کتاب جعبه عجایب تاریخ؛ کشف جهان و شکستن قراردادها

کتاب جعبه عجایب تاریخ؛ کشف جهان و شکستن قراردادها (The Wonderbox) نوشته رومن کرزناریک و ترجمه سحر رمضانی یاهوئی، با رجوع به تجربه‌های تاریخی، از حواس و سفر تا باور و خلاقیت، نشان می‌دهد که بسیاری از عادت‌های امروز ما طبیعی و بدیهی نیستند، بلکه در طول زمان ساخته شده‌اند. نویسنده تاریخ را به‌ صورت گنجینه‌ای از ایده‌ها و شیوه‌های زیستن می‌بیند و از دل آن، امکان‌هایی برای بازنگری در رابطه‌ی انسان با جهان بیرون و درون بیرون می‌کشد. انتشارات کتاب‌سرای نیک این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جعبه عجایب تاریخ؛ کشف جهان و شکستن قراردادها

کتاب جعبه عجایب تاریخ؛ کشف جهان و شکستن قراردادها نوشته‌ی رومن کرزناریک، تاریخ را نه به‌ عنوان فهرستی از رویدادها، بلکه به‌ منزله‌ی مخزنی از تجربه‌های انسانی پیش می‌گذارد. محور اصلی اثر این است که برای پاسخ‌دادن به پرسش چگونه باید زیست، فقط نباید به فلسفه، روان‌شناسی یا توصیه‌های روزمره تکیه کرد؛ گذشته هم می‌تواند منبعی زنده برای فکرکردن باشد. نویسنده توضیح می‌دهد که بسیاری از شیوه‌های ادراک، انتخاب و قضاوت ما محصول قراردادهای فرهنگی‌اند. به‌ همین دلیل، بازگشت به تاریخ فقط کنجکاوی درباره‌ی گذشته نیست، بلکه راهی برای دیدن محدودیت‌های اکنون است.

کتاب جعبه عجایب تاریخ؛ کشف جهان و شکستن قراردادها در فصل‌های مختلف، به سراغ موضوع‌هایی می‌رود که در نگاه اول پراکنده به نظر می‌رسند، اما همگی به یک دغدغه‌ی مشترک وصل‌اند: گشودن افق تجربه. در فصل حواس، رومن کرزناریک نشان می‌دهد که برتری بینایی بر دیگر حواس یک امر طبیعی و همیشگی نیست و ریشه‌های تاریخی دارد. از بحث حواس پنج‌گانه و حواس درونی گرفته تا نمونه‌هایی مثل کاسپار هاوزر و هلن کلر، متن مدام این سؤال را پیش می‌کشد که انسان تا چه اندازه از ظرفیت ادراکی خود فاصله گرفته است. در ادامه، موضوع سفر هم فقط جابه‌جایی مکانی نیست، بلکه ابزاری برای زدودن پیش‌داوری‌ها و روبه‌روشدن با جهان از زاویه‌ای دیگر است.

کتاب حال‌وهوایی تأملی دارد و از مثال‌های تاریخی، فرهنگی و فکری برای ساختن بحث‌هایش استفاده می‌کند. کرزناریک از یونان باستان و قرون وسطا تا جهان مدرن حرکت می‌کند و نشان می‌دهد که باورهای جاافتاده درباره‌ی ادراک، فراغت، تخصص، طبیعت و حتی مرگ، همیشه به این شکل نبوده‌اند. اهمیت این کتاب در همین جابه‌جایی زاویه‌ی دید است: گذشته به آینه‌ای تبدیل می‌شود که از خلال آن می‌توان زندگی امروز را دوباره سنجید و قراردادهایی را دید که معمولاً پنهان مانده‌اند.

خلاصه کتاب جعبه عجایب تاریخ؛ کشف جهان و شکستن قراردادها

جعبه عجایب تاریخ؛ کشف جهان و شکستن قراردادها مجموعه‌ای از جست‌وجوهای فکری درباره‌ی شیوه‌ی مواجهه‌ی انسان با جهان است. رومن کرزناریک با تکیه بر نمونه‌های تاریخی نشان می‌دهد که حواس، سفر، طبیعت، باور و خلاقیت فقط موضوع‌هایی شخصی یا ذهنی نیستند، بلکه در بستر فرهنگ و تاریخ شکل گرفته‌اند. یکی از بحث‌های مهم کتاب به حواس مربوط است؛ جایی که نویسنده توضیح می‌دهد چگونه بینایی در جهان مدرن بر دیگر حواس غلبه کرده و تجربه‌ی ما را محدودتر ساخته است. 

پیام اصلی اثر این است که تاریخ می‌تواند امکان‌های فراموش‌شده‌ی زیستن را پیش چشم بگذارد و کمک کند قراردادهای تثبیت‌شده دوباره بررسی شوند.

چرا باید کتاب جعبه عجایب تاریخ؛ کشف جهان و شکستن قراردادها را بخوانیم؟

دلایل خواندن جعبه عجایب تاریخ؛ کشف جهان و شکستن قراردادها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد عادت‌های روزمره و شیوه‌های ادراک امروز، ریشه‌های تاریخی دارند و بدیهی و تغییرناپذیر نیستند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند رابطه‌ی میان تاریخ و مسائل زندگی امروز را دقیق‌تر ببیند.
• بحث حواس در این کتاب کمک می‌کند نقش فرهنگ در شکل‌دادن به دیدن، شنیدن، بوییدن و لمس‌کردن بهتر فهمیده شود.
• نمونه‌های تاریخی متنوع اثر، امکان مقایسه‌ی شیوه‌های مختلف زیستن در دوره‌ها و فرهنگ‌های گوناگون را فراهم می‌کند.

خواندن کتاب جعبه عجایب تاریخ؛ کشف جهان و شکستن قراردادها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن جعبه عجایب تاریخ؛ کشف جهان و شکستن قراردادها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند از تاریخ برای فکرکردن به مسائل زندگی امروز استفاده کنند.
• علاقه‌مندان به آثاری که درباره‌ی حواس، ادراک و رابطه‌ی انسان با جهان بحث می‌کنند.
• کسانی که به موضوع شکستن عادت‌های فکری و بازبینی قراردادهای فرهنگی علاقه دارند.
• مخاطبانی که از متن‌های تأملی با مثال‌های تاریخی و فرهنگی لذت می‌برند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی سفر، طبیعت، باور و خلاقیت از زاویه‌ای گسترده‌تر فکر کنند.

درباره رومن کرزناریک

رومن کرزناریک (Roman Krznaric) (متولد ۱۹۷۰)، فیلسوف اجتماعی، نویسنده و پژوهشگر استرالیایی مقیم بریتانیا است. او تحصیلات کارشناسی خود را در رشته‌ی فلسفه، سیاست و اقتصاد در کالج پمبروک دانشگاه آکسفورد به پایان رساند. سپس در مؤسسه‌ی مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه لندن دوره‌ی کارشناسی ارشد سیاست آمریکای لاتین را گذراند و در نهایت مدرک دکترای علوم سیاسی را از دانشگاه اسکس دریافت کرد. کرزناریک علاوه‌بر فعالیت‌های مدنی و همکاری در پروژه‌های حقوق بشری پناهندگان بومی در گواتمالا، سابقه‌ی تدریس سیاست و جامعه‌شناسی در دانشگاه‌های اسکس، کمبریج و سیتی یونیورسیتی لندن را در کارنامه دارد.

کرزناریک در سال‌های بعد از تدریس تمام‌وقت دانشگاهی فاصله گرفت و در نهادهایی چون آکسفورد میوز به مدیریت پروژه پرداخت. او از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ به‌عنوان یکی از اعضای هیئت‌علمی مؤسسه‌ی مدرسه‌ی زندگی در لندن به طراحی و ارائه‌ی دوره‌های آموزشی پیرامون موضوعاتی چون اشتغال، سیاست و روابط عاطفی مشغول بود و سپس بر نگارش متمرکز شد. تمرکز پژوهشی و کتاب‌های او عمدتاً بر مفاهیمی چون همدلی، تغییرات اجتماعی و تفکر بلندمدت استوار است. از آثار او می‌توان به «جعبه‌ی عجایب تاریخ» (۲۰۱۱)، «چگونه کار رضایت‌بخشی پیدا کنیم» (۲۰۱۲)، «همدلی» (۲۰۱۴)، «نیاکان خوب» (۲۰۲۰) و «تاریخ برای فردا» (۲۰۲۴) اشاره کرد.

بخشی از کتاب جعبه عجایب تاریخ؛ کشف جهان و شکستن قراردادها

«در پانصد سال گذشته، شیوهٔ ادراک ما از جهان دستخوش تحولی بنیادین شده است. بینایی عموماً حسِ زیستی غالب به شمار می‌آید، چراکه قشر بینایی بزرگ‌ترین مرکز حسی در مغز است. بااین‌حال، نقش بینایی در زندگی‌مان بیش از حد پررنگ شده است. ما انسان‌ها دامنهٔ نفوذ دیدن را بسیار فراتر از آنچه طبیعت در نظر داشته گسترش داده‌ایم. در نتیجه، سایر حواسمان، به‌ویژه شنوایی و بویایی، به حاشیه رانده شده‌اند؛ وضعیتی که تاریخ‌نگاران فرهنگی از آن با عنوان "افول حسی" یاد می‌کنند. پیش‌ترها میان حواس تعادل بیشتری برقرار بود و مردم نسبت به آنچه می‌شنیدند و می‌بوییدند آگاه‌تر بودند. اما امروزه، در شتاب رسیدن به محل کار، کمتر به آواز پرندگان گوش می‌دهیم و قهوه‌مان را بی‌توجه به عطر برخاسته از آن سر می‌کشیم؛ جُرمی در حوزهٔ بویایی که اُنگی‌ها هرگز مرتکبش نمی‌شدند. چشم به سلطه‌گرِ حسی‌ای بدل شده که ما را از پرورش دیگر توانایی‌هایمان بازمی‌دارد. به گفتهٔ دیوید هاوز، انسان‌شناس برجستهٔ حواس، باید خودمان را از "سلطه‌ای که بینایی مدت‌هاست بر زندگی اجتماعی، فکری و زیبایی‌شناختی فرهنگ ما اعمال کرده" برهانیم.»