کتاب هیپنوتیزم‌ درمانی شناختی

کتاب هیپنوتیزم‌ درمانی شناختی (Cognitive Hypnotherapy) نوشته تریور سیلوستر، به این پرسش می‌پردازد که ذهن چگونه از خاطرات، ادراک اکنون و انتظار از آینده یک «تونل واقعیت» می‌سازد و همین فرایند چطور می‌تواند رفتار، ترس، عادت و احساس را شکل دهد. نویسنده هم مبانی نظری این نگاه را توضیح می‌دهد و هم از این می‌گوید که این ایده‌ها در درمان چه کاربردی پیدا می‌کنند. انتشارات ارجمند این کتاب را با ترجمه مهدی پوراصغر و میترا مصلحی جویباری منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هیپنوتیزم‌ درمانی شناختی

کتاب هیپنوتیزم‌ درمانی شناختی نوشته‌ی تریور سیلوستر تلاشی است برای توضیح اینکه ذهن انسان چگونه تجربه‌ی زندگی را می‌سازد و چرا گاهی همین سازوکار به محدودیت، اضطراب، عادت‌های آزاردهنده یا برداشت‌های نادرست از خود و جهان منجر می‌شود. نویسنده از همان ابتدا دو سؤال اصلی را پیش می‌کشد: این شیوه‌ی درمانی دقیقاً چیست و چطور می‌توان آن را به کار بست؟ پاسخ او بر مفهومی استوار است که در متن بارها برجسته می‌شود؛ یعنی خاطره‌انگاری. در این نگاه، ذهن فقط با خاطرات گذشته کار نمی‌کند، بلکه ادراک اکنون و انتظار از آینده را هم در یک شبکه‌ی پیوسته در کنار هم می‌گذارد و از دل آن، واقعیتی شخصی می‌سازد.

کتاب در نیمه‌ی نخست بیشتر بر نظریه متمرکز است. تریور سیلوستر از مغز به‌ عنوان سازوکاری یاد می‌کند که برای بقا، انتخاب و پیش‌بینی کار می‌کند و با تکیه بر تجربه‌های پیشین، به رویدادهای اکنون معنا می‌دهد. از دل این توضیح، مفاهیمی مثل تونل واقعیت، پدیده‌های خلسه، هویت خلسه و الگوریتم‌های ذهن مطرح می‌شوند. متن در این بخش فقط به تعریف اصطلاحات بسنده نمی‌کند، بلکه با مثال‌های روزمره نشان می‌دهد چگونه یک ترس، یک عادت یا یک برداشت منفی می‌تواند از پیوند میان تجربه‌های قدیمی و پیش‌بینی‌های ذهنی شکل بگیرد.

کتاب هیپنوتیزم‌ درمانی شناختی در نیمه‌ی دوم به سمت درمان می‌رود و نشان می‌دهد این مدل ذهنی چطور می‌تواند در کار بالینی به کار گرفته شود. این اثر، درمان را صرفاً مجموعه‌ای از فنون جدا از هم نمی‌بیند، بلکه آن را نوعی شیوه‌ی فکر کردن در مورد مشکل و راه‌حل می‌داند. پرسشگری سقراطی، بازنگری در معناهای تثبیت‌شده، توجه به جهان‌بینی هر مراجع و امکان بازآفرینی مفهوم خود از محورهای مهم این کتاب هستند. 

فضای کلی اثر میان عصب‌پژوهی، روان‌درمانی و تجربه‌ی عملی حرکت می‌کند و برای کسانی که می‌خواهند نسبت میان ذهن، حافظه، ادراک و تغییر را دقیق‌تر بررسی کنند، متن پرنکته‌ای فراهم می‌آورد.

خلاصه کتاب هیپنوتیزم‌ درمانی شناختی

کتاب هیپنوتیزم‌ درمانی شناختی توضیح می‌دهد که ذهن انسان چگونه از گذشته، اکنون و آینده‌ی مورد انتظار، تصویری شخصی از واقعیت می‌سازد و بر اساس همان تصویر دست به انتخاب می‌زند. تریور سیلوستر نشان می‌دهد بسیاری از رفتارهای محدودکننده، ترس‌ها، عادت‌ها و واکنش‌های هیجانی از تفسیرهایی می‌آیند که مغز از تجربه‌ها ساخته است، نه لزوماً از خود رویدادها. 

بخش نخست کتاب به مدل ذهن، خاطره‌انگاری، تونل واقعیت و پدیده‌های خلسه می‌پردازد و بخش دوم به کاربرد درمانی این ایده‌ها نزدیک می‌شود. حرف اصلی کتاب این است که با تغییر معناهایی که ذهن به تجربه‌ها می‌دهد، می‌توان ادراک، رفتار و حتی تصور فرد از خودش را دگرگون کرد.

چرا باید کتاب هیپنوتیزم‌ درمانی شناختی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب هیپنوتیزم‌ درمانی شناختی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی میان حافظه، ادراک اکنون و انتظار از آینده را در یک چارچوب واحد توضیح می‌دهد.
• خواننده با مفهوم خاطره‌انگاری آشنا می‌شود و می‌بیند ذهن چگونه از تجربه‌ها واقعیتی شخصی می‌سازد.
• این اثر نشان می‌دهد ترس‌ها، عادت‌ها و واکنش‌های هیجانی چطور می‌توانند از تفسیرهای ذهنی شکل بگیرند.
• کتاب فقط به بحث نظری محدود نمی‌ماند و مسیر استفاده از این ایده‌ها در فرایند درمان را هم مطرح می‌کند.
• درمانگران می‌توانند از آن برای فهم دقیق‌تر جهان‌بینی مراجع و طراحی مداخله متناسب‌تر استفاده کنند.
• علاقه‌مندان به روان‌شناسی ذهن از خلال مثال‌های متعدد، پیوند میان عصب‌پژوهی، هیپنوتیزم و شناخت را بهتر دنبال می‌کنند.

خواندن کتاب هیپنوتیزم‌ درمانی شناختی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب هیپنوتیزم‌ درمانی شناختی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌درمانگران و مشاورانی که می‌خواهند درک دقیق‌تری از پیوند میان هیپنوتیزم و درمان شناختی داشته باشند.
• دانشجویان روان‌شناسی و رشته‌های مرتبط که به موضوع حافظه، ادراک و تغییر رفتار علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند بدانند ذهن چگونه از تجربه‌های گذشته برداشت‌های محدودکننده می‌سازد.
• کسانی که در پی فهم بهتر اضطراب، عادت‌های پایدار، ترس‌ها و واکنش‌های هیجانی هستند.
• علاقه‌مندانی که دوست دارند مدل‌های ذهنی مرتبط با خودپنداره و تغییر شخصی را جدی‌تر بررسی کنند.

بخشی از کتاب هیپنوتیزم‌ درمانی شناختی

«صحبت در مورد دنیایی که مدام با آن تعامل داریم به‌عنوان چیزی که در اصل آن را می‌سازیم عجیب به نظر می‌رسد؛ این‌طور نیست؟ کتابی که نگه‌داشته‌اید به‌روشنی آن چیزی است که هست، واقعی است اما آیا فقط یک‌راه برای تجربهٔ آن وجود دارد. اگر مورچه‌ای در صفحه راه برود تجربۀ او از آن به‌عنوان کتاب چیست؟ اگر چشم‌های یک مگس را داشتید چطور، به چه نگاه می‌کردید؟ اگر در یک روز زیبا و صاف به آسمان نگاه کنید آن سپهر آبی رنگ زیباست این‌طور نیست؟ ولی نه اگر شما یک جغد باشید که کور رنگ است و حتی با چشم‌های خود آسمان آبی را نمی‌بیند، پیامد طول‌موج‌های مختلف جذب‌شده از نور خورشید یا انعکاس اتم‌های سازندهٔ اتمسفر را می‌بینید. ساختار خاص چشمان ما آن فعالیت را تفسیر کرده و به ما برداشت رنگ آبی را می‌دهد- بلکه فلاسفه سعی کرده‌اند ثابت کنند که رنگ آبی شما همان رنگی است که من آبی می‌نامم؛ اما این فرض هنوز محقق نشده.

آگاهی ما در مورد جهان از پنج حسمان می‌آید که با توجه به توانمندی هر حس محدود است. اگر می‌توانستیم مانند یک خفاش شنیده، شبیه یک شاهین دیده و مانند یک سگ بو بکشیم دنیای اطرافمان تا حد زیادی متفاوت می‌شد اما نه کم‌وبیش واقعی یا درست.»