کتاب گزیده ردیف موسیقی کاربردی موسیقی ملی ایران

کتاب گزیده ردیف موسیقی کاربردی موسیقی ملی ایران نوشته کیوان ساکت و منتخبی آموزشی از گوشه‌های پرکاربرد ردیف موسیقی ایرانی است که با هدف آسان‌ترشدن یادگیری و حفظ‌کردن بخش‌های مهم‌تر این میراث موسیقایی تدوین شده است. نویسنده برای بسیاری از بخش‌ها شعر، وزن عروضی و توضیح‌های اجرایی آورده است تا پیوند میان نغمه، حافظه و بیان موسیقایی روشن‌تر شود. این کتاب را نشر سنجاق منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گزیده ردیف موسیقی کاربردی موسیقی ملی ایران اثر کیوان ساکت

کتاب گزیده ردیف موسیقی کاربردی موسیقی ملی ایران، نوشته‌ی کیوان ساکت، بر یک مسئله‌ی مهم در آموزش موسیقی ایرانی دست گذاشته است؛ فاصله‌ی میان گستردگی ردیف و نیاز هنرجو به یادگیری گوشه‌هایی که در اجرا، بداهه‌نوازی و شناخت دستگاه‌ها نقش پررنگ‌تری دارد. نویسنده توضیح داده است که شمار بسیار گوشه‌ها، شباهت بعضی از آن‌ها به یکدیگر و دشواری حفظ‌کردن همه‌ی جزئیات، فرایند آموزش را برای بسیاری از هنرجویان طولانی و فرساینده کرده است؛ ازاین‌رو ایده‌ی گزینش شاه‌گوشه‌ها و گوشه‌های کلیدی شکل می‌گیرد؛ گوشه‌هایی که هم شخصیت ملودیک روشن‌تری دارند و هم در اجراهای شناخته‌شده بیشتر به کار آمده‌اند.

کتاب گزیده ردیف موسیقی کاربردی موسیقی ملی ایران اثر کیوان ساکت فقط فهرستی خلاصه‌شده از گوشه‌ها نیست. در بخش‌های مختلف این اثر، دستگاه‌ها و آوازهایی مانند شور، ابوعطا، بیات ترک، افشاری، دشتی، ماهور، همایون، اصفهان، چهارگاه، سه‌گاه، نوا و راست‌پنجگاه آمده‌اند و برای هرکدام کوک، درآمد، گوشه‌های منتخب و گاه توضیحی درباره‌ی جایگاه ملودیک یا نسبت آن گوشه با گوشه‌های دیگر ثبت شده است.

همراه‌شدن بسیاری از گوشه‌ها با بیت‌هایی از حافظ، سعدی، مولوی، هاتف اصفهانی و دیگر شاعران، یکی از محورهای اصلی این کتاب است؛ چون نویسنده یادگیری گوشه را فقط به حفظ نت محدود نکرده و به نقش شعر در به‌خاطرسپاری، درک تحریر و حس‌وحال نغمه توجه داشته است. کتاب گزیده ردیف موسیقی کاربردی موسیقی ملی ایران در کنار نت‌نویسی، نشانه‌های اجرایی، توضیح بعضی آرایه‌ها و اشاره به وزن عروضی شعرها را هم در خود دارد. این ترکیب نشان می‌دهد که اثر برای استفاده‌ی صرفاً نظری نوشته نشده و به فضای تمرین، اجرا و آموزش نزدیک است.

در کتاب گزیده ردیف موسیقی کاربردی موسیقی ملی ایران مقدمه‌ها و یادداشت‌های همراه بر حفظ اصالت گوشه‌ها، کم‌کردن تکرارهای غیرضروری و فراهم‌کردن مسیری روشن‌تر برای ورود هنرجو به دنیای ردیف تأکید شده است. این کتاب آموزشی هم به سنت تکیه دارد و هم می‌خواهد مسیر یادگیری هنرجویان را هدفمندتر کند.

خلاصه کتاب گزیده ردیف موسیقی کاربردی موسیقی ملی ایران

کتاب حاضر مجموعه‌ای از گوشه‌های برگزیده‌ی ردیف را گرد آورده است تا هنرجو به‌جای پراکنده‌شدن در میان شمار زیادی از گوشه‌های مشابه، با بخش‌هایی آشنا شود که در شناخت دستگاه‌ها و آوازها نقش بنیادی‌تری دارند. کیوان ساکت در این اثر به شور و متعلقات آن، ماهور، همایون، اصفهان، چهارگاه، سه‌گاه، نوا و راست‌پنجگاه پرداخته و برای هر بخشْ نت، کوک، توضیح‌های کوتاه و در مواردی شعر و وزن عروضی آورده است. آموزش ردیف وقتی با انتخاب دقیق، پیوند با شعر و توجه به کاربرد اجرایی همراه شود، هم ماندگارتر می‌شود و هم درک روشن‌تری از ساختار موسیقی ایرانی به دست می‌دهد.

چرا باید کتاب گزیده ردیف موسیقی کاربردی موسیقی ملی ایران را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب گزیده ردیف موسیقی کاربردی موسیقی ملی ایران را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب گوشه‌های پرکاربرد ردیف را یک‌جا و به‌صورت گزیده در اختیار هنرجو می‌گذارد.
• خواننده با مطالعه‌ی اثر می‌تواند رابطه‌ی میان دستگاه‌ها، آوازها و گوشه‌های کلیدی را دقیق‌تر دریابد.
• همراهی نت‌ها با شعر و وزن عروضی، حفظ‌کردن و بازخوانی گوشه‌ها را آسان‌تر می‌کند.
• توضیح‌های کوتاه درباره‌ی مدگردی، شاهد، ایست و جایگاه بعضی گوشه‌ها به فهم بهتر ساختار ملودیک کمک می‌کند.
• نشانه‌های اجرایی و توضیح آرایه‌ها، کتاب را به فضای تمرین ساز نزدیک‌تر می‌کند.

خواندن کتاب گزیده ردیف موسیقی کاربردی موسیقی ملی ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب گزیده ردیف موسیقی کاربردی موسیقی ملی ایران به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• هنرجویان تار و سه‌تار که می‌خواهند گوشه‌های مهم ردیف را هدفمندتر بیاموزند.
• خوانندگانی که به پیوند شعر و موسیقی ایرانی علاقه دارند و می‌خواهند گوشه‌ها را همراه با وزن و کلام بشناسند.
• مخاطبانی که در یادگیری ردیف با حجم زیاد گوشه‌ها و شباهت بعضی بخش‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
• علاقه‌مندان به دستگاه‌ها و آوازهای موسیقی ایرانی که می‌خواهند شناخت منظم‌تری از گوشه‌های اصلی به دست آورند.
• مدرسان و هنرآموزانی که به‌دنبال منبعی برای معرفی گوشه‌های منتخب و پرکاربرد هستند.

درباره کیوان ساکت

کیوان ساکت، آهنگساز و مدرس دانشگاه و نوازنده‌ی برجسته‌ی تار و سه‌تار، ۱۴ تیر ۱۳۴۰ در مشهد و خانواده‌ای فرهنگ‌دوست متولد شد. علاقه‌ی او به هنر از کودکی و با حمایت خانواده شکل گرفت. او علاوه‌بر موسیقی، نقاشی را دنبال کرد و طراحی، آبرنگ و رنگ‌وروغن را نزد استادان این رشته آموخت. این هنرمند پس از فراگیری مبانی موسیقی در کارگاه موسیقی کودکان و نوجوانان مشهد و بهره‌گیری از آموزش استادان، جایگاه خود را در موسیقی ایران تثبیت کرد.

او در سال ۱۳۶۹ به‌عنوان تک‌نواز و نوازنده به گروه «عارف» پیوست و در سال ۱۳۷۵ «گروه وزیری» را بنیان گذاشت؛ همچنین با تأسیس «ارکستر بزرگ کیوان ساکت» و همراهی بیش از ۶۰ نوازنده و خواننده، کنسرت‌های متعددی را در شهرهای مختلف ایران، ازجمله تهران و مشهد، برگزار کرد. کارنامه‌ی هنری کیوان ساکت شامل اجراهای فراوان در داخل و خارج از ایران، انتشار آلبوم‌های متعدد و تولید برنامه‌هایی مانند «قول و غزل» و آثاری با الگو از مجموعه‌ی «گل‌های جاویدان» بوده است.

از مهم‌ترین رویدادهای زندگی اجتماعی کیوان ساکت می‌توان به انصراف از حضور در جشنواره‌ی موسیقی فجر در دی ۱۳۹۸ در همدردی با خانواده‌های جان‌باختگان فاجعه‌ی سقوط هواپیمای مسافربری اوکراینی اشاره کرد. کیوان ساکت در حوزه‌ی آموزش نیز حضوری پررنگ داشته و بیش از ۱۰ جلد کتاب تخصصی برای تار و سه‌تار تألیف کرده است. مجموعه‌ی «بیایید تار و سه‌تار بنوازیم» از شناخته‌شده‌ترین آثار آموزشی اوست و در کنار آن، کتاب‌هایی مانند «ده تمرین ۱۰ اتود»، «حرکت دائمی»، «چرخ نیلوفری»، «با موج تا کرانه» و «در سایه‌سار بید» را نیز منتشر کرده است. در سال ۱۳۹۴ مستندی درباره‌ی زندگی و خدمات هنری او به‌کارگردانی مجتبی سعادت ساخته شد.