کتاب کتاب مردگان مصری

کتاب مردگان مصری (Book of the Dead) نوشته ارنست آلفرد تامپسون والیس باج، به سراغ یکی از شناخته‌شده‌ترین متن‌های آیینی مصر باستان می‌رود و نشان می‌دهد آنچه امروز با نام کتاب مردگان شناخته می‌شود، درواقع مجموعه‌ای از دعاها، طلسم‌ها، سرودها و متن‌های تدفینی است، نه یک اثر یکدست و واحد. در کنار معرفی این متن‌ها، توضیح‌هایی درباره‌ی اوزیریس، تحوت، داوری مردگان و جایگاه جهان زیرین هم آمده است. نشر شهر پدرام این کتاب را با ترجمه پدرام حکیم‌ زاده منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مردگان مصری

کتاب مردگان مصری اثری از ارنست آلفرد تامپسون والیس باج است که به معرفی و شرح مجموعه‌ای از متن‌های تدفینی مصر باستان می‌پردازد؛ متن‌هایی که روی پاپیروس، تابوت، دیوار مقبره‌ها و بناهای آیینی ثبت می‌شدند. نویسنده توضیح می‌دهد که عنوان کتاب مردگان تا حدی گمراه‌کننده است، چون با یک متن واحد روبه‌رو نیستیم، بلکه با مجموعه‌ای از اوراد، مناجات‌ها، نام‌های جادویی، دعاها و فصل‌های گوناگون سروکار داریم که در دوره‌های مختلف شکل گرفته‌اند. همین نکته مسیر اصلی اثر را روشن می‌کند: بررسی اینکه مصریان باستان مرگ، بقای روح، حفظ جسد و عبور از جهان زیرین را چگونه می‌فهمیدند.

کتاب مردگان مصری فقط به معرفی چند متن مشهور بسنده نمی‌کند و لایه‌های فکری و آیینی پشت آن‌ها را هم باز می‌کند. در بخش‌های مختلف، از نقش تحوت به‌ عنوان نویسنده‌ی الهی و نگهبان کلمات قدرت گفته می‌شود، از اوزیریس به‌ عنوان قاضی مردگان و فرمانروای جهان زیرین سخن می‌آید و ماجرای داوری روح، سنجش قلب و اعلام بی‌گناهی در برابر ۴۲ خدا شرح داده می‌شود. متن همچنین به شکل‌گیری نسخه‌های مختلف این مجموعه، تفاوت پاپیروس‌ها، جایگاه فصل‌های مشهور و پیوند آن‌ها با آیین مومیایی، مراسم گشودن دهان و باور به رستاخیز پرداخته است.

کتاب مردگان مصری از خلال این توضیح‌ها تصویری روشن از جهان پس از مرگ در ذهن مصریان می‌سازد؛ جهانی که در آن حفظ بدن، دانستن نام‌ها، خواندن وردها و عبور از آزمون داوری اهمیت اساسی دارد. در کنار این مباحث، بخشی از کتاب به زندگی و کارنامه‌ی ارنست آلفرد تامپسون والیس باج اختصاص یافته و مسیر او در مصرشناسی، کار در موزه‌ی بریتانیا و نقش او در گردآوری و معرفی آثار مصر باستان را مرور می‌کند.

خلاصه کتاب مردگان مصری

کتاب مردگان مصری مجموعه‌ای از توضیح‌ها و ترجمه‌ها درباره‌ی متن‌های تدفینی مصر باستان است که محور آن‌ها مرگ، داوری و زندگی پس از مرگ است. اثر نشان می‌دهد مصریان برای عبور ایمن مرده از جهان زیرین، حفظ جسد، همراه‌داشتن اوراد و دانستن نام‌های مقدس چه اهمیتی قائل بودند. 

بخش‌های مهم کتاب به تحوت، اوزیریس، سنجش قلب در ترازوی داوری، اعتراف‌های منفی و تصویر پادشاهی اوزیریس اختصاص دارد. در کنار این مباحث، روند شکل‌گیری نسخه‌های مختلف کتاب مردگان و جایگاه پاپیروس‌های مشهور هم بررسی شده است. حاصل کار، ترسیم دستگاهی فکری است که در آن اخلاق، آیین و جادو در کنار هم قرار می‌گیرند.

چرا باید کتاب مردگان مصری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مردگان مصری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد مصریان باستان مرگ و ادامه‌ی حیات را چگونه تصور می‌کردند.
• خواننده با نقش اوزیریس، تحوت و آیین داوری مردگان در باورهای مصری آشنا می‌شود.
• این اثر توضیح می‌دهد که کتاب مردگان یک متن واحد نیست و از فصل‌ها و نسخه‌های گوناگون تشکیل شده است.
• کتاب به پیوند میان مومیایی، طلسم‌ها، دعاها و عبور از جهان زیرین تصویر روشنی می‌دهد.
• بخش‌های مربوط به سنجش قلب و اعتراف‌های منفی، نگاه اخلاقی مصریان را آشکار می‌کند.
• مطالعه‌ی آن برای شناخت پاپیروس‌های تدفینی و جایگاه‌شان در فرهنگ مصر باستان مفید است.

خواندن کتاب مردگان مصری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مردگان مصری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ و اسطوره‌های مصر باستان.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی آیین‌های تدفین و باورهای مربوط به جهان پس از مرگ بیشتر بدانند.
• کسانی که به متن‌های کهن دینی و جادویی علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند با داوری اوزیریس، سنجش قلب و مفهوم رستاخیز در سنت مصری آشنا شوند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که در مورد مصرشناسی و متون باستانی مطالعه می‌کنند.