسی، تفاوت روایت دینی و بازسازی تاریخی، تأثیر فرهنگ‌های بابلی و یونانی، نهضت مکابیان، تخریب معبد، شکل‌گیری ادبیات خاخامی، رابطه‌ی یهودیت و مسیحیت و جایگاه جامعه‌ی یهودیان بابل می‌پردازد. وجود گاهشماری، واژه‌نامه، منابع دست‌اول و توضیح برخی اصطلاحاتْ این کتاب را به راهنمایی فشرده برای آشنایی با مفاهیم و منازعات اصلی این سنت دینی تبدیل کرده است. فضای اثر تحلیلی است و در سراسر آن بر این نکته تأکید می‌شود که یهودیت در یک دوره یا بر پایه‌ی یک متن واحد شکل نگرفته، بلکه در طول قرن‌ها و در جریان بازخوانی، اختلاف، تداوم و بازسازی سنت‌ها تحول یافته است.

خلاصه کتاب پیدایش یهودیت

کتاب پیدایش یهودیت روندی طولانی را دنبال می‌کند که از سنت‌های دینی اسرائیلیان باستان آغاز می‌شود و به شکل‌گیری یهودیت خاخامی می‌رسد. این اثر ابتدا به سراغ روایت‌های کتاب مقدس، جایگاه شخصیت‌هایی مانند ابراهیم و موسی و رابطه‌ی این روایت‌ها با شواهد تاریخی و باستان‌شناختی می‌رود. سپس تبعید بابلی، بازگشت به یهودا، دوران معبد دوم، نفوذ فرهنگ یونانی، شورش مکابیان، سلطه‌ی روم و تخریب معبد را به‌عنوان نقاط عطف این تاریخ بررسی می‌کند.

کریستین هیز در بخش‌های بعدی نشان می‌دهد که با انتقال مرکز حیات دینی از معبد به متن، تفسیر و آموزش، خاخام‌ها و آثارشان به نیروهای اصلی در سامان‌دهی یهودیت تبدیل شدند و بابل نیز به یکی از مهم‌ترین کانون‌های این تحول بدل شد.

چرا باید کتاب پیدایش یهودیت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پیدایش یهودیت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب روند تاریخی شکل‌گیری یهودیت را از اسرائیلیان باستان تا یهودیت خاخامی به‌صورت پیوسته دنبال می‌کند.
• کتاب رابطه‌ی میان متون مقدس، آیین‌ها، قدرت سیاسی و هویت دینی را در دوره‌های مختلف روشن می‌کند.
• خواننده در این اثر، با تفاوت میان روایت دینی، سنت تفسیری و بازسازی تاریخی آشنا می‌شود.
• این اثر نقش تبعید، بازگشت، معبد، کنیسه و مدرسه‌های خاخامی را در دگرگونی حیات یهودی بررسی می‌کند.
• نویسنده اطلاعاتی فشرده و منظم درباره‌ی نقش بابل، فلسطین، فرهنگ یونانی و حکومت روم در تحول یهودیت ارائه می‌دهد.
• وجود گاهشماری، شرح اصطلاحات و ارجاع به منابع دست‌اولْ مطالعه و پیگیری موضوع‌های کتاب را آسان‌تر می‌کند.

خواندن کتاب پیدایش یهودیت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب پیدایش یهودیت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی ریشه‌ها و مراحل شکل‌گیری یهودیت شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• علاقه‌مندان به تاریخ ادیان که به رابطه‌ی میان متن مقدس، سنت و تحولات اجتماعی علاقه دارند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های تاریخ، الهیات، مطالعات یهودی و مطالعات خاور نزدیک باستان.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی دوران معبد دوم، نهضت مکابیان، تخریب معبد و شکل‌گیری سنت خاخامی بیشتر بدانند.
• مخاطبانی که به بررسی رابطه‌ی میان باستان‌شناسی، روایت تاریخی و تفسیر دینی علاقه‌مندند.

درباره کریستین هیز

کریستین هیز پژوهشگر آمریکایی در حوزه‌ی مطالعات یهود و استاد دانشگاه ییل است. او در زمینه‌ی مطالعات تلمودی، میدراشی و یهودیت کلاسیک تخصص دارد و تا زمان بازنشستگی در سال ۲۰۲۳، استاد مطالعات دینی در حوزه‌ی یهودیت کلاسیک در دانشگاه ییل بوده است. هیز در آثار خود موضوع‌های تاریخی، ادبی، حقوقی و فلسفی مرتبط با متون کتاب مقدس و ادبیات خاخامی را بررسی کرده است.

هیز از پدر و مادری استرالیایی در ایالات متحده به دنیا آمد و دوران کودکی خود را در شهرهای مختلف گذراند. خانواده‌ی او زمانی که ۱۱ساله بود به استرالیا بازگشتند و ابتدا در سیدنی و سپس در آدلاید ساکن شدند. او تحصیلات متوسطه‌ی خود را در آدلاید به پایان رساند. علاقه‌ی والدینش به فلسفه، دین، ادبیات و فرهنگ‌های مختلف جهان تأثیر زیادی بر شکل‌گیری علایق فکری او گذاشت و بعدها زمینه‌ساز روی‌آوردنش به مطالعه‌ی تاریخ، فرهنگ و دین یهود شد.

هیز پس از پایان دبیرستان به ایالات متحده بازگشت و در دانشگاه هاروارد به تحصیل در رشته‌ی مطالعات ادیان پرداخت. او در سال ۱۹۸۴ با درجه‌ی ممتاز از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد. در دوران تحصیل، آشنایی‌اش با مرکز هیلل دانشگاه هاروارد باعث شد یادگیری زبان عبری را به‌صورت خودآموز آغاز کند. او در سال ۱۹۸۲ مدتی تحصیل دانشگاهی را متوقف کرد و به‌عنوان داوطلب در یک کیبوتص در اسرائیل مشغول به کار شد. پس از دو سال فعالیت در بخش غیرانتفاعی، در سال ۱۹۸۶ به دانشگاه بازگشت و تحصیلات خود را در زمینه‌ی یهودیت کلاسیک، با تمرکز بر متون کتاب مقدس و ادبیات خاخامی، در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی ادامه داد. او در سال تحصیلی ۱۹۸۸‌ـ‌۱۹۸۷ نیز به‌عنوان دانشجوی مبادله‌ای در دانشگاه عبری اورشلیم تحصیل کرد.

هیز در سال ۱۹۸۸ مدرک کارشناسی ارشد و در سال ۱۹۹۳ مدرک دکتری خود را دریافت کرد. پس از دریافت مدرک دکتری، در سال ۱۹۹۳ به‌عنوان استادیار مطالعات عبری در دانشگاه پرینستون مشغول به کار شد. سه سال بعد به دانشگاه ییل پیوست و در بخش مطالعات دینی به تدریس پرداخت و در سال ۲۰۰۲ به مرتبه‌ی استادی رسمی رسید. دانشگاه ییل در سال ۲۰۲۱ او را به مقام استاد استرلینگ منصوب کرد؛ عنوانی که از عالی‌ترین افتخارات دانشگاهی این دانشگاه به‌ شمار می‌رود.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

کریستین هیز در سال ۲۰۲۱ به مقام استاد استرلینگ دانشگاه ییل، از بالاترین افتخارات دانشگاهی این دانشگاه، منصوب شد. او همچنین جایزه‌ی سالو بارون را برای نخستین کتابش دریافت کرد. کتاب چه چیزی در قانون الهی، الهی است؟ نیز در سال ۲۰۱۵ برنده‌ی جایزه‌ی ملی کتاب یهودی شد و در سال ۲۰۱۶ جایزه‌ی پروز در الهیات و مطالعات دینی و جایزه‌ی کتاب جردن شنیتزر را به دست آورد. هیز در سال ۲۰۲۳ نیز دکترای افتخاری الهیات را از دانشگاه لوند دریافت کرد.

بخشی از کتاب پیدایش یهودیت

«اسرائیلیان نیاکان باستانی یهودیان بودند، بازیگرانی کمابیش بی‌اهمیت در تاریخ چندین‌هزارسالهٔ خاور نزدیک باستان که از حدود ۱۰۰۰ تا ۵۸۶ ق.م در سرزمین کوچک کنعان یا فلسطین استقلال داشتند. اسرائیلیان در ابتدا پادشاهی واحدی بودند و سپس به دو پادشاهی تجزیه شدند. در ۵۸۶ ق.م بابلیان آخرین اسرائیلیان را شکست دادند و به تبعید فرستادند. در دنیای باستان چنین رویدادی معمولاً نقطهٔ پایان حیات یک گروه قومی‌ملی بود. با این حال برخی اسرائیلیان، به رغم از بین رفتن پایگاه ملی‌سیاسی‌شان در ۵۸۶ ق.م، دوام آوردند و با هویتی پایدار و با آگاهی تاریخی وارد دوران مدرن شدند. این اسرائیلیان که در قرون پس از تبعید یهودی نام گرفتند متون (کتاب مقدس عبری)، باورها و سنّت‌هایی مقدس داشتند که پایه و اساس سه دین بزرگ جهان غرب شد: یهودیت، مسیحیت و اسلام.»