کتاب جهان در آستانه بعثت (جلد اول)

کتاب جهان در آستانه بعثت نوشته محمدرضا جباری و علی حسین زاده است و مرکز نشر هاجر آن را منتشر کرده است. این اثر به فضای فکری، اجتماعی، دینی، سیاسی و اقتصادی جزیره‌العرب پیش از ظهور اسلام می‌پردازد و تلاش می‌کند تصویری روشن از معنای جاهلیت و نمودهای آن در زندگی مردم آن دوره ارائه دهد. نویسندگان فقط به روایت چند رخداد مشهور بسنده نکرده‌اند و از منابعی مانند قرآن، حدیث، تاریخ‌نگاری، اشعار جاهلی و آثار باستانی برای ترسیم این فضا بهره گرفته‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جهان در آستانه بعثت (جلد اول)

کتاب جهان در آستانه بعثت نوشته محمدرضا جباری و علی حسین زاده، جلد نخست مجموعه‌ای است که به بررسی اوضاع جهان پیش از بعثت می‌پردازد و در این جلد بر جزیره‌العرب تمرکز دارد. نقطه‌ی آغاز اثر، توضیح مفهوم جاهلیت در قرآن و سنت است؛ مفهومی که در اینجا فقط به بی‌سوادی یا ناآگاهی محدود نمی‌شود، بلکه به مجموعه‌ای از انحراف‌های اعتقادی، اخلاقی و رفتاری مربوط است. نویسندگان از همان آغاز نشان می‌دهند که برای فهم نقش پیامبر اسلام در دگرگونی جامعه، باید زمینه‌ای را شناخت که دعوت اسلامی در آن پدیدار شد. به همین دلیل، کتاب از بحث‌های مفهومی آغاز می‌کند و بعد به سراغ زندگی واقعی مردم، ساختارهای اجتماعی و شرایط محیطی می‌رود.
کتاب جهان در آستانه بعثت در ادامه، تصویری چندوجهی از عرب جاهلی می‌سازد. فصل‌های اثر از منابع تاریخ عرب جاهلی و کاربرد واژه‌ی جاهلیت در قرآن و حدیث شروع می‌شود و سپس به وضعیت اقلیمی و اقتصادی، ساختار سیاسی دولت‌های جنوبی و شمالی، وضع علمی و آموزشی، باورهای دینی و اعتقادی، و درنهایت مناسبات اجتماعی و خانوادگی می‌رسد. از خلال همین فصل‌ها می‌توان دید که نویسندگان فقط در پی فهرست‌کردن اطلاعات نیستند، بلکه می‌خواهند نشان دهند محیط خشک و پراکنده‌ی جزیره‌العرب، شیوه‌های معیشت، پیوندهای قبیله‌ای، تعصب‌ها، آیین‌ها و حتی نوع نگاه مردم به قدرت و دین چگونه شکل گرفته است. حضور بحث‌هایی مانند منابع مکتوب غیرعربی، کتیبه‌ها، اشعار جاهلی، دولت‌های محلی، مناصب مکه و علوم رایج آن دوره هم نشان می‌دهد که اثر می‌خواهد تصویری گسترده و مستند از آن فضا به دست دهد. نتیجه، متنی است که هم به لایه‌های فکری جاهلیت توجه دارد و هم به جزئیات زندگی روزمره در آن دوره.

خلاصه کتاب جهان در آستانه بعثت (جلد اول)

کتاب جهان در آستانه بعثت با توضیح این نکته آغاز می‌شود که شناخت بعثت بدون شناخت فضای پیش از آن کامل نمی‌شود. نویسندگان نخست سراغ معنای جاهلیت می‌روند و با استناد به آیات و روایات، آن را در پیوند با باورهای نادرست، تعصب، خودنمایی، حکم‌گریزی و رفتارهای دور از عقل بررسی می‌کنند. سپس منابع شناخت تاریخ عرب جاهلی را معرفی می‌کنند؛ از قرآن و حدیث گرفته تا سیره، تاریخ عمومی، اشعار، کتیبه‌ها و آثار باستانی.
در ادامه، کتاب وضعیت جزیره‌العرب را از نظر جغرافیا، اقتصاد، سیاست و فرهنگ ترسیم می‌کند. تقسیمات سرزمینی، بیابان‌ها، وادی‌ها، شیوه‌های معیشت، تجارت، دامداری و کشاورزی در کنار معرفی دولت‌ها و ساختارهای محلی، زمینه‌ای می‌سازد تا خواننده بفهمد جامعه‌ی عرب پیش از اسلام در چه شرایطی زندگی می‌کرده و چه مسئله‌هایی در متن آن حضور داشته است.

چرا باید کتاب جهان در آستانه بعثت (جلد اول) را بخوانیم؟

دلایل خواندن جهان در آستانه بعثت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب معنای جاهلیت را فقط در حد یک برچسب تاریخی نگه نمی‌دارد و ابعاد اعتقادی، اخلاقی و رفتاری آن را باز می‌کند.
• خواننده با منابع اصلی شناخت عرب جاهلی آشنا می‌شود؛ از قرآن و حدیث تا شعر، کتیبه و گزارش‌های تاریخی.
• این اثر پیوند میان جغرافیای جزیره‌العرب و شکل‌گیری اقتصاد، سیاست و روابط اجتماعی را نشان می‌دهد.
• کتاب تصویری جزئی‌تر از دولت‌ها، قبایل، مناصب مکه و شیوه‌های زندگی در عرب پیش از اسلام به دست می‌دهد.
• مطالعه‌ی آن به فهم بهتر زمینه‌ای کمک می‌کند که دعوت اسلامی در آن مطرح شد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن جهان در آستانه بعثت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی اوضاع جزیره‌العرب پیش از ظهور اسلام شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که درباره‌ی تاریخ اسلام، تاریخ عرب و مفاهیم قرآنی مطالعه می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند مفهوم جاهلیت را فراتر از برداشت‌های رایج و کوتاه بررسی کنند.
• علاقه‌مندانی که به پیوند میان محیط جغرافیایی، اقتصاد، سیاست و فرهنگ در جوامع کهن توجه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند با تکیه‌بر منابع مختلف، تصویری مستندتر از جامعه‌ی عرب در آستانه‌ی بعثت داشته باشند.