کتاب اشراقنامه

کتاب اشراقنامه (تأویلی اشراقی بر جهان اسطوره‌ای شاهنامه) نوشته وحید غفاری، اثری است که جهان اسطوره‌ای شاهنامه را از زاویه‌ی نور، فره، تاریکی و حرکت آگاهی می‌خواند. نویسنده در این اثر سراغ چهره‌هایی مانند کیومرث، سیامک، هوشنگ، طهمورث، جمشید، ضحاک و فریدون رفته است تا نشان دهد این شخصیت‌ها فقط نام‌هایی در یک روایت کهن نیستند، بلکه هرکدام صورتی از نسبت انسان با روشنایی، قدرت، رنج و شناخت‌ هستند. انتشارات کاریز خیال این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اشراقنامه

کتاب اشراقنامه نوشته‌ی وحید غفاری، تلاشی است برای خواندن بخش‌های آغازین شاهنامه از منظر حکمت اشراق و سنت فکری ایران. کتاب بر این ایده بنا شده که شاهنامه فقط روایت پادشاهان و نبردها نیست، بلکه می‌توان آن را نقشه‌ای از حرکت نور در جهان انسان هم دید. نویسنده از همان ابتدا توضیح می‌دهد که در این خوانش، اسطوره زبان نمادین آگاهی است و شخصیت‌های اصلی هرکدام مرتبه‌ای از نسبت انسان با حقیقت، فره، خرد و سقوط را نشان می‌دهند. به همین دلیل، بحث کتاب از سطح شرح رویدادها فراتر می‌رود و به معناهای پنهان در پس چهره‌های اسطوره‌ای نزدیک می‌شود.

کتاب اشراقنامه در هفت بخش پیش می‌رود و از آستانه‌ای نظری آغاز می‌کند که در آن مفاهیمی مانند نور، تاریکی، بودن، کوشش و بیداری توضیح داده می‌شوند، سپس فصل‌هایی به کیومرث، سیامک، هوشنگ، طهمورث، جمشید، ضحاک و فریدون اختصاص یافته است. وحید غفاری در این فصل‌ها نشان می‌دهد که کیومرث نماد استقرار نخستین نظم، سیامک نشانه‌ی نخستین زخم روشنایی، هوشنگ صورت پختگی آگاهی، طهمورث نمونه‌ی مهار آشوب و بیرون‌کشیدن دانش از دل تاریکی، جمشید نمود اوج فره و آغاز خودبینی، ضحاک چهره‌ی قدرت جداشده از نور خرد و فریدون نشانه‌ی بازگشت تعادل است. 

کتاب اشراقنامه اثر وحید غفاری بیشتر تأملی و تفسیری است و به‌جای تکیه بر توضیح‌های بیرونی، بارها از خود شاهنامه و شبکه‌ی نمادهای آن کمک می‌گیرد. این اثر شاهنامه را نه‌فقط به‌عنوان حماسه، بلکه به‌عنوان میدان کشاکش روشنایی و غفلت، نظم و آشوب، و یادآوری و فراموشی می‌بیند.

خلاصه کتاب اشراقنامه

کتاب اشراقنامه شاهنامه را به‌صورت روایتی از فرازونشیب آگاهی انسانی می‌خواند. در این نگاه، آغاز پادشاهی کیومرث با استقرار نظم و فره همراه است، مرگ سیامک نخستین زخم روشنایی را وارد جهان می‌کند، هوشنگ آگاهی را پس از رنج به‌سوی فرهنگ می‌برد و طهمورث نشان می‌دهد که حتی از دل تاریکی هم می‌توان دانشی تازه بیرون کشید، سپس جمشید به اوج شکوه می‌رسد اما با گم‌کردن نسبت خود با سرچشمه‌ی فره، زمینه‌ی تیرگی را فراهم می‌کند. در ادامه، ضحاک به‌عنوان نماد قدرت تهی از خرد ظاهر می‌شود و مسیر روایت به‌سوی بازیابی تعادل پیش می‌رود. موضوع اصلی کتاب، نسبت انسان با نور، غفلت، رنج و بیداری است.

چرا باید کتاب اشراقنامه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اشراقنامه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب خوانشی نمادین از چهره‌های آغازین شاهنامه ارائه می‌دهد و آن‌ها را به مفاهیمی مانند فره، آگاهی، سقوط و بازگشت پیوند می‌زند.
• متن کتاب کمک می‌کند نسبت میان اسطوره، حکمت اشراق و سنت فکری ایران دقیق‌تر دیده شود.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند نقش شخصیت‌هایی مانند کیومرث، جمشید و ضحاک را فراتر از روایت ظاهری دنبال کند.
• کتاب حاضر برای فهم پیوند میان نور و تاریکی در جهان شاهنامه، مثال‌ها و تفسیرهای متعددی از خود متن فراهم می‌کند.

خواندن کتاب اشراقنامه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب اشراقنامه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به شاهنامه که می‌خواهند لایه‌های نمادین و تأویلی روایت‌های آغازین آن را دنبال کنند.
• خوانندگانی که به پیوند میان اسطوره، نور، فره و آگاهی در سنت فکری ایران علاقه دارند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که درباره‌ی نسبت شاهنامه با حکمت اشراق و عرفان ایرانی کنجکاوند.
• مخاطبانی که از متن‌های تفسیری درباره‌ی شخصیت‌هایی مانند کیومرث، جمشید، ضحاک و فریدون استقبال می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند شاهنامه را نه‌فقط از منظر روایت، بلکه از جهت معناهای درونی و هستی‌شناسانه بخوانند.