کتاب نگاهی جامع بر تصاویر انسانی در حجاری های ایران باستان

کتاب نگاهی جامع بر تصاویر انسانی در حجاري هاي ایران باستان نوشته غلام (مرتضی) شاه کرمی، به بررسی نقش انسان در سنگ‌نگاره‌ها و نقش‌برجسته‌های ایران از دوره‌های نخستین تا ساسانیان می‌پردازد. این کتاب فقط فهرستی از آثار باستانی نیست، بلکه از خلال پوشاک، حالت بدن، آیین‌های نیایشی، صحنه‌های قدرت و جایگاه اجتماعی اشخاص، تصویری از نگاه هر دوره به انسان ارائه می‌دهد. نویسنده در مسیر این بررسی، از لولوبیان و عیلامیان تا مادها، هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان را کنار هم می‌گذارد تا تغییر این تصویرها روشن‌تر دیده شود. این کتاب از سوی انتشارات اولین‌ها منتشر شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نگاهی جامع بر تصاویر انسانی در حجاری های ایران باستان

کتاب نگاهی جامع بر تصاویر انسانی در حجاري هاي ایران باستان اثر غلام (مرتضی) شاه کرمی، سراغ یکی از بخش‌های مهم هنر و تاریخ ایران رفته است: این‌که انسان در حجاری‌ها چگونه دیده شده، چه جایگاهی داشته و هر تصویر چه چیزی از قدرت، آیین، پوشش و مناسبات اجتماعی زمانه‌ی خود نشان می‌دهد. نویسنده بحث را از دوره‌های نخستین آغاز می‌کند و با نمونه‌هایی مانند سرپل ذهاب، نقش‌های لولوبی و آثار عیلامی، نشان می‌دهد که تصویر انسان در آغاز بیشتر با صحنه‌های پیروزی، اسارت، نیایش و نمایش اقتدار همراه است. در این بخش‌ها، توجه کتاب فقط به شناسایی اثر نیست، بلکه به حالت ایستادن پیکره‌ها، نسبت میان اشخاص، نوع لباس و حتی نشانه‌های نمادین هم کشیده می‌شود.
کتاب نگاهی جامع بر تصاویر انسانی در حجاري هاي ایران باستان سپس دوره‌های ماد، هخامنشی، اشکانی و ساسانی را دنبال می‌کند و از خلال نمونه‌های متعدد، تغییر نگاه به پیکره‌ی انسانی را بررسی می‌کند. فهرست مطالب نشان می‌دهد که این کتاب بر پایه‌ی فصل‌بندی تاریخی پیش می‌رود و در هر فصل، چند نقش‌برجسته یا مجموعه‌ی مهم را جداگانه شرح می‌دهد؛ از قزقاپان، دکان داود و سکاوند تا پاسارگاد، تخت جمشید، بیستون، نقش رستم، بیشاپور و طاق‌بستان. در کنار معرفی آثار، موضوع‌هایی مثل پوشاک مادها در نقش‌برجسته‌ها، صحنه‌های تاج‌گذاری، بارعام، شکار، نیایش و نبرد هم مطرح شده‌اند. نتیجه‌ی این مسیر، ترسیم روندی است که در آن انسانِ حجاری‌شده از پیکره‌ای ساده و حماسی به تصویری مفصل‌تر، آیینی‌تر یا درباری‌تر تبدیل می‌شود. اهمیت این کتاب در همین پیگیری پیوسته است؛ یعنی خواننده می‌تواند ببیند که تغییر در فرم بدن، آرایش چهره، اندازه‌ی اشخاص و ترکیب صحنه‌ها چگونه با دگرگونی‌های سیاسی و فرهنگی هر دوره پیوند خورده است.

خلاصه کتاب نگاهی جامع بر تصاویر انسانی در حجاری های ایران باستان

کتاب نگاهی جامع بر تصاویر انسانی در حجاري هاي ایران باستان روند بازنمایی انسان را در حجاری‌های ایران از دوره‌های کهن تا پایان ساسانیان دنبال می‌کند. نویسنده با مرور نقش‌برجسته‌ها و گوردخمه‌ها، به این می‌پردازد که شاهان، نیایشگران، اسیران، زنان، کودکان و درباریان در هر دوره چگونه تصویر شده‌اند و این تصویرها چه نسبتی با قدرت، مذهب، آیین و زندگی اجتماعی داشته‌اند. بخش‌هایی از کتاب به تفاوت پوشاک، حالت دست‌ها، جایگاه پیکره‌ها در صحنه و نشانه‌های نمادین اختصاص دارد. در کنار معرفی آثار شاخص، جمع‌بندی هر دوره هم آمده است تا روشن شود که نگاه به انسان در حجاری‌ها از چه مسیری عبور کرده و چه تغییراتی را پشت سر گذاشته است.

چرا باید کتاب نگاهی جامع بر تصاویر انسانی در حجاری های ایران باستان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نگاهی جامع بر تصاویر انسانی در حجاري هاي ایران باستان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب سیر تصویر انسان را از لولوبیان تا ساسانیان در یک مسیر تاریخی کنار هم قرار می‌دهد.
• خواننده با نقش‌برجسته‌های مهمی مانند سرپل ذهاب، شکفت سلمان، قزقاپان، پاسارگاد، تخت جمشید، بیستون و طاق‌بستان آشنا می‌شود.
• کتاب فقط به معرفی آثار بسنده نمی‌کند و به پوشاک، حالت بدن، نسبت پیکره‌ها و نشانه‌های آیینی هم توجه دارد.
• بخش‌های مربوط به مادها و هخامنشیان، اطلاعات قابل‌توجهی درباره‌ی پوشش و جایگاه اجتماعی اشخاص در حجاری‌ها ارائه می‌دهد.
• جمع‌بندی پایان هر دوره کمک می‌کند تفاوت نگاه عیلامی، مادی، هخامنشی، اشکانی و ساسانی به تصویر انسان روشن‌تر دیده شود.
• این کتاب برای درک پیوند میان هنر سنگ‌تراشی و تاریخ سیاسی و مذهبی ایران باستان منبعی متمرکز فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نگاهی جامع بر تصاویر انسانی در حجاري هاي ایران باستان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ ایران باستان که می‌خواهند نقش‌برجسته‌ها را فراتر از ظاهرشان بررسی کنند.
• خوانندگانی که به هنر سنگ‌تراشی، سنگ‌نگاره‌ها و پیکره‌های انسانی در آثار باستانی توجه دارند.
• دانشجویان و پژوهشگران هنر، باستان‌شناسی و تاریخ که به دنبال مرور نمونه‌های متعدد از دوره‌های مختلف هستند.
• کسانی که می‌خواهند از خلال پوشاک، حالت بدن و ترکیب صحنه‌ها، نشانه‌های اجتماعی و آیینی هر دوره را بهتر بشناسند.
• مخاطبانی که به مقایسه‌ی دوره‌های عیلامی، مادی، هخامنشی، اشکانی و ساسانی در یک کتاب علاقه دارند.