کتاب شیعه در آتش

کتاب شیعه در آتش نوشته سیداحمد هاشمی است و نشر سنجاق آن را به‌صورت الکترونیکی منتشر کرده است. این کتاب به‌جای روایت صرفِ رخدادهای صدر اسلام، ماجرای سقیفه را از زاویه‌ی تحلیل سیاسی و اجتماعی بررسی می‌کند و از دل آن به این پرسش می‌رسد که چرا بخشی از جریان مؤمنان در بزنگاه‌های تاریخی دچار لغزش می‌شوند. تمرکز کتاب حاضر بر مفاهیم، محل نزاع، چرایی کنش‌ها و امکان تطبیق عبرت‌های تاریخی بر زمانه‌ی حاضر است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شیعه در آتش

کتاب شیعه در آتش نوشته‌ی سیداحمد هاشمی و اثری است که مسئله‌ی سقیفه را نه‌فقط به‌عنوان واقعه‌ای تاریخی، بلکه به‌عنوان گرهی تعیین‌کننده در فهم هویت شیعه و نسبت آن با تاریخ صدر اسلام مطرح می‌کند. نویسنده روشن می‌کند که قصدش ورود به جدل‌های رایج یا بازگویی مفصل گزارش‌های تاریخی نیست؛ بلکه می‌خواهد با تکیه بر تحلیل عقلانیْ به چرایی رخدادها و رفتار نیروهای درگیر نزدیک شود. تاریخ در این کتاب صرفاً گذشته نیست؛ ابزاری است برای عبرت، سنجش زمان حال و فهم الگوهای تکرارشونده در حیات سیاسی و دینی.

شیعه در آتش در فصل‌های آغازین، مفاهیم پایه‌ای مانند جریان‌شناسی سیاسی، عقلانی‌بودن، نظام‌مندبودن، صدر اسلام، فتنه‌ی سقیفه و نگاه تطبیقی را توضیح می‌دهد و سپس به‌سراغ الزامات فهم تاریخ می‌رود. نویسنده بر این نکته پافشاری کرده است که بدون شناخت جریان ریزش در جبهه‌ی حق، بدون فهم دقیق محل نزاع و بدون رسیدن به قواعد کلیْ تاریخ به عبرت تبدیل نمی‌شود. کتاب می‌خواهد از سطح داوری‌های شتاب‌زده عبور کند و نشان دهد که تحلیل یک بحران تاریخی، فقط با نام‌بردن از اشخاص یا تکرار مواضع مشهور کامل نمی‌شود.

کتاب شیعه در آتش در ادامه به دو محور اصلی می‌رسد؛ چرایی غصب خلافت و چرایی حمله به خانه‌ی حضرت زهرا (س). نویسنده در این بخش‌ها بیش از آنکه بر شرح جزئیات تکیه کند، سؤالاتی را پیش می‌کشد که به‌باور او در بحث‌های رایج کمتر جدی گرفته شده‌اند؛ سؤالاتی درباره‌ی رفتار مؤمنان، انصار، مهاجران، نسبت ایمان و خیانت و امکان یا امتناع پذیرش برخی روایت‌های تثبیت‌شده. اثر در پایان نیز با طرح ایده‌ی پادزهر سقیفه می‌کوشد بحث را به مسئله‌ی ولایت، هویت جمعی و تشخیص فتنه در زمان حاضر پیوند بزند.

عنوان فرعی این کتاب عبارت است از:  جریان‌شناسی سیاسی عقلانی و نظام‌مند صدر اسلام با محوریت فتنه‌ی سقیفه و نگاه تطبیقی.

خلاصه کتاب شیعه در آتش

کتاب ماجرای سقیفه را از قالب روایت‌های تکرارشده بیرون می‌آورد و آن را به‌صورت مسئله‌ای تحلیلی بازخوانی می‌کند. نویسنده توضیح می‌دهد که فهم تاریخ وقتی سودمند است که به کشف علت‌های ریزش در جبهه‌ی حق و شناخت محل واقعی نزاع برسد؛ او سپس با تمرکز بر غصب خلافت و ماجرای حمله به خانه‌ی حضرت زهرا (س)، پرسش‌هایی بنیادین درباره‌ی رفتار مؤمنان، انصار و مهاجران مطرح می‌کند و تحلیل‌های رایج را از منظر عقلانی و سیاسی به چالش می‌کشد. کتاب از تعریف مفاهیم آغاز می‌شود و به این جمع‌بندی می‌رسد که بدون فهم دقیق فتنه‌ی سقیفه، شناخت هویت شیعه و عبرت‌گرفتن از تاریخ ناقص می‌ماند.

چرا باید کتاب شیعه در آتش را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شیعه در آتش را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب سقیفه را فقط به‌عنوان یک رخداد تاریخی مطرح نمی‌کند و آن را به مسئله‌ی هویت شیعه و فهم فتنه پیوند می‌دهد.
• نویسنده به‌جای تکرار گزارش‌های مشهور، بر چرایی رفتار مؤمنان و ریزش در جبهه‌ی حق تمرکز کرده است.
• بخش مفاهیم و ضرورت، چارچوبی روشن برای فهم جریان‌شناسی سیاسی و نسبت آن با تاریخ صدر اسلام را در اختیار خواننده می‌گذارد.
• اثر سؤالاتی را پیش می‌کشد که در بحث‌های رایج کمتر به‌صورت مستقیم طرح می‌شوند؛ به‌ویژه درباره‌ی انصار، مهاجران و محل نزاع.

خواندن کتاب شیعه در آتش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شیعه در آتش به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی فتنه‌ی سقیفه و جایگاه آن در هویت شیعه بیشتر بدانند.
• کسانی که به تحلیل سیاسی و اجتماعی رخدادهای صدر اسلام علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند با سؤالات چالشی درباره‌ی رفتار مؤمنان، انصار و مهاجران روبه‌رو شوند.
• پژوهشگرانی که در پی بررسی نسبت تاریخ، عبرت و تطبیق بر مسائل زمان حاضر هستند.
• علاقه‌مندان به مباحث امامت، خلافت و مناقشه‌های فکری درون سنت اسلامی.