کتاب تدبر؛ چیستی، چرایی و چگونگی

کتاب تدبر؛ چیستی، چرایی و چگونگی نوشته احمدرضا اخوت و مریم قاسمی است و انتشارات قرآن و اهل بیت نبوت(ع)، ناشر آثار مجمع مدارس دانشجویی قرآن و عترت(ع)، آن را منتشر کرده است. این کتاب تدبر را فقط به معنای خواندن و اندیشیدن در الفاظ محدود نمی‌کند و آن را به مسئله‌ی عاقبت، جهت عمل، سنجش تصمیم‌ها و نسبت انسان با غایت آفرینش پیوند می‌زند. محور اصلی اثر، توضیح این نکته است که فهم عاقبت امور چگونه می‌تواند بر فکر، توجه، انتخاب و عمل اثر بگذارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تدبر؛ چیستی، چرایی و چگونگی

کتاب تدبر؛ چیستی، چرایی و چگونگی نوشته احمدرضا اخوت و مریم قاسمی، تدبر را در پیوندی گسترده با عاقبت‌شناسی، عاقبت‌اندیشی و جهت‌گیری عمل بررسی می‌کند. مقدمه‌ی اثر از اینجا آغاز می‌شود که انسان برای رسیدن به رضایت الهی و هماهنگی با نظام خلقت، به نوعی مدیریت درونی نیاز دارد و نویسندگان نام این مدیریت را تدبر می‌گذارند. از همین زاویه، بحث فقط به معنای واژه یا توصیه‌ای اخلاقی محدود نمی‌ماند و به ساختار وجودی انسان، نسبت باور و عمل، و جایگاه توجه و تفکر در تصمیم‌گیری گسترش پیدا می‌کند.
این کتاب در ۸ فصل تنظیم شده است و فصل نخست با مفهوم عاقبت آغاز می‌شود. فصل‌های بعدی به معناشناسی تدبر، عاقبت‌اندیشی، عاقبت‌سنجی، عاقبت‌شناسی، عاقبت‌نگری، عاقبت‌گرایی و نسبت عمل صالح با عاقبت نیک می‌پردازند. در فهرست اثر، عنوان‌هایی مانند جهت عمل، علت و غرض امور، پرورش عاقبت‌اندیشی، معیارهای سنجش، توجه به عاقبت، رفع موانع عاقبت‌نگری و شیوه‌های تقویت عاقبت‌گرایی دیده می‌شود. این گستردگی نشان می‌دهد که نویسندگان تدبر را یک موضوع تک‌بخشی نمی‌بینند و آن را در پیوند با فکر، عقل، علم، ذکر، گرایش و عمل دنبال می‌کنند.
کتاب تدبر؛ چیستی، چرایی و چگونگی در استدلال خود بارها به آیات قرآن، روایات و دعاها رجوع می‌کند و از دل آن‌ها شبکه‌ای از مفاهیم مرتبط با عاقبت را بیرون می‌کشد. در بخش‌های نمونه، واژه‌هایی مانند غایت، نهایت، نتیجه، علامت، جهت و عکس‌العمل از هم تفکیک می‌شوند تا روشن شود نویسندگان از عاقبت فقط پایان ظاهری یک کار را مراد نمی‌کنند. یکی از نکات مهم اثر این است که تدبر هم به شناخت مربوط می‌شود و هم به عمل؛ یعنی هم فهم عاقبت موضوعات را دربر می‌گیرد و هم هماهنگ‌کردن رفتار با آن عاقبت را. به همین دلیل، فضای کتاب بیشتر بر تربیت نوعی نگاه متمرکز است؛ نگاهی که می‌خواهد انسان را از تصمیم‌های شتاب‌زده، روزمرگی و غفلت نسبت به پیامدها دور کند.

خلاصه کتاب تدبر؛ چیستی، چرایی و چگونگی

کتاب تدبر؛ چیستی، چرایی و چگونگی از این پرسش شروع می‌کند که انسان چگونه می‌تواند اعمال، تصمیم‌ها و حتی نوع نگاه خود را با عاقبت حقیقی امور هماهنگ کند. نویسندگان ابتدا مفهوم عاقبت را از زاویه‌های مختلف توضیح می‌دهند و نشان می‌دهند که هر عمل، جهت، غرض، نتیجه و نشانه‌ای دارد. سپس تدبر را به‌عنوان توجه و اندیشه در پشت و سرانجام امور تعریف می‌کنند و میان دو ساحت آن فرق می‌گذارند: یکی تدبر در موضوعات برای فهم غایت آن‌ها و دیگری تدبر در عمل برای انتخاب و انجام درست. در ادامه، کتاب به پرورش عاقبت‌اندیشی، عاقبت‌سنجی، عاقبت‌نگری و عاقبت‌گرایی می‌رسد و این مسیر را با تکیه‌بر آیات، روایات و دعاها پیش می‌برد.

چرا باید کتاب تدبر؛ چیستی، چرایی و چگونگی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تدبر؛ چیستی، چرایی و چگونگی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تدبر را فقط در حد یک واژه رها نمی‌کند و آن را با عاقبت، تصمیم، توجه و عمل پیوند می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند تفاوت میان غایت، نتیجه، جهت، علامت و عاقبت را دقیق‌تر تشخیص دهد.
• این اثر نشان می‌دهد که مسئله‌ی عاقبت فقط به پایان کار مربوط نیست و در متن انتخاب‌های روزانه حضور دارد.
• کتاب از خلال فصل‌های متعدد، مسیر شکل‌گیری عاقبت‌اندیشی تا عاقبت‌گرایی را به‌صورت پیوسته دنبال می‌کند.
• ارجاع‌های فراوان به آیات، روایات و ادعیه، امکان دنبال‌کردن بحث در متن‌های دینی را هم فراهم می‌کند.
• خواندن این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند نسبت میان فکر، عقل، توجه، گرایش و عمل را در یک چارچوب واحد ببینند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تدبر؛ چیستی، چرایی و چگونگی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند مفهوم تدبر را فراتر از معنای رایج آن بررسی کنند.
• کسانی که درباره‌ی عاقبت تصمیم‌ها، رفتارها و جهت زندگی پرسش جدی دارند.
• علاقه‌مندان به مباحث قرآنی و روایی که می‌خواهند پیوند این متون را با مسئله‌ی تفکر و عمل دنبال کنند.
• مخاطبانی که به موضوعاتی مانند عاقبت‌اندیشی، سنجش معیارها و توجه به پیامدها علاقه دارند.
• پژوهشگرانی که می‌خواهند با یک صورت‌بندی مفصل از نسبت میان شناخت، گرایش و عمل آشنا شوند.