کتاب بیایید تار و سه تار بنوازیم (دفتر نخست)

کتاب بیایید تار و سه تار بنوازیم (دفتر نخست) نوشته کیوان ساکت و اثری آموزشی برای هنرجویان سازهای تار و سه‌تار است. نشر سنجاق این کتاب را به‌صورت الکترونیکی منتشر کرده است. این کتاب به‌کمک متن‌های فارسی و انگلیسی، تصویرهای آموزشی، پارتیتور قطعه‌ها و تمرین‌های گام‌به‌گام، هنرجو را از اولین روزهای آشنایی با ساز تا اجرای قطعه‌های ساده در دستگاه ماهور همراهی کرده است. در این اثر علاوه‌بر درس‌های پایه، توضیحاتی درباره‌ی ساز، کوک، شیوه‌ی گرفتن مضراب و ساز و نیز معرفی برخی استادان برجسته‌ی موسیقی ایرانی ارائه شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بیایید تار و سه تار بنوازیم (دفتر نخست) اثر کیوان ساکت

کتاب بیایید تار و سه تار بنوازیم (دفتر نخست) به قلم کیوان ساکت برای دوره‌ی نوآموز تار و سه‌تار نوشته شده است. در آغاز کتاب فهرستی از دیگر دفترهای این مجموعه و آثار آموزشی و تمرینی نویسنده برای دوره‌های میانی و پیشرفته آمده است تا جایگاه این دفتر در یک مسیر طولانی آموزش روشن شود. در ادامه اطلاعات کتابشناختی، معرفی کوتاه نویسنده و اشاره به فارسی‌ـ‌انگلیسی‌بودن متن و پارتیتورها دیده می‌شود.

کتاب بیایید تار و سه تار بنوازیم (دفتر نخست) چند بخش اصلی دارد. کیوان ساکت به دست‌نوشته‌هایی از علینقی وزیری برای هنرجویان نوآموز، گزیده‌ای از دانش موسیقی، نام پرده‌های تار و سه‌تار، توضیح درباره‌ی استادان قنبری مهر، وزیری، صبا، عبادی و...، چگونگی گرفتن ساز و مضراب، کوک تار و سه‌تار برای این دفتر و راهنمای «چگونه از این کتاب بهره ببریم» پرداخته است. سپس ۳۲ آموزه‌ی شماره‌گذاری‌شده ارائه شده که از تمرین‌های بسیار ساده‌ی مضراب و انگشت‌گذاری آغاز شده و به اجرای قطعه‌هایی مانند نوایی، بارون بارونه، چهارمضراب ماهور، درآمد ماهور، خسروانی، کرشمه‌ی دلکش و... رسیده است.

این دفتر، نخستین جلد از مجموعه‌ی آموزشی «دفترهای آموزشی تار و سه‌تار» نوشته‌ی کیوان ساکت، با هدف آموزش مبانی نوازندگی تار و سه‌تار به هنرجویان در پایه‌ی مبتدی تدوین و منتشر شده است. در کتاب بیایید تار و سه تار بنوازیم (دفتر نخست)، هنرجو در ۳۲ آموزه یا درس با ساده‌ترین روش‌ها، شیوه‌ی درست مضراب‌‌نواختن شامل مضراب‌های راست و چپ، پروانه، دوتا یکی، سه‌تا یکی و… را در ساختار میزان‌های ساده فرامی‌گیرد. همچنین تکنیک‌های پایه‌ای برای انگشت‌گذاری درست برابر شیوه‌های پیشرفته‌ی جهانی آموزش داده می‌شود.

برای پایان دوره‌ی نخست، یک رپرتوار ساده و‌کاربردی از آهنگ‌هایی چون پیش‌درآمد، درآمد، چهارمضراب، کرشمه‌ی دلکش، ترانه‌ی مرغ سحر، ساری گلین و پدرخوانده ارائه شده است. کتاب بیایید تار و سه تار بنوازیم (دفتر نخست) در کنار آموزش مهارت‌های فنی، هنرجوی مبتدی را با دستگاه موسیقی ایرانیِ ماهور و برخی گوشه‌های آن آشنا می‌کند. زمان پیشنهادی برای فراگیری کامل این دفتر، با درنظرگرفتن میزان تمرین هنرجو، از سه تا پنج ماه است.

خلاصه کتاب بیایید تار و سه تار بنوازیم (دفتر نخست)

کتاب مسیر یادگیری را از پایه‌ترین مفاهیم آغاز کرده است؛ معرفی نام پرده‌ها روی سیم‌های مختلف، شیوه‌ی درست دردست‌گرفتن ساز، نحوه‌ی گرفتن مضراب در تار و ناخن در سه‌تار، کوک پیشنهادی برای این دفتر و تمرین با مترونوم و جلوی آینه. سپس هنرجو با نشانه‌های کشش نت، سکوت‌ها، میزان‌های دوچهارم، سه‌چهارم و چهارضربی و مفهوم ضدضرب آشنا می‌شود و همزمان تمرین‌های ساده‌ی مضراب راست، چپ، دوتایکی و سه‌تایکی را می‌نوازد.

کتاب بیایید تار و سه تار بنوازیم (دفتر نخست) در ادامه با ۳۲ آموزه، هنرجو را به‌تدریج وارد دنیای قطعه‌ها و گوشه‌های ایرانی می‌کند؛ از بخش‌هایی از ترانه‌ی خراسانی نوایی و بارون بارونه تا چهارمضراب ماهور وزیری، درآمد و خسروانی، کرشمه‌ی دلکش، پیش‌درآمد ماهور، ترانه‌ی می‌زده، مرغ سحر، ساری گلین و بخشی از موسیقی پدرخوانده. در خلال این درس‌ها مفاهیمی مانند بمل، دیز، کرن، ربع‌پرده، لگاتو، ریز، ولت‌های تکرار، نت شاهد و ایست و نیز نقش سازندگان و آهنگسازان برجسته برای هنرجو توضیح داده شده است.

چرا باید کتاب بیایید تار و سه تار بنوازیم (دفتر نخست) را بخوانیم؟

کتاب بیایید تار و سه تار بنوازیم (دفتر نخست) با ترکیب تمرین‌های تدریجی، قطعه‌های شناخته‌شده و توضیح‌های روشن درباره‌ی تکنیک، ریتم و تئوری پایه، مسیری منظم برای ورود به دنیای تار و سه‌تار ساخته است. هنرجو در کنار یادگیری مضراب و انگشت‌گذاری، با گوشه‌ها، دستگاه‌ها و چهره‌های مهم موسیقی ایرانی آشنا می‌شود و می‌تواند از همان دوره‌ی نوآموزی قطعه‌های محبوب را بنوازد.

خواندن کتاب بیایید تار و سه تار بنوازیم (دفتر نخست) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به هنرجویان نوآموز تار و سه‌تار، هنرجویان نوجوان و بزرگسال کلاس‌های موسیقی ایرانی، علاقه‌مندان به یادگیری تدریجی نت‌خوانی و ریتم و کسانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند از همان ابتدا آموزش خود را بر پایه‌ی ردیف و قطعه‌های شناخته‌شده‌ی موسیقی ایرانی بنا کنند.

درباره کیوان ساکت

کیوان ساکت آهنگساز، نوازنده‌ی تار و سه‌تار، نویسنده و استاد دانشگاهی ایرانی است که در ۱۴ تیر ۱۳۴۰ در مشهد و در خانواده‌ای فرهنگی زاده شد. او از کودکی با تشویق پدر و مادر خود به هنر گرایش پیدا کرد و علاوه‌بر موسیقی، نقاشی را نیز به‌طور جدی دنبال کرد و نزد استادان مختلف طراحی، رنگ‌وروغن و آبرنگ آموزش دید. نخستین تجربه‌های موسیقایی او در کارگاه موسیقی کودکان و نوجوانان در مشهد شکل گرفت و پس از مدتی با ادامه‌ی آموزش نزد مدرسان موسیقی مسیر حرفه‌ای خویش را تثبیت کرد.

فعالیت‌های هنری کیوان ساکت به‌تدریج گسترش یافت. در سال ۱۳۶۹ به‌عنوان نوازنده و تک‌نواز به گروه عارف دعوت شد که نتیجه‌ی آن خلق و اجرای آثار متعددی در حوزه‌ی موسیقی ایرانی بود. در سال ۱۳۷۵ گروه وزیری را بنیان گذاشت و با این گروه اجراهای فراوانی ارائه داد و بعدها نیز ارکستر بزرگ کیوان ساکت را با بیش از ۶۰ نوازنده و خواننده تأسیس کرد که کنسرت‌های متعددی در شهرهای مختلف ایران ازجمله تهران و مشهد برگزار کرد.

از دیگر فعالیت‌های مهم کیوان ساکت می‌توان به اجرای کنسرت‌های متعدد در داخل و خارج از ایران اشاره کرد. در دی ۱۳۹۸ برای همدردی با مصیبت‌دیدگان سانحه‌ی سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراین از حضور در جشنواره‌ی موسیقی فجر انصراف داد؛ این تصمیم بازتاب گسترده‌ای داشت. در حوزه‌ی آثار هنری، آلبوم‌ها و اجراهای فراوانی در قالب تکنوازی، ارکسترال و آثار آوازی ارائه کرده و همچنین برنامه‌هایی را به‌سبک «گل‌های جاویدان» تولید کرده است.

کیوان ساکت مجموعه‌ای از برنامه‌های آموزشی و تحلیلی موسیقی را با عنوان «قول و غزل» تهیه کرده است که با هدف شناخت و تحلیل ردیف موسیقی ایرانی اجرا شده‌اند. فعالیت‌های آموزشی او بسیار گسترده و حاصل آن نگارش ۱۲ جلد کتاب برای آموزش تار و سه‌تار بوده است. مجموعه‌ی «بیایید تار و سه تار بنوازیم» از مهم‌ترین آثار آموزشی او به شمار می‌رود که برای چند سال آموزش طراحی شده است. علاوه بر این کتاب‌هایی شامل تمرین‌ها، اتودها و نت آثار موسیقی ایرانی و کلاسیک جهان منتشر کرده است که نقش مهمی در آموزش این سازها داشته‌اند. انتشار آثاری همچون تمرین‌ها، اتودها، نت قطعات و ردیف کاربردی موسیقی ملی ایران نشان می‌دهد که کیوان ساکت علاوه‌بر اجرا، در زمینه‌ی آموزش و پژوهش نیز حضوری جدی داشته است.

مجتبی سعادت در سال ۱۳۹۴ مستندی درباره‌ی زندگی و فعالیت‌های کیوان ساکت ساخت. مجموع این فعالیت‌ها نشان می‌دهد که او هنرمندی پرکار و تأثیرگذار در عرصه‌ی اجرا، آموزش، پژوهش و تولید آثار موسیقی ایرانی بوده و طی سال‌ها فعالیت، سهم مهمی در گسترش و آموزش موسیقی ایرانی داشته است. برخی کتاب‌های او عبارتند از «ده تمرین ۱۰ اتود» (برای تار و سه‌تار)، «با موج تا کرانه» (نت تعدادی از آهنگ‌های آلبوم‌های «شرق اندوه» و «شبی با خورشید»)، «حرکت دائمی» (۲۰ اتود برای تار و سه‌تار)، «چرخ نیلوفری» (۲۰ تمرین برای تار و سه‌تار).