کتاب نهضت مقدس

کتاب نهضت مقدس نوشته محسن قنبریان است و نشر معارف آن را منتشر کرده است. این کتاب با تکیه بر گفتارها و تحلیل‌های عاشورایی، واقعه‌ی کربلا را به‌مثابه‌ی رویارویی دو قرائت از اسلام بررسی می‌کند؛ قرائت حسینی و قرائتی که نویسنده آن را در پیوند با طاغوت، تبعیض، استضعاف و تحریف دیده است. محور اصلی اثر، سنجش نسبت میان عاشورا، حکمرانی، عدالت و مسئولیت اجتماعی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نهضت مقدس اثر محسن قنبریان

کتاب نهضت مقدس، نوشته‌ی محسن قنبریان، از خلال مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و مباحث عاشورایی شکل گرفته و تمرکز آن بر خوانش اجتماعی، سیاسی و اعتقادی واقعه‌ی کربلاست. نویسنده عاشورا را صحنه‌ی تقابل دو برداشت از دین می‌داند؛ برداشتی که به کرامت مردم، عدالت و مقابله با طاغوت گره خورده و برداشتی که با حفظ ظاهر دینی به استبداد، ویژه‌خواری و تحقیر مردم پرداخته است.

کتاب نهضت مقدس سه بخش اصلی دارد. بخش نخست به ریشه‌های شکل‌گیری آنچه نویسنده اسلام اموی یا اسلامِ ضد عدالت می‌نامد، می‌پردازد و نشانه‌هایی مانند استخفاف مردم، استضعاف، استعباد، تقدس‌بخشی به سلطه و استفاده از مناسک برای توجیه قدرت را بررسی می‌کند. بخش دوم عاشورا را به‌عنوان نهضتی معیار می‌کاود و از ویژگی‌های آن برای سنجش حرکت‌های اجتماعی و سیاسی سخن می‌گوید. بخش سوم نیز به زمینه‌های اقتصادی رخداد کربلا توجه می‌کند و نشان می‌دهد که تغییر در نسبت حکومت با بیت‌المال، طبقات اجتماعی و محرومان چگونه می‌تواند به انحرافی عمیق بینجامد. نقل‌های تاریخی، خطبه‌ها، نامه‌ها و روایت‌ها در سراسر اثر حاضر در کنار هم قرار گرفته‌اند؛ تا تصویری از دو الگوی حکمرانی و دو شیوه‌ی دین‌داری پدیدار شود.

کتاب نهضت مقدس فقط در پی بازگویی حادثه‌ی عاشورا نبوده است. نویسنده می‌خواهد از تاریخ به‌سوی عبرت و تجربه‌ی فعال برسد. به همین دلیل مطالبی مانند کرامت انسان، عدالت اقتصادی، رابطه‌ی حاکم و مردم، اعتراض، وحدت، سلطنت در برابر ولایت و خطر تبدیل دین به ابزار قدرت در این کتاب جایگاه مهمی دارند. حال‌وهوای اثر جدلی و پرسش‌برانگیز است و مخاطب را مدام به مقایسه‌ی شاخص‌ها فرامی‌خواند.

خلاصه کتاب نهضت مقدس

کتاب حاضر عاشورا را از زاویه‌ی نزاع میان دو اسلام توضیح می‌دهد؛ اسلامی که بر کرامت مردم، عدالت، مساوات و مقابله با طاغوت استوار است و اسلامی که با حفظ ظواهر دینی به سلطه، تبعیض، ویژه‌خواری و تحقیر جامعه می‌پردازد. محسن قنبریان از روایت تاریخی عبور می‌کند و به تحلیل ساختارهای فکری، سیاسی و اقتصادی می‌رسد.

اثر حاضر ویژگی‌های نهضت حسینی را به‌عنوان معیاری برای سنجش حرکت‌های اجتماعی بررسی می‌کند و سپس نقش اقتصاد، بیت‌المال، اشرافی‌گری و فاصله‌گرفتن حکومت از مردم را در پیدایش طاغوت اقتصادی نشان می‌دهد. رخداد روز عاشورا برای سوگواری نیست؛ معیاری برای تشخیص انحراف در جامعه و حکمرانی نیز هست.

چرا باید کتاب نهضت مقدس را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نهضت مقدس را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رخداد روز عاشورا را در پیوند با مسئله‌ی عدالت، قدرت و حکمرانی بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند تفاوت شاخص‌های اسلام حسینی و اسلام اموی را دریابد.
• این اثر به ریشه‌های تاریخی و اقتصادی انحراف در جامعه‌ی دینی می‌پردازد.
• کتاب حاضر سؤالات مهمی را درباره‌ی کرامت مردم، اعتراض، وحدت و نسبت دین با سلطه مطرح می‌کند.
• مطالعه‌ی این اثر برای فهم کاربرد عبرت تاریخی در مسائل اجتماعی و سیاسی سودمند است.

خواندن کتاب نهضت مقدس را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نهضت مقدس به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دوستداران مباحث مربوط به رخداد روز عاشورا و افرادی که می‌خواهند با لایه‌های تحلیلی رخداد کربلا، فراتر از روایت‌های مرسوم، آشنا شوند.
• خوانندگانی که درباره‌ی نسبت دین، عدالت، قدرت و جامعه پرسش دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی مفهوم طاغوت، کرامت مردم و عدالت اقتصادی در متون دینی بیشتر بدانند.
• کسانی که به مطالب اجتماعی و سیاسی مبتنی‌بر تاریخ اسلام علاقه دارند.

درباره محسن قنبریان

محسن قنبریان متولد بهبهان، پژوهشگر، مدرس حوزه و دانشگاه و دارنده‌ی سطح چهار حوزه‌ی علمیه است. او فعالیت‌های علمی خود را بر زمینه‌های فقه و اقتصاد، عدالت اجتماعی، حکمت و تاریخ صدر اسلام متمرکز کرده و با حضور در برنامه‌های تلویزیونی نظیر «ثریا» و «علامت» و نگارش کتاب‌هایی چون «نهضت مقدس»، «اهالی تپه‌ی ندبه»، «امیدبانی» و «قسط و قرب» شناخته می‌شود.

این نویسنده که از فعالان عرصه‌ی جهادِ تبیین است، در پژوهش‌های خود به بازخوانی مبانی اقتصادی در متون شرعی، بررسی اندیشه‌ی محمدباقر صدر و پیوند آن با مسائل روز، نسبت اقتصاد و جمهوریت، اقتصاد تبرعی، روش‌شناسی اندیشه‌ی سید محمد بهشتی و بررسی ظرفیت‌ها و موانع اصل ۴۴ قانون اساسی برای ایجاد اقتصاد تعاونی پرداخته است.

محسن قنبریان با ارائه‌ی دوره‌هایی همچون «پیش‌نویس قانون اساسی» و «نظام اقتصادی در اسلام» در مدرسه‌ی نگاه و تحلیل مسئله‌ی فلسطین در همایش «تولد قیام»، یکی از چهره‌های فعال در تبیین اندیشه‌ی اسلامی و مسائل سیاسی‌‌ـ‌اجتماعی معاصر بوده است.

بخشی از کتاب نهضت مقدس

«مبانی اقتصاد طاغوتی

جمع‌بندی بخش پیش به این نتیجه رسید که ثروت‌ها و سرمایه‌های افسانه‌ای از غارت کشورهای استعمارزده، به اروپا برگشت و عمدتاً خانواده‌های یهودی بودند که اروپای جدید را بنا نهادند و اقتصادی نوین تشکیل داند. برای این ثروتی که برگشت دو راه پیشِ‌روی آن‌ها بود: یا به توزیع ثروت به روش امیرالمؤمنین (ع)، یعنی پر کردنِ دره‌های جامعه و زدن از قله‌ها، عمل کنند یا به توزیع به روش فرعون‌ها و معاویه، که مکش ثروت و سرمایه بود. این جریان یک سرمایهٔ اولیه داشت که بقیهٔ ثروت‌ها را مانند مکش جمع‌آوری می‌کرد. در عین این‌که سرمایهٔ آن‌ها تصاعدی بالا می‌رفت، مردم هر روز فقیرتر می‌شدند. کاری که سرمایه‌سالاران جدید کرده‌اند به‌مراتب بدتر از فرعون‌ها بود.»