کتاب دختری از شمال شرقی

کتاب دختری از شمال شرقی (The hour of the star)، نوشته‌ کلاریس لیسپکتور و ترجمه نیایش عبدالکریمی، در سال ۱۳۹۷ توسط نشر نقد فرهنگ منتشر شده است. نویسنده زندگی دختر جوانی به نام مکابئا را روایت می‌کند که در شهری بزرگ کار می‌کند و کمتر کسی به حضورش توجه دارد. او تایپیستی با درآمدی اندک است که روزگارش را با گرسنگی، رؤیاهای کوچک و آرزوی دوست‌ داشته‌شدن می‌گذراند. راوی داستان هنگام روایت زندگی او، بارها از فاصله‌ای می‌گوید که میان تجربه‌های خودش و زندگی این دختر وجود دارد. او زندگی مکابئا را به پرسش‌هایی درباره‌ی فقر، شناخت خود و معنای خوشبختی پیوند می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دختری از شمال شرقی اثر کلاریس لیسپکتور

کتاب دختری از شمال شرقی، اثر کلاریس لیسپکتور، داستانی درباره‌ی فقر، تنهایی و زندگی انسانی است که جامعه او را نادیده می‌گیرد. مکابئا دختر جوانی اهل آلاگواس است که در ریو دو ژانیرو به‌عنوان تایپیست کار می‌کند. او زندگی ساده‌ای دارد و با گوش‌دادن به رادیو و آموختن کلمات ناآشنا خوشحال می‌شود. رودریگو اس. ام.، راوی داستان، هنگام روایت زندگی مکابئا، از ترس‌ها و تردیدهای خودش می‌گوید و درباره‌ی دشواری شناخت دیگران و مسئولیت نویسنده در بازنمایی زندگی آن‌ها تأمل می‌کند. این داستان علاوه‌بر پرداختن به محرومیت‌های اجتماعی، پرسش‌هایی را درباره‌ی زبان، شناخت خود و معنای خوشبختی مطرح می‌کند.

مکابئا زندگی را به‌شکلی متفاوت از راوی تجربه می‌کند و همین تفاوتْ برداشت ما از خوشبختی و رضایت را به چالش می‌کشد. آشنایی او با اولیمپیکو و رابطه‌اش با همکارش، گلوریا، نیز تفاوت میان خواسته‌ها و موقعیت‌های اجتماعی شخصیت‌ها را آشکار می‌کند. کلاریس لیسپکتور میان رویدادهای روزمره‌ی زندگی دختر و تأملات راوی حرکت می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه فقر و بی‌توجهی جامعه بر زندگی و روابط انسان‌ها اثر می‌گذارد.

خلاصه داستان دختری از شمال شرقی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

مکابئا دختر جوانی اهل شمال شرقی برزیل است که پس از مرگ پدر و مادرش، زیر نظر عمه‌ای سخت‌گیر بزرگ می‌شود. او در ریو دو ژانیرو زندگی می‌کند و اتاقی را با چهار دختر دیگر شریک است. مکابئا در شرکتی به‌عنوان تایپیست کار می‌کند، اما اشتباه‌هایش نارضایتی رئیس را برمی‌انگیزد. او در کنار کار و زندگی دشوارش به برنامه‌های رادیو گوش می‌دهد و رؤیای بازیگرشدن را در سر می‌پروراند. آشنایی با اولیمپیکو، کارگر یک کارخانه‌ی فلزات، این امید را در او زنده می‌کند که کسی را برای همراهی در زندگی پیدا کرده است، اما گفت‌وگوهای آن‌ها تفاوت خواسته‌ها و نگاهشان به زندگی را آشکار می‌کند.

کتاب دختری از شمال شرقی داستان انسانی را روایت می‌کند که در زندگی روزمره‌ به‌سادگی نادیده گرفته می‌شود. رودریگو، راوی داستان، هنگام روایت ماجرا بارها از زندگی مکابئا فاصله می‌گیرد و به تردیدهای خود بازمی‌گردد. او می‌خواهد زندگی دختر را برای خواننده شرح دهد، اما هم‌زمان با محدودیت‌های خود در شناخت او روبه‌رو می‌شود.

چرا باید کتاب دختری از شمال شرقی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دختری از شمال شرقی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• حضور پررنگ راوی در کتاب، فرصتی برای اندیشیدن به مسئولیت نویسنده در روایت زندگی افراد فراهم می‌کند.
• این اثر خواننده را به درنگ‌کردن در معنای خوشبختی دعوت می‌کند.
• گفت‌وگوهای شخصیت‌ها نشان می‌دهد که تحقیر چگونه در روابط روزمره شکل می‌گیرد و بر زندگی افراد اثر می‌گذارد.
• این کتاب تأثیر فقر و محرومیت را بر خواسته‌ها، روابط و شناخت فرد از خود نشان می‌دهد.

خواندن کتاب دختری از شمال شرقی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دختری از شمال شرقی را به این گروه‌ها پیشنهاد می‌کنیم:

• علاقه‌مندان به داستان‌های اجتماعی درباره‌ی فقر، تنهایی و نادیده‌ گرفته‌شدن انسان‌ها.
• خوانندگانی که به داستان‌هایی با حضور راوی پرسشگر علاقه دارند.
• مخاطبانی که دوست دارند پیوند ادبیات با پرسش‌های فلسفی درباره‌ی هویت، شناخت خود و معنای وجود را بررسی کنند.

درباره کلاریس لیسپکتور

کلاریس لیسپکتور، متولد ۱۰ دسامبر ۱۹۲۰ و درگذشته‌ی ۹ دسامبر ۱۹۷۷، رمان‌نویس و داستان‌نویس برزیلی متولد اوکراین بود. او با نگاهی نوآورانه به درون انسان و تجربه‌های شخصی و عاطفی، جایگاه ویژه‌ای در ادبیات جهان پیدا کرد. لیسپکتور در خانواده‌ای یهودی در غرب اوکراین به دنیا آمد. در کودکی و در پی حملات خشونت‌آمیز علیه یهودیان در جریان جنگ داخلی روسیه، همراه خانواده‌اش به برزیل مهاجرت کرد. خانواده ابتدا در شهر ماسیو ساکن شدند و سپس به رسیفی رفتند. مادرش زمانی که او نُه سال داشت، در ۴۲سالگی درگذشت. 

لیسپکتور در مدرسه‌ای درس خواند که در آن عبری و ییدیش نیز تدریس می‌شد. او در سال ۱۹۳۲ وارد دبیرستان شد. آشنایی با کتاب گرگ بیابان، اثر هرمان هسه، در سال ۱۹۳۳ او را به تصمیمی جدی برای نویسنده‌شدن رساند.

لیسپکتور در سال ۱۹۳۷ تحصیل در دانشکده‌ی حقوق دانشگاه برزیل را آغاز کرد. در همین دوره نخستین داستانش را با عنوان پیروزی منتشر کرد. پدرش نیز در همان سال، در ۵۵سالگی، درگذشت.

او در دوران دانشجویی به روزنامه‌نگاری روی آورد و با گروهی از نویسندگان جوان برزیلی آشنا شد. در همین سال‌ها با مائوری گورگل والنت، دیپلمات برزیلی، ازدواج کرد. لیسپکتور برای ازدواج با یک دیپلمات باید تابعیت برزیل را می‌پذیرفت؛ او در ۱۲ ژانویه‌ی ۱۹۴۳ تابعیت این کشور را دریافت کرد و چند روز بعد ازدواج کرد.

تاکنون چندین اثر لیسپکتور به فیلم تبدیل شده‌اند. در سال ۲۰۰۹ نیز بنجامین موزر، نویسنده‌ی آمریکایی و ویراستار مجموعه‌ای از داستان‌های او، زندگینامه‌ی لیسپکتور را با عنوان چرا این جهان: زندگینامه‌ی کلاریس لیسپکتور منتشر کرد. موزر او را مهم‌ترین نویسنده‌ی یهودی جهان پس از فرانتس کافکا می‌داند.

از دیگر آثار ترجمه‌شده‌ی لیسپکتور به فارسی می‌توان به مصائب جی. اچ. و ضربان (دم حیات) اشاره کرد.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

کلاریس لیسپکتور در طول فعالیت ادبی خود جوایز متعددی دریافت کرد که بخشی از آن‌ها به شرح زیر است:

او در سال ۱۹۴۴ برای نخستین رمانش، نزدیک قلب وحشی، برنده‌ی جایزه‌ی گراسا آرانیا شد. در سال ۱۹۶۱ جایزه‌ی ژابوتی را برای مجموعه‌داستان پیوندهای خانوادگی و جایزه‌ی کارمن دولورس باربوسا را برای رمان سیب در تاریکی دریافت کرد. کتاب کودکانه‌ی راز خرگوش متفکر نیز در سال ۱۹۶۷ برنده‌ی جایزه‌ی کالینگا شد.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

کولم توبین، نویسنده و منتقد ادبی، در نقدی که در سال ۲۰۱۴ در روزنامه‌ی گاردین منتشر کرد، کتاب دختری از شمال شرقی را نمونه‌ای برجسته از سبک خاص کلاریس لیسپکتور دانست. او به پیوند میان زندگی مکابئا و تأملاتی درباره‌ی فقر و ماهیت داستان‌گویی پرداخت. مجله‌ی کرکس ریویوز نیز در نقدی در سال ۱۹۸۶، این رمان را اثری شاعرانه، طنزآمیز و در نهایت اندوه‌بار توصیف کرد و آن را نشانه‌ای از توانایی ادبی لیسپکتور دانست.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

انتشارات هیرمند با عنوان وقت سعد و با ترجمه‌ی نریمان افشاری و نشر کتاب سده با عنوان ساعت ستاره و با ترجمه‌ی شکیبا محب‌علی نیز این کتاب را منتشر کرده‌اند.

بخشی از کتاب دختری از شمال شرقی

«مادامی که سؤال‌های بی‌جواب دارم به نوشتن ادامه خواهم داد. اگر اتفاقات قبل از این که روی دهند، روی داده باشند، آغاز را چگونه باید شروع کرد؟ اگر قبل از ماقبل تاریخ هیولاهای آخرالزمانی وجود داشتند چه؟ اگر این داستان در این لحظه وجود نداشته باشد، موجود خواهد شد. فکر کردن یک عمل است. حس کردن، یک حقیقت است. این دو را کنار یکدیگر بگذار -من چیزی را که دارم می‌نویسم، می‌نویسم. خداوند، جهان است. حقیقت همواره امری درونی و غیرقابل وصف است. حقیقی‌ترین بخش زندگی من غیر قابل تشخیص است و هیچ کلمه‌ای نمی‌تواند آن را توصیف کند. قلب من از هر خواسته‌ای تهی شده است و به آخرین یا اولین تپش تقلیل پیدا کرده است. دندان‌دردی که در طی این داستان وجود دارد مثل نیشی تند در دهان من است. من به صدایی زیر و گوشخراش تبدیل می شوم. این صدای درد درونم است، درون من‌ی که جهان را حمل می‌کند، جهانی که در آن خوشبختی وجود ندارد. خوشبختی؟ هرگز کلمه‌ای تا این حد بی‌معنا نشنیده بودم. کلمه‌ای که توسط دختران شمال شرق برزیل اختراع شده است.»