کتاب رضایت

کتاب رضایت (le consentement)، نوشته ونسا اسپرینگورا و ترجمه محمدعلی کارگر شورکی، روایتی تکان‌دهنده درباره‌ی رابطه‌ای نابرابر است که در پوشش عشق، تحسین و اعتبار فرهنگی شکل می‌گیرد و نشر سنجاق آن را منتشر کرده است. این اثر در کنار روایت یک تجربه‌ی شخصی، فضای فکری و اجتماعی‌ای را به تصویر می‌کشد که در آن سکوت، انکار و توجیه به تداوم یک رابطه‌ی آسیب‌زا کمک می‌کنند. اسپرینگورا از طریق خاطره، شرم، وابستگی و بازخوانی گذشته، این پرسش را مطرح می‌کند که مرز میان میل، قدرت و سوءاستفاده چیست. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رضایت اثر ونسا اسپرینگورا

کتاب رضایت، نوشته‌ی ونسا اسپرینگورا، با خاطره‌های کودکی و نوجوانی راوی آغاز می‌شود و به‌تدریج تصویری از تنهایی، خلأ عاطفی، میل به دیده‌شدن و آسیب‌پذیری یک دختر نوجوان ارائه می‌دهد. نویسنده نشان می‌دهد که خانواده، محیط فرهنگی، چهره‌های ادبی و سکوت اطرافیان در شکل‌گیری و تداوم یک رابطه‌ی شخصی نقش دارند. راوی گذشته را از فاصله‌ای دردناک مرور می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه توجه و تحسین یک نویسنده‌ی مشهور می‌تواند برای نوجوانی که در جست‌وجوی توجه و پناه است، به دام تبدیل شود.

کتاب رضایت به تجربه‌ی راوی محدود نمی‌ماند و لایه‌ی مهم دیگری را نیز مطرح می‌کند: فضایی که در آن بعضی محافل روشنفکری مرزهای اخلاقی را به نام آزادی کم‌رنگ کرده‌اند. ونسا اسپرینگورا سازوکار فریب را بررسی می‌کند؛ از زبان اغواگر و نامه‌ها گرفته تا مشروعیت فرهنگی، عادی‌سازی رابطه و ناتوانی بزرگ‌ترها در مداخله. همین رویکرد باعث می‌شود که کتاب هم روایت یک زخم شخصی باشد هم بازخواست محیطی که در برابر آن سکوت کرده است.

کتاب رضایت در شش فصل، میان صمیمیت اعتراف‌گونه و خشم مهارشده حرکت می‌کند. راوی هنگام بازگشت به صحنه‌های گذشته، فقط آنچه را رخ داده مرور نمی‌کند و شیوه‌ی درک آن تجربه را نیز به پرسش می‌گیرد. کتاب درباره‌ی حافظه، شرم، قدرت، وابستگی و معنای واقعی رضایت پرسش‌هایی جدی مطرح می‌کند. حضور کتاب‌ها، نویسندگان، مهمانی‌های ادبی و گفت‌وگوهای فرهنگی در متن، روایت را از یک تجربه‌ی صرفاً شخصی فراتر می‌برد و به مواجهه‌ای با سازوکارهای پنهان مشروعیت و نفوذ تبدیل می‌کند.

خلاصه داستان رضایت

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

ونسا در کودکی در خانه‌ای آشفته، با پدری غایب و مادری تنها بزرگ می‌شود و خیلی زود به کتاب‌ها و خیال پناه می‌برد. در نوجوانی، در یکی از مهمانی‌های ادبی، مورد توجه نویسنده‌ای بزرگ‌تر از خود قرار می‌گیرد؛ توجهی که در ابتدا برایش به معنای دیده‌شدن، تحسین و جبران بخشی از خلأهای عاطفی است. نامه‌ها، قرارهای پنهانی و وعده‌های عاشقانه او را قدم‌به‌قدم وارد رابطه‌ای می‌کند که از بیرون عشق نام دارد، اما در عمق خود بر نابرابری قدرت و فریب استوار است. این کتاب مسیر درهم‌تنیده‌ی شیفتگی، انکار، سکوت و فهم دیرهنگام این تجربه را دنبال می‌کند.

چرا باید کتاب رضایت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب رضایت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد که سوءاستفاده همیشه با زور آشکار همراه نیست و گاه از مسیر تحسین، اعتبار و وابستگی عاطفی شکل می‌گیرد.
• این اثر به خواننده امکان می‌دهد تا معنای رضایت را در رابطه‌ای نابرابر بررسی کند.
• کتاب پیوند میان تجربه‌ی شخصی و سکوت محیط فرهنگی را آشکار می‌کند و ماجرا را به یک تجربه‌ی فردی محدود نمی‌کند.
• این اثر به درک بهتر سازوکارهای فریب، عادی‌سازی و توجیه در روابط آسیب‌زا کمک می‌کند.
• خاطره‌های کودکی و نوجوانیْ ریشه‌های آسیب‌پذیری را بدون ساده‌سازی به تصویر می‌کشد.
• این کتاب برای کسانی مفید است که می‌خواهند درباره‌ی نسبت قدرت، میل، شرم و زبان توجیه بیشتر فکر کنند.

خواندن کتاب رضایت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب رضایت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به روایت‌های شخصیت‌محور درباره‌ی حافظه، آسیب و فریب و بازخوانی گذشته علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی مرز میان رضایت، نفوذ و سوءاستفاده شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• مخاطبانی که به موضوع سکوت، انکار و عادی‌سازی در روابط نابرابر علاقه دارند.
• خوانندگانی که از متن‌های اعتراف‌گونه و پرتنش با درون‌مایه‌ی اجتماعی استقبال می‌کنند.

درباره ونسا اسپرینگورا

ونسا اسپرینگورا، متولد ۱۶ مارس ۱۹۷۲، نویسنده، ناشر و کارگردان فرانسوی است. او در پاریس به دنیا آمد و پس از تحصیل در کالج ژاک پرور و دبیرستان فنلون، در رشته‌ی ادبیات مدرن در دانشگاه سوربن ادامه‌ی تحصیل داد. اسپرینگورا فعالیت حرفه‌ای خود را در سال ۲۰۰۳ در مؤسسه‌ی ملی سمعی‌وبصری فرانسه آغاز کرد و در سال ۲۰۰۶ به انتشارات ژولیار پیوست. او در سال ۲۰۱۹ مدیریت این انتشارات را بر عهده گرفت و در سال ۲۰۲۱ از این سِمت کناره‌گیری کرد. اسپرینگورا در حوزه‌ی سینما و تلویزیون نیز فعالیت داشته و نویسندگی و کارگردانی چند اثر را بر عهده گرفته است.

شهرت گسترده‌ی ونسا اسپرینگورا با انتشار کتاب رضایت در سال ۲۰۲۰ شکل گرفت؛ خاطراتی که در آن تجربه‌ی رابطه‌ای نابرابر و سوءاستفاده‌گرانه با گابریل ماتزنف، نویسنده‌ی ۴۹ساله، را روایت می‌کند. او نخستین بار در ۱۳سالگی با ماتزنف آشنا شد و در کتاب توضیح می‌دهد که چگونه این نویسنده با نامه‌نوشتن، انتظارکشیدن مقابل مدرسه و دنبال‌کردنش، به‌تدریج به او نزدیک شد. انتشار کتاب رضایت با استقبال گسترده‌ی منتقدان و مخاطبان روبه‌رو شد و بحث‌های زیادی را درباره‌ی سوءاستفاده از کودکان و سکوت جامعه‌ی ادبی و فرهنگی فرانسه در برابر رفتارهای ماتزنف به راه انداخت. این کتاب در سال ۲۰۲۱ به انگلیسی ترجمه شد و در سال ۲۰۲۳ نیز اقتباسی سینمایی از آن به کارگردانی ونسا فیلو ساخته شد.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

ونسا اسپرینگورا برای کتاب رضایت در سال ۲۰۲۰ جایزه‌ی ژان ژاک روسو در بخش خودزندگی‌نامه و جایزه‌ی بزرگ خوانندگان مجله‌ی اِل در بخش مستند را دریافت کرد و همچنین عنوان نویسنده‌ی سال ۲۰۲۰ را از سوی لیور اِبدو به دست آورد.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

منتقدان ادبی استقبال بسیار مثبتی از کتاب رضایت نشان داده‌اند. گاردین نثر اسپرینگورا را ظریف، متمرکز و خویشتن‌دار توصیف کرده و نیویورکر نیز کتاب را روایتی قدرتمند از بازپس‌گیری صدای نویسنده دانسته است. منتقدان اهمیت اثر را فراتر از یک خاطره‌ی شخصی می‌دانند و معتقدند اسپرینگورا با روایت تجربه‌ی خود، سازوکار سوءاستفاده و نقش سکوت جامعه‌ی فرهنگی فرانسه در تداوم آن را آشکار کرده است.

بخشی از کتاب رضایت

«روش خاصّی در نگه داشتن سیگار داشت، بین انگشت اشاره و میانی، کاملاً دور از فیلتر. همیشه با کنایه صحبت می‌کرد، طوری که هیچ‌وقت نمی‌فهمیدم شوخی می‌کند یا جدّی است. صبح‌ها خیلی زود خانه را ترک می‌کرد و شب‌ها دیروقت برمی‌گشت. مردی پر مشغله و در عین حال بسیار شیک‌پوش بود. شغل‌هایش آن قدر سریع عوض می‌شد که فرصت نمی‌کردم بفهمم دقیقاً چه کار می‌کند. در مدرسه، وقتی از شغل پدرم می‌پرسیدند، پاسخی نداشتم. اما از آنجا که دنیای بیرون، او را بیشتر از خانواده جذب می‌کرد، مطمئن بودم که آدم مهمی است. حداقل این تصور من بود. لباس‌هایش همیشه بی‌عیب و نقص بودند.»