کتاب از هویت اجتماعی تا حیات اجتماعی

کتاب از هویت اجتماعی تا حیات اجتماعی نوشته احمدرضا اخوت و مریم قاسمی، یکی از عنوان‌های مجموعه‌ی «مدیریت قرآنی جامعه دینی» است که انتشارات قرآن و اهل بیت نبوت(ع)، ناشر آثار مجمع مدارس دانشجویی قرآن و عترت (ع)، آن را منتشر کرده است. این کتاب با تکیه بر سوره‌ی نساء، از نسبت میان هویت اجتماعی، مسئولیت‌پذیری، حمایت از دیگران و شکل‌گیری حیات اجتماعی سخن می‌گوید و نشان می‌دهد که مسئله‌های پراکنده‌ی زندگی جمعی چگونه در یک افق مشترک به هم می‌رسند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از هویت اجتماعی تا حیات اجتماعی

کتاب از هویت اجتماعی تا حیات اجتماعی نوشته‌ی احمدرضا اخوت و مریم قاسمی، خوانشی موضوعی از سوره‌ی نساء ارائه می‌دهد و می‌کوشد از دل آیات آن، تصویری از زندگی جمعی، اختلال‌های اجتماعی و امکان احیای جامعه به دست دهد. نویسندگان نشان می‌دهند که پراکندگی موضوعات سوره‌ی نساء، از ارث و خانواده تا جهاد، داوری، امانت، رابطه با دشمن و دفاع از گروه‌های در معرض آسیب، در ظاهر متنوع است اما در عمق به یک مسئله‌ی مشترک پیوند می‌خورد: چگونگی شکل‌گیری و حفظ حیات اجتماعی. در این مسیر، توجه به تبعیض، ضایع‌شدن حقوق، سوءاستفاده از موقعیت و نقش شرک و انحراف در برهم‌زدن نظم اجتماعی جای مهمی دارد.

این کتاب در پنج فصل تنظیم شده است. فصل‌های آغازین، از پدیدارشدن نقص‌ها در بستر زندگی جمعی و تبدیل‌شدن آن‌ها به معضل و آسیب سخن می‌گویند. سپس بحث به این سمت می‌رود که انسان در نسبت با دیگران فقط یک فرد جداافتاده نیست، بلکه در شبکه‌ای از تأثیر و تأثر قرار دارد و همین وضعیت، شأن اجتماعی و بعد هویت اجتماعی او را می‌سازد. در ادامه، احمدرضا اخوت و مریم قاسمی به مسئولیت، حمایت، احسان، مهار نفس، تشخیص موقعیت و حفظ ارکان هویت اجتماعی می‌رسند و نشانه‌های جامعه‌ی برخوردار از حیات یا گرفتار بی‌سامانی را بررسی می‌کنند.

کتاب از هویت اجتماعی تا حیات اجتماعی فقط به بیان مفاهیم کلی بسنده نمی‌کند و با آوردن نمونه‌های متعدد از آیات سوره‌ی نساء، مسئله‌هایی مانند یتیمی، ارث، حقوق زنان، امانت، قضاوت، استضعاف، انفاق، جهاد و شهادت به حق را در یک منظومه‌ی واحد کنار هم می‌گذارد. نتیجه‌ی این چینش آن است که حیات اجتماعی تبدیل به مجموعه‌ای از کنش‌های سنجیده، حمایت‌گرانه و مسئولانه می‌شود؛ کنش‌هایی که اگر تضعیف شوند، جامعه به‌تدریج به سمت ظلم، بی‌تفاوتی و ازهم‌گسیختگی می‌رود.

خلاصه کتاب از هویت اجتماعی تا حیات اجتماعی

کتاب از هویت اجتماعی تا حیات اجتماعی بر پایه‌ی مطالعه‌ی سوره‌ی نساء توضیح می‌دهد که زندگی جمعی چگونه از دل رابطه‌ی انسان‌ها با یکدیگر شکل می‌گیرد و چگونه دچار اختلال می‌شود. نویسندگان ابتدا از نقص‌ها و معضل‌هایی می‌گویند که در بستر اجتماع پدید می‌آیند؛ از یتیمی و فقر تا تبعیض، بی‌عدالتی و استضعاف. سپس نشان می‌دهند که انسان با شناخت شأن اجتماعی خود، می‌تواند هویت اجتماعی‌اش را فعال کند و در قبال دیگران نقش بگیرد. 

کتاب در ادامه، از حمایت، احسان، مهار نفس، رعایت حدود الهی، ادای امانت، اقامه‌ی قسط و مقابله با ظلم به‌ عنوان پایه‌های رسیدن از هویت اجتماعی به حیات اجتماعی یاد می‌کند.

چرا باید کتاب از هویت اجتماعی تا حیات اجتماعی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب از هویت اجتماعی تا حیات اجتماعی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان موضوعات گوناگون سوره‌ی نساء را در قالب یک مسئله‌ی مرکزی یعنی حیات اجتماعی نشان می‌دهد.
• این کتاب کمک می‌کند مفهوم هویت اجتماعی از سطح یک تعبیر کلی خارج شود و به مسئولیت‌ها و موقعیت‌های عینی زندگی جمعی وصل شود.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند نسبت میان نقص اجتماعی، معضل اجتماعی و آسیب اجتماعی را دقیق‌تر تشخیص دهد.
• این کتاب نمونه‌های متعددی از حقوق یتیمان، زنان، نیازمندان و مستضعفان را در کنار هم می‌گذارد و تصویری روشن از منطق حمایت اجتماعی می‌سازد.
• این کتاب نشان می‌دهد که عدالت، امانت، شهادت به حق و مهار نفس چگونه در سامان جامعه نقش پیدا می‌کنند.

خواندن کتاب از هویت اجتماعی تا حیات اجتماعی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب از هویت اجتماعی تا حیات اجتماعی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به تدبر موضوعی در سوره‌ی نساء و پیوند آیات آن با مسائل اجتماعی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی نسبت میان عدالت، مسئولیت و زندگی جمعی بیشتر بدانند.
• مخاطبانی که در پی فهم دقیق‌تر مفهوم هویت اجتماعی در نگاه قرآنی هستند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که مسئله‌های جامعه‌ی دینی، استضعاف، حمایت اجتماعی و اصلاح اجتماعی را دنبال می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند نشانه‌های فقدان حیات اجتماعی و زمینه‌های شکل‌گیری آن را بهتر بشناسند.

درباره احمدرضا اخوت

احمدرضا اخوت (متولد ۱۳۴۷) نویسنده، پژوهشگر قرآنی و مدرس دانشگاه تهران است. او تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی ارشد رشته‌ی زیست‌گیاهی در دانشگاه تهران به پایان رسانده و فعالیت خود را بر حوزه‌ی تدبر در قرآن کریم و سیره‌ی اهل بیت متمرکز کرده است. اخوت همچنین به عنوان بنیان‌گذار و عضو هیئت‌علمی مدرسه‌ی دانشجویی قرآن و عترت فعالیت می‌کند و به تدریس و تربیت مربیان قرآنی می‌پردازد.

حوزه‌ی تألیفات و پژوهش‌های او عمدتاً بررسی کاربرد آموزه‌های قرآنی در زمینه‌هایی مانند روان‌شناسی، نظام خانواده، سبک‌های تربیتی و مسائل اجتماعی است. از جمله کتب منتشرشده‌ی او می‌توان به «پرورش تفکر قرآنی»، «از زیارت تا ملاقات با خدا»، «پرورش تفکر بنیادی»، «مبانی و مهارت‌های برنامه‌ریزی»، «نیاز در ساختار انسان» و «درمانگری افسردگی مبتنی‌بر قرآن» اشاره کرد.