کتاب ناخواندگان

کتاب ناخواندگان (نمایشنامه) نوشته ابوذر هدایتی، نمایشنامه‌ای است که در فضای یک آپارتمان کوچک، برخوردی پرتنش و درعین‌حال کنایه‌آمیز را میان دو شخصیت شکل می‌دهد؛ یکی مردی گرفتار نظم وسواس‌گونه و دیگری مهمانی ناخواسته که با پرحرفی، سوءتفاهم و حضور سمجش همه‌چیز را به‌هم می‌ریزد. متن از دل گفت‌وگوهای پی‌درپی تنهایی، اضطراب، پنهان‌کاری و فاصله‌ی میان آدم‌ها را بیرون می‌کشد و به‌تدریج لایه‌های تازه‌ای از موقعیت را نشان می‌دهد. این کتاب را انتشارات خویشتن منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ناخواندگان اثر ابوذر هدایتی

کتاب ناخواندگان نوشته ابوذر هدایتی، یک نمایشنامه‌ی شخصیت‌محور است که بخش اصلی کشش خود را از گفت‌وگو، مکث، سوءبرداشت و جابه‌جایی مداوم قدرت میان دو نفر می‌گیرد. صحنه‌ی اصلی خانه‌ای کوچک و به‌هم‌ریخته است؛ جایی که جان‌جانی مشغول آماده‌کردن نامه‌هاست و ورود اخگر ریتم زندگی او را از هم می‌پاشاند. متن از همان آغاز بر جزئیات رفتاری تکیه دارد؛ از تاکردن کاغذها و چسباندن پاکت‌ها تا نگاه‌های زیرچشمی، سکوت‌های عصبی و جمله‌هایی که هم‌زمان خنده‌دار و ناآرام‌کننده‌اند. همین جزئیات باعث می‌شود فضای اثر فقط بر دیالوگ استوار نباشد و کنش صحنه‌ای هم نقش مهمی در پیش‌برد موقعیت پیدا کند.

کتاب ناخواندگان فقط روایت یک برخورد ساده میان میزبان و مهمان نیست. این نمایشنامه به‌تدریج نشان می‌دهد که پشت شوخی‌ها، بدفهمی‌ها و پرگویی‌های اخگر، نوعی بی‌پناهی و آشفتگی پنهان است و در سوی دیگر، پشت خشکی و بی‌حوصلگی جان‌جانی، ترس، انزوا و گذشته‌ای حل‌نشده قرار دارد. متن با همین رفت‌وبرگشت میان طنز و فشار روانی پیش می‌رود و از دل یک موقعیت محدود، موضوع‌هایی مثل تنهایی، نیاز به دیده‌شدن، ترس از قضاوت، خاطره‌های قدیمی و ناتوانی در برقراری ارتباط را بیرون می‌کشد. حضور ثریا در بخش بعدی نمایش هم زاویه‌ی تازه‌ای به ماجرا می‌دهد و نشان می‌دهد که آنچه تا آن لحظه دیده شده، همه‌ی واقعیت نیست. در این اثر، گفت‌وگوها فقط برای ردوبدل‌کردن اطلاعات نیستند، بلکه هر جمله می‌تواند نشانه‌ای از پنهان‌کاری، درماندگی یا تلاش برای کنترل اوضاع باشد.

خلاصه داستان ناخواندگان

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

جان‌جانی در آپارتمانش سرگرم نوشتن و آماده‌کردن پاکت‌های نامه است که اخگر، همسایه یا مهمانی ناخواسته، وارد خانه‌ی او می‌شود و با حرف‌های بی‌وقفه، حدس‌های اشتباه و دخالت‌های پی‌درپی آرامش خانه را برهم می‌زند. گفت‌وگوی این دو کم‌کم از یک مزاحمت ساده فراتر می‌رود و به میدان کشف ترس‌ها، دروغ‌ها، نیازها و گذشته‌های پنهان تبدیل می‌شود. جان‌جانی در آستانه‌ی دیداری مهم از گذشته قرار دارد و اخگر هم با آشفتگی، بی‌جایی و رفتاری نامعمول، مدام مرزهای او را جابه‌جا می‌کند. این نمایشنامه از دل همین شب پرتنش، رابطه‌ای پیچیده و ناپایدار میان دو غریبه را دنبال می‌کند.

چرا باید کتاب ناخواندگان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ناخواندگان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این نمایشنامه از یک موقعیت محدود، تنشی مداوم و زنده می‌سازد و نشان می‌دهد که گفت‌وگو چگونه می‌تواند موتور اصلی پیشرَوی اثر باشد.
• این متن امکان دنبال‌کردن تغییر رابطه‌ی دو شخصیت را لحظه‌به‌لحظه فراهم می‌کند؛ از بی‌اعتمادی و مزاحمت تا وابستگی و نیاز.
• خواندن اثر برای شناخت شیوه‌ی شخصیت‌پردازی از راه رفتار، مکث، تکرار و جزئیات صحنه‌ای مفید است.
• این کتاب به مسئله‌ی تنهایی، اضطراب و پنهان‌کاری در زندگی روزمره نزدیک می‌شود، بی‌آنکه از فضای نمایشی خود فاصله بگیرد.

خواندن کتاب ناخواندگان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ناخواندگان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایش‌نامه‌های فارسی که بر گفت‌وگو و بازی میان شخصیت‌ها تکیه دارند.
• خوانندگانی که به موقعیت‌های بسته و پرتنش در فضای خانه و روابط انسانی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند نمونه‌ای از شخصیت‌پردازی نمایشی از راه کنش، مکث و سوءتفاهم را دنبال کنند.
• کسانی که به نمایشنامه‌های مبتنی بر دیالوگ و کشمکش روانی علاقه دارند.
• مخاطبانی که از متن‌های آمیخته به طنز تلخ، اضطراب و کشف تدریجی گذشته لذت می‌برند.
• دانشجویان و فعالان تئاتر که می‌خواهند یک متن مناسب برای بررسی ریتم دیالوگ و اجرای صحنه‌ای بخوانند.