کتاب آموزش ذهن خوانی به کودکان مبتلا به اوتیسم (کتاب کار)

کتاب آموزش ذهن خوانی به کودکان مبتلا به اوتیسم (کتاب کار) (Teaching Children with Autism to Mind-Read: The Workbook) نوشته جولی هادوین، پاتریشا هولین و سایمون بارون ـ کوهن، بر یکی از دشوارترین جنبه‌های ارتباط اجتماعی در اوتیسم تمرکز دارد: فهمیدن اینکه دیگران چه می‌بینند، چه می‌دانند، چه می‌خواهند و چه فکری در سر دارند. محتوای اثر به‌ جای بحث کلی، با تمرین‌های تصویری، داستان‌های کوتاه و حباب‌های فکر پیش می‌رود و آموزش را از تشخیص هیجان تا باورهای پیچیده‌تر گسترش می‌دهد. انتشارات ارجمند این کتاب کار را با ترجمه مهدی عبداله زاده رافی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آموزش ذهن خوانی به کودکان مبتلا به اوتیسم (کتاب کار)

کتاب آموزش ذهن خوانی به کودکان مبتلا به اوتیسم (کتاب کار) اثری از جولی هادوین، پاتریشا هولین و سایمون بارون ـ کوهن است که آموزش نظریه‌ی ذهن را به‌ شکل مرحله‌به‌مرحله و با تکیه‌ بر موقعیت‌های دیداری و داستانی دنبال می‌کند. مسئله‌ی اصلی اثر این است که بسیاری از کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم در فهم افکار، باورها، خواسته‌ها و دانسته‌های دیگران با دشواری روبه‌رو هستند و همین موضوع بر تعامل اجتماعی آن‌ها اثر می‌گذارد. نویسندگان برای پرداختن به این مسئله، آموزش را از پایه‌ترین سطح‌ها آغاز کرده‌اند؛ از دیدن و تشخیص تفاوت دیدگاه‌ها تا رسیدن به درک باور درست، باور غلط و حتی فکر کردن درباره‌ی فکر دیگران.

کتاب آموزش ذهن خوانی به کودکان مبتلا به اوتیسم (کتاب کار) فقط به توضیح مفاهیم بسنده نمی‌کند و بخش عمده‌ی آن را تمرین‌های آموزشی تشکیل می‌دهد. ساختار اثر بر چند سطح تحولی بنا شده است: دیدگاه‌گیری دیداری ساده و پیچیده، فهم این اصل که دیدن به دانستن می‌انجامد، درک باور درست، باور غلط و در نهایت باورهای نهفته. در هر سطح، مثال‌ها، پرسش‌ها، شیوه‌ی سنجش، روش حمایت از کودک و اصل کلی آموزش آمده است. استفاده از کارت‌ها، تصویرها، داستان‌های کوتاه و حباب‌های فکر باعث شده مفاهیم انتزاعی به‌ صورت عینی‌تری مطرح شوند. 

جولی هادوین، پاتریشا هولین و سایمون بارون ـ کوهن پیوند میان آموزش ذهن‌خوانی و موقعیت‌های روزمره را برجسته کرده و نشان می‌دهند که این مهارت‌ها فقط برای پاسخ‌دادن به یک تکلیف نیستند، بلکه به فهم رفتار دیگران، پیش‌بینی واکنش‌ها و کاهش ابهام در موقعیت‌های اجتماعی کمک می‌کنند.

خلاصه کتاب آموزش ذهن خوانی به کودکان مبتلا به اوتیسم (کتاب کار)

کتاب آموزش ذهن خوانی به کودکان مبتلا به اوتیسم (کتاب کار) مجموعه‌ای از تمرین‌ها و توضیح‌ها برای آموزش تدریجی حالات ذهنی است. مسیر کتاب از مهارت‌های مقدماتی مانند تشخیص آنچه افراد مختلف می‌بینند شروع می‌شود و سپس به فهم رابطه‌ی دیدن و دانستن، تشخیص خواسته‌ها و هیجان‌ها، درک باور درست و باور غلط و در نهایت باورهای نهفته می‌رسد. نویسندگان در هر بخش، موقعیت‌هایی طراحی کرده‌اند که کودک بتواند از روی تصویر، داستان و پرسش، درباره‌ی فکر و احساس شخصیت‌ها قضاوت کند. 

پیام اصلی اثر این است که ذهن‌خوانی مهارتی یکدست و ناگهانی نیست، بلکه از چند توانایی مرتبط ساخته می‌شود و می‌توان آن را با آموزش ساختارمند تقویت کرد.

چرا باید کتاب آموزش ذهن خوانی به کودکان مبتلا به اوتیسم (کتاب کار) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آموزش ذهن خوانی به کودکان مبتلا به اوتیسم (کتاب کار) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب آموزش ذهن‌خوانی را به سطح‌های مشخص تقسیم می‌کند و مسیر یادگیری را از دیدگاه‌گیری ساده تا باورهای نهفته نشان می‌دهد.
• محتوا فقط نظری نیست و برای هر مهارت، نمونه، سؤال، شیوه‌ی سنجش و شکل حمایت آموزشی ارائه می‌کند.
• حباب‌های فکر و موقعیت‌های تصویری، مفاهیم انتزاعی مثل دانستن، خواستن و باور داشتن را ملموس‌تر می‌کنند.
• کتاب به فهم بهتر پیوند میان افکار، هیجان‌ها و رفتار کمک می‌کند و این موضوع در آموزش تعامل اجتماعی اهمیت دارد.
• اثر برای کسانی که می‌خواهند آموزش را به موقعیت‌های روزمره و مهارت‌های اجتماعی پیوند دهند، مواد آموزشی آماده در اختیار می‌گذارد.

خواندن کتاب آموزش ذهن خوانی به کودکان مبتلا به اوتیسم (کتاب کار) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب آموزش ذهن خوانی به کودکان مبتلا به اوتیسم (کتاب کار) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند درک دقیق‌تری از آموزش افکار، باورها و هیجان‌ها به کودکان مبتلا به اوتیسم به دست آورند.
• معلمانی که در کلاس یا آموزش فردی با دشواری‌های ارتباط اجتماعی و فهم دیدگاه دیگران روبه‌رو هستند.
• درمانگرانی که به‌ دنبال مواد آموزشی ساختارمند برای کار روی نظریه‌ی ذهن و شناخت اجتماعی هستند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های روان‌شناسی، علوم تربیتی و توان‌بخشی که می‌خواهند با نمونه‌های آموزشی این حوزه آشنا شوند.
• مخاطبانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان دیدن، دانستن، باور داشتن و پیش‌بینی رفتار را در آموزش کودکان بهتر بفهمند.

درباره سایمون بارون ـ کوهن

سایمون بارون کوهن (Simon Baron-Cohen) (متولد ۱۹۵۸) روان‌شناس بالینی، پژوهشگر برجسته و استاد روان‌آسیب‌شناسی رشدی در دانشگاه کمبریج است. او مدیریت مرکز تحقیقات اوتیسم این دانشگاه را بر عهده دارد و از اعضای هیئت علمی کالج ترینیتی به شمار می‌رود. فعالیت‌های آکادمیک و پژوهشی او نقشی بنیادین در شناخت، ریشه‌یابی و صورت‌بندی اختلالات طیف اوتیسم ایفا کرده است. بارون کوهن به پاس خدمات ارزنده‌ی علمی‌اش در سال ۲۰۲۱ نشان شوالیه را دریافت کرد و در سال ۲۰۲۶ نیز برنده‌ی جایزه‌ی معتبر گراومایر شد.

بارون کوهن نظریات جریان‌سازی همچون نظریه‌ی کوری ذهن (Mind-Blindness) و مدل همدلی-سامان‌دهی (Empathizing–Systemizing) را در روان‌شناسی تکوینی ارائه داده و مقیاس معتبر ضریب طیف اوتیسم (AQ) را طراحی کرده است. او همچنین پژوهش‌های گسترده‌ای در زمینه‌ی تأثیر هورمون‌های استروئیدی پیش از تولد بر تحول مغز انجام داده است. از شناخته‌شده‌ترین آثار تالیفی او می‌توان به کتاب‌های «برهوت همدلی»، «شناخت شرارت بشر» و «زن چیست؟ مرد کیست؟» اشاره کرد.

بخشی از کتاب آموزش ذهن خوانی به کودکان مبتلا به اوتیسم (کتاب کار)

«از زمان انتشار نسخه اصلی آموزش ذهن‌خوانی، کارهای نظری و تجربی، بر نظریۀ ذهن به‌عنوان عامل زیربنایی مشکلات اجتماعی و تعاملی آشکار در افراد با اختلالات طیف اوتیسم، تمرکز کرده‌اند. شمار فزاینده‌ای از مطالعات، اثر آموزش نظریۀ ذهن به کودکان و بزرگسالان مبتلا به طیف اوتیسم را بررسی کرده‌اند که تمرکز بیشتر مطالعات روی کودکان در اواخر دورۀ کودکی و نوجوانی بوده است.

مطالعاتی که هدفشان آموزش درک حالات ذهنی به کودکان دچار اختلال طیف اوتیسم بوده است، به‌طورکلی دریافتند که این کودکان می‌توانند گذراندن تکالیف نظریۀ ذهن را یاد بگیرند و دانششان را به تکالیفی که به لحاظ مفهومی مشابه بوده‌اند ولی به‌صورت مستقیم آموزش داده نشده بودند، تعمیم دهند. برخی از مطالعات متوجه شواهدی از تعمیم [دستاوردها] به تکالیف جدید نظریۀ ذهن شده‌اند؛ بااین‌حال تأیید اینکه کودکان می‌توانند از مهارت‌های جدید برای گذراندن تکالیف جدید نظریۀ ذهن یا در شرایط واقعی استفاده کنند، دشوار بوده است.»