کتاب چارچوب ها و ابزارهای موثر دیپلماسی محیط زیست

کتاب چارچوب ها و ابزارهای موثر دیپلماسی محیط زیست نوشته لیلا نیکلاس و الی کلاب، با تحقیق و ترجمه سبحان طیبی و مرضیه فتحی برناجی، به یکی از گره‌های مهم سیاست جهانی می‌پردازد: این‌که بحران‌های محیط‌زیستی فقط مسئله‌ای طبیعی نیستند و به مذاکره، حقوق، همکاری و حتی صلح گره خورده‌اند. نویسندگان نشان می‌دهند چرا معاهده‌ها و نهادهای بین‌المللی همیشه به نتیجه‌ی مطلوب نمی‌رسند و چه ابزارهایی می‌توانند دیپلماسی محیط‌زیستی را کارآمدتر کنند. این کتاب را انتشارات پیک اندیشه آموزگار منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چارچوب ها و ابزارهای موثر دیپلماسی محیط زیست

کتاب چارچوب ها و ابزارهای موثر دیپلماسی محیط زیست نوشته لیلا نیکلاس و الی کلاب، محیط‌زیست را نه فقط به‌عنوان موضوعی علمی یا اجرایی، بلکه به‌عنوان مسئله‌ای سیاسی، حقوقی و بین‌المللی بررسی می‌کند. محور اصلی اثر این است که بحران‌هایی مانند تغییرات آب‌وهوایی، کمبود منابع، آلودگی و تخریب اکوسیستم‌ها از مرز کشورها عبور می‌کنند و به همین دلیل بدون گفت‌وگو، توافق و سازوکارهای مشترک قابل‌حل نیستند. نویسندگان نشان می‌دهند که دیپلماسی محیط‌زیست فقط به نشست‌ها و بیانیه‌ها محدود نمی‌شود، بلکه با امنیت، توسعه، منافع اقتصادی، نقش دولت‌ها و حضور بازیگران غیردولتی پیوند دارد.
این کتاب در ۶ فصل تنظیم شده و از تعریف دیپلماسی و سیر تحول آن آغاز می‌کند. سپس به پیوند محیط‌زیست با روابط بین‌الملل، مناقشات محیطی، کمبود منابع، رشد جمعیت، مهاجرت و توزیع نابرابر منابع می‌رسد. در ادامه، کتاب تاریخچه و اصول حقوق بین‌الملل محیط‌زیست را مرور می‌کند و از معاهده‌ها، کنوانسیون‌ها، اعلامیه‌ها و پروتکل‌ها برای توضیح مسیر شکل‌گیری قواعد جهانی کمک می‌گیرد. بخشی از اثر نیز به دیپلماسی غیررسمی، لابی‌گری سازمان‌های غیردولتی و نقش نهادهای منطقه‌ای و بین‌المللی اختصاص دارد.
این کتاب فقط به طرح مفاهیم بسنده نمی‌کند و با چند مطالعه‌ی موردی، بحث را از سطح نظری پایین می‌آورد. بررسی تجربه‌های مرتبط با اتحادیه اروپا، سازمان‌های غیردولتی، مذاکرات چندجانبه و حتی پیامدهای همه‌گیری بر محیط‌زیست، نشان می‌دهد که فاصله‌ی میان توافق روی کاغذ و اجرای واقعی چقدر مهم است. درنهایت، اثر بر این نکته تمرکز می‌کند که مسئله‌ی اصلی فقط تولید قواعد تازه نیست، بلکه توان اجرا، هماهنگی میان ذی‌نفعان و تربیت دیپلمات‌هایی است که بتوانند میان طبیعت، سیاست و منافع متعارض تعادل برقرار کنند.

خلاصه کتاب چارچوب ها و ابزارهای موثر دیپلماسی محیط زیست

این اثر از توضیح مفهوم دیپلماسی و دگرگونی آن آغاز می‌کند و بعد نشان می‌دهد که چگونه محیط‌زیست از یک موضوع حاشیه‌ای به بخشی از دستور کار اصلی روابط بین‌الملل تبدیل شده است. کتاب سپس به سرچشمه‌های تنش‌های محیطی مانند کمبود منابع، رشد جمعیت، مهاجرت، جهانی‌شدن و نابرابری در دسترسی به منابع می‌پردازد و توضیح می‌دهد که چرا این مسائل می‌توانند به مناقشه یا همکاری منجر شوند.
در بخش‌های بعدی، مسیر شکل‌گیری حقوق بین‌الملل محیط‌زیست، اصول مهم آن و نقش معاهده‌ها و نهادهای جهانی بررسی می‌شود. اثر همچنین جایگاه سازمان‌های غیردولتی، لابی‌گری، حکمرانی محیطی و آموزش دیپلمات‌های متخصص را مطرح می‌کند تا نشان دهد دیپلماسی محیط‌زیست زمانی مؤثر است که از سطح شعار فراتر برود و به اجرا، نظارت و هماهنگی واقعی برسد.

چرا باید کتاب چارچوب ها و ابزارهای موثر دیپلماسی محیط زیست را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب چارچوب ها و ابزارهای موثر دیپلماسی محیط زیست را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان محیط‌زیست، سیاست خارجی، حقوق بین‌الملل و امنیت را در یک قاب مشترک نشان می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند بفهمد چرا بحران‌های محیط‌زیستی فقط با تصمیم‌های داخلی حل نمی‌شوند.
• اثر، سیر شکل‌گیری معاهده‌ها و اصول مهم حقوق بین‌الملل محیط‌زیست را به‌صورت فشرده و هدفمند کنار هم قرار داده است.
• کتاب نقش دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی و نهادهای غیردولتی را در مذاکرات محیط‌زیستی از هم تفکیک می‌کند.
• مطالعه‌ی موردی‌های کتاب کمک می‌کند فاصله‌ی میان توافق‌های رسمی و اجرای واقعی بهتر دیده شود.
• این اثر برای فهم مسئله‌ی حکمرانی محیطی و چالش‌های اجرای تعهدات بین‌المللی منبعی متمرکز به‌شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب چارچوب ها و ابزارهای موثر دیپلماسی محیط زیست به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگرانی که به حقوق بین‌الملل محیط‌زیست و سیاست‌گذاری جهانی علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان بحران‌های محیط‌زیستی و مناقشات بین‌المللی را دقیق‌تر بشناسند.
• فعالان و کارشناسانی که درمورد حکمرانی محیطی، توسعه‌ی پایدار و همکاری‌های فرامرزی کار می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند با نقش معاهده‌ها، نهادهای بین‌المللی و سازمان‌های غیردولتی در حفاظت از محیط‌زیست آشنا شوند.
• مخاطبانی که به دنبال درکی منظم از ابزارها و محدودیت‌های دیپلماسی محیط‌زیستی هستند.