کتاب بیایید سبکبال بنوازیم

کتاب بیایید سبکبال بنوازیم (۱۸ آهنگ برای تار و سه تار)، نوشته کیوان ساکت، مجموعه‌ای از قطعات و چهارمضراب‌هایی است که برای نوازندگان تار و سه‌تار فراهم شده و نشر سنجاق آن را منتشر کرده است. محتوای کتاب فقط به نت‌نویسی محدود نمی‌شود و در بخش‌هایی، نشانه‌های اجرایی، کوک ساز و توضیحاتی کوتاه درباره‌ی گوشه‌ها و شیوه‌ی نواختن هم آمده است. وجود قطعاتی در دستگاه‌ها و آوازهای گوناگون، از سه‌گاه و شور تا همایون و راست‌پنجگاه، این کتاب را به دفتری کاربردی برای پیگیری ظرافت‌های اجرایی موسیقی ایرانی تبدیل کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بیایید سبکبال بنوازیم اثر کیوان ساکت

کتاب بیایید سبکبال بنوازیم، نوشته‌ی کیوان ساکت، دفتری آموزشی و اجرایی برای نوازندگان ساز تار و سه‌تار است که ۱۸ قطعه را در قالب چهارمضراب و چند آهنگ مستقل کنار هم قرار داده است. فهرست اثر نشان می‌دهد که قطعات در گستره‌ی متنوعی از موسیقی دستگاهی حرکت می‌کنند؛ از سه‌گاه، مخالف سه‌گاه و افشاری تا بیات زند، چهارگاه، راست‌پنجگاه، همایون، بیداد، شور، نوا، بیات اصفهان، بیات‌راجه و بهاران. همین تنوع باعث شده کتاب فقط مجموعه‌ای از نت نباشد و به‌نوعی نقشه‌ای فشرده از رنگ‌آمیزی ملودیک و ریتمیک در نوازندگی تار و سه‌تار نیز باشد.

کیوان ساکت در کتاب بیایید سبکبال بنوازیم، علاوه‌بر نت قطعات، نشانه‌های به‌کاررفته در دفتر را هم توضیح می‌دهد؛ از دراب و دراب وارونه تا ناله، تکیه، گزش سیم، ترمولو و نت یاریک. این توضیحات نشان می‌دهد که توجه اثر فقط به خواندن نت نیست و به کیفیت اجرا، مضراب‌گذاری و درک درست علامت‌ها هم پرداخته است. در بخش‌هایی نیز کوک برخی قطعات برای تار و سه‌تار آمده و در چند صفحه، توضیحاتی کوتاه درباره‌ی گوشه‌هایی مانند مخالف، اصفهانک و شکسته دیده می‌شود. این یادداشت‌ها کتاب را به منبعی تبدیل کرده‌اند که هم برای تمرین قطعه و هم برای دقیق‌ترشدن در جزئیات اجرایی به کار می‌آید.

بعضی قطعات کتاب بیایید سبکبال بنوازیم بر جنب‌وجوش چهارمضراب تکیه دارند و بعضی دیگر به فضای آوازی، مکث، درنگ و بیان ملودیک نزدیک می‌شوند. اشاره به اجراشدن شماری از این آهنگ‌ها در آلبوم‌هایی مانند سبکبال و جامه‌دران هم نشان می‌دهد که قطعات فقط روی کاغذ نمانده‌اند و پیوندی روشن با اجرای صحنه‌ای و شنیداری دارند. در نتیجه، این کتاب برای کسی که می‌خواهد میان نت مکتوب، ردیف، تکنیک و اجرای واقعی ارتباط برقرار کند، مجموعه‌ای متمرکز و کاربردی است.

خلاصه کتاب بیایید سبکبال بنوازیم

کتاب بیایید سبکبال بنوازیم مجموعه‌ای از ۱۸ قطعه برای تار و سه‌تار است که محور آن بر چهارمضراب‌ها و آهنگ‌هایی در دستگاه‌ها و آوازهای مختلف موسیقی ایرانی قرار دارد. این کتاب از سه‌گاه و مخالف تا شور، همایون، نوا و بیات اصفهان را در خود دارد و در کنار نت‌نگاری، نشانه‌های اجرایی و توضیحاتی درباره‌ی شیوه‌ی نواختن را هم در بر می‌گیرد. کیوان ساکت در این دفتر، هم به جنبه‌ی تکنیکی نوازندگی توجه کرده هم به ظرایف گوشه‌ها و حالت‌های اجرایی. حاصل کار مجموعه‌ای است که تمرین، شناخت دستگاه‌ها و دقت در مضراب‌گذاری و بیان موسیقایی را در کنار هم پیش می‌برد.

چرا باید کتاب بیایید سبکبال بنوازیم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بیایید سبکبال بنوازیم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب ۱۸ قطعه در دستگاه‌ها و آوازهای گوناگون موسیقی ایرانی را یکجا در اختیار نوازنده می‌گذارد.
• خواننده با مطالعه‌ی کتاب می‌تواند با نشانه‌های اجرایی مهمی مانند دراب، دراب وارونه، ناله، تکیه و ترمولو بیشتر آشنا شود.
• این کتاب فقط نت ارائه نمی‌کند و در بخش‌هایی، درباره‌ی شیوه‌ی نواختن و بعضی گوشه‌ها نیز توضیح می‌دهد.
• تنوع قطعات به درک بهتر تفاوت حال‌وهوای سه‌گاه، شور، همایون، راست‌پنجگاه، نوا و بیات اصفهان کمک می‌کند.
• اشاره به کوک قطعات برای تار و سه‌تار استفاده از کتاب را در تمرین روزانه راحت‌تر می‌کند.
• وجود قطعاتی که پیش‌تر اجرا و ضبط شده‌اند پیوند میان متن مکتوب و اجرای موسیقایی را روشن‌تر نشان می‌دهد.

خواندن کتاب بیایید سبکبال بنوازیم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب بیایید سبکبال بنوازیم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• نوازندگان تار و سه‌تار که می‌خواهند رپرتوار خود را با قطعاتی در دستگاه‌ها و آوازهای مختلف گسترش دهند.
• هنرجویانی که به‌دنبال دقت بیشتر در مضراب‌گذاری، علامت‌خوانی و جزئیات اجرایی هستند.
• مدرسان موسیقی ایرانی که برای کلاسشان به قطعات نت‌نویسی‌شده و توضیحات کوتاه اجرایی نیاز دارند.
• علاقه‌مندان به چهارمضراب‌نوازی که می‌خواهند نمونه‌هایی متنوع از این قالب را دنبال کنند.
• مخاطبانی که می‌خواهند ارتباط میان گوشه‌های ردیف و قطعات اجرایی را ببینند.

درباره کیوان ساکت

کیوان ساکت، آهنگساز، مدرس دانشگاه و نوازنده‌ی برجسته‌ی تار و سه‌تار، در ۱۴ تیر ۱۳۴۰ در مشهد و در خانواده‌ای علاقه‌مند به فرهنگ و هنر متولد شد. علاقه‌ی او به هنر از دوران کودکی شکل گرفت و با حمایت خانواده مسیر خود را در موسیقی و نقاشی دنبال کرد. او در کنار فعالیت موسیقایی، در زمینه‌ی طراحی، آبرنگ و رنگ‌وروغن نیز آموزش دید و پس از گذراندن دوره‌های مقدماتی موسیقی در کارگاه موسیقی کودکان و نوجوانان مشهد و بهره‌گیری از استادان این حوزه، فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز کرد.

ساکت در سال ۱۳۶۹ به‌عنوان نوازنده و تک‌نواز به گروه «عارف» پیوست و در شکل‌گیری و اجرای آثار ماندگاری در موسیقی سنتی ایران نقش داشت. او در سال ۱۳۷۵ «گروه وزیری» را تأسیس کرد و پس از آن «ارکستر بزرگ کیوان ساکت» را با حضور بیش از ۶۰ نوازنده و خواننده راه‌اندازی کرد که اجراهای متعددی در ایران و خارج از کشور داشت.

کارنامه‌ی هنری او شامل آهنگسازی، نوازندگی، اجرای صحنه‌ای، تولید آلبوم و فعالیت‌های پژوهشی است. او آلبوم‌های متعددی در حوزه‌ی تک‌نوازی، موسیقی ارکسترال و موسیقی باکلام منتشر کرده و با ساخت برنامه‌های آموزشی و تحلیلی، ازجمله مجموعه‌ی «قول و غزل»، به معرفی و بررسی ردیف موسیقی سنتی ایران پرداخته است.

کیوان ساکت در حوزه‌ی آموزش موسیقی نیز فعالیت گسترده‌ای داشته و بیش از ۱۲ جلد کتاب تخصصی برای آموزش تار و سه‌تار تألیف کرده است. کتاب‌هایی مانند «ده تمرین، ده اتود»، «با موج تا کرانه»، «حرکت دائمی»، «چرخ نیلوفری» و «در سایه‌سار بید» از آثار او در زمینه‌ی آموزش و تدوین قطعات موسیقی ایرانی هستند.

در سال ۱۳۹۴ مستندی درباره‌ی زندگی و فعالیت‌های هنری او به کارگردانی مجتبی سعادت ساخته شد. کیوان ساکت با فعالیت مستمر در چهار حوزه‌ی اجرا، آموزش، پژوهش و آهنگسازی، از چهره‌های تأثیرگذار موسیقی معاصر ایران به‌ شمار می‌رود.