کتاب روش قرآن و عهدین در زدودن رذایل اخلاقی

کتاب روش قرآن و عهدین در زدودن رذایل اخلاقی نوشته سمیه مرتاض، اثری پژوهشی درباره‌ی شیوه‌هایی است که قرآن و عهدین برای دور کردن انسان از صفات ناپسند اخلاقی به کار می‌گیرند. نویسنده از تعریف مفاهیم پایه آغاز می‌کند و سپس به سراغ مقایسه‌ی روش‌هایی مانند موعظه، داستان، تمثیل، الگوسازی و عبرت‌آموزی می‌رود تا نشان دهد متون دینی فقط به بیان خوبی و بدی بسنده نکرده‌اند، بلکه برای تغییر اخلاق نیز مسیرهایی پیشنهاد کرده‌اند. این کتاب را مرکز نشر هاجر منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب روش قرآن و عهدین در زدودن رذایل اخلاقی

کتاب روش قرآن و عهدین در زدودن رذایل اخلاقی نوشته سمیه مرتاض به یکی از پرسش‌های مهم در حوزه‌ی اخلاق دینی می‌پردازد: متون مقدس چگونه انسان را از صفات ناپسند دور می‌کنند؟ تمرکز اثر فقط بر معرفی رذایل نیست، بلکه بر شیوه‌های تربیتی و بیانی‌ای است که در قرآن، تورات و انجیل برای اصلاح خلق‌وخو دیده می‌شود. نویسنده از همان ابتدا بر این نکته تکیه کرده است که اخلاق در این متون جایگاهی محوری دارد و بسیاری از سفارش‌ها، هشدارها و نمونه‌ها در جهت ساختن جامعه‌ای اخلاقی شکل گرفته‌اند.
این کتاب در سه فصل تنظیم شده است. فصل اول به کلیات اختصاص دارد و در آن مفاهیمی مانند رذایل، اخلاق، قرآن و عهدین تعریف می‌شوند. در همین بخش، جایگاه اخلاق در قرآن و عهدین و نیز بحث اعتبار این متون بررسی شده است. فصل دوم به روش‌های قرآن در زدودن رذایل اخلاقی می‌پردازد و از عنوان‌هایی مانند موعظه، داستان، مثل و تمثیل، ترسیم و تصویر، الگوسازی، ترهیب از سوءظن و دعوت به عبرت‌گیری سخن می‌گوید. فصل سوم نیز روش‌های عهدین را بررسی می‌کند و به مواردی مانند داستان‌گویی، تمثیل، تشویق و تنبیه، الگوسازی، سؤال و عبرت‌آموزی می‌پردازد.
این کتاب فقط فهرستی از آموزه‌های اخلاقی ارائه نمی‌دهد، بلکه نشان می‌دهد هر متن دینی برای اثر گذاشتن بر ذهن و رفتار انسان از چه ابزارهایی استفاده کرده است. در بخش‌های مختلف، نمونه‌هایی از آیات و توضیح مفسران آمده تا روشن شود چرا موعظه، قصه، تصویرسازی یا معرفی الگوها می‌توانند در ترک صفاتی مانند تکبر، حسد، سوءظن، فساد و ناسپاسی نقش داشته باشند. فضای اثر بیشتر تحلیلی و مقایسه‌ای است و برای کسانی که می‌خواهند نسبت میان اخلاق و شیوه‌های تربیتی در متون دینی را دقیق‌تر دنبال کنند، تصویری روشن از موضوع فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب روش قرآن و عهدین در زدودن رذایل اخلاقی

کتاب روش قرآن و عهدین در زدودن رذایل اخلاقی با توضیح مفاهیم اصلی مانند رذیلت، اخلاق، قرآن و عهدین آغاز می‌شود و بعد نشان می‌دهد که متون دینی برای اصلاح اخلاق فقط به بیان حکم اکتفا نمی‌کنند. نویسنده توضیح می‌دهد که قرآن با ابزارهایی مانند موعظه، نقل داستان پیامبران و اقوام، تمثیل، تصویرسازی، معرفی الگوهای مثبت و منفی و دعوت به عبرت‌گیری، زمینه‌ی دوری از صفات ناپسند را فراهم می‌کند. سپس در بخش مربوط به عهدین، روش‌هایی مانند داستان‌گویی، تمثیل، تشویق و تنبیه، الگوسازی و طرح سؤال بررسی می‌شوند. دغدغه‌ی اصلی اثر این است که نشان دهد تربیت اخلاقی در این متون، هم به محتوا وابسته است و هم به شیوه‌ی بیان.

چرا باید کتاب روش قرآن و عهدین در زدودن رذایل اخلاقی را بخوانیم؟

دلایل خواندن این کتاب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب روش‌های تربیتی قرآن و عهدین را به‌جای بیان کلیات اخلاقی، به‌صورت موضوعی کنار هم قرار می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند تفاوت میان معرفی رذایل اخلاقی و شیوه‌های زدودن آن‌ها را دقیق‌تر درک کند.
• این اثر نشان می‌دهد موعظه، داستان، تمثیل و الگوسازی در متون دینی چه کارکردی در اصلاح رفتار دارند.
• کتاب برای شناخت پیوند میان آموزه‌های اخلاقی و شیوه‌های اثرگذاری بر ذهن و عمل انسان مفید است.
• فصل‌ها و گفتارهای آن مسیر مطالعه‌ی منظم‌تری برای دنبال کردن بحث اخلاق در قرآن و عهدین فراهم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی رذایل اخلاقی و شیوه‌های مقابله با آن‌ها در متون دینی بیشتر بدانند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که به مباحث اخلاق اسلامی، ادیان ابراهیمی و مطالعات تطبیقی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند نقش داستان، تمثیل و الگوسازی را در تربیت اخلاقی بررسی کنند.
• مخاطبانی که به دنبال شناخت دقیق‌تر جایگاه اخلاق در قرآن، تورات و انجیل هستند.
• علاقه‌مندانی که می‌خواهند از خلال نمونه‌های متنی، با شیوه‌های دعوت دینی به اصلاح نفس آشنا شوند.