کتاب تمدن توحیدی متعادل

کتاب تمدن توحیدی متعادل نوشته محمد دادسرشت و نفیسه مقیسه، بازخوانی‌ای از نظریه‌ی تمدن نوین اسلامی در اندیشه‌ی آیت‌الله خامنه‌ای است و می‌کوشد از دل مفاهیمی پراکنده، یک هسته‌ی نظری روشن بیرون بکشد و نشان دهد که چرا «تعادل» در کنار «توحید» برای فهم تمدن اسلامی اهمیت دارد. این کتاب که نشر معارف آن را منتشر کرده، نسبت میان انسان، جامعه، دولت، فرهنگ و پیشرفت را نیز بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تمدن توحیدی متعادل

کتاب تمدن توحیدی متعادل نوشته‌ی محمد دادسرشت و نفیسه مقیسه به سراغ یکی از بحث‌های محوری در اندیشه سیاسی و فرهنگی جمهوری اسلامی رفته است: اینکه تمدن نوین اسلامی دقیقاً چه معنایی دارد و چگونه می‌توان آن را از سطح شعار به سطح نظریه رساند. نویسندگان می‌خواهند از خلال بیانات آیت‌الله خامنه‌ای، منطق درونی یک الگوی تمدنی را استخراج کنند؛ الگویی که در آن توحید، عدالت، معنویت، علم، پیشرفت، جامعه‌سازی و حکمرانی در نسبت با یکدیگر فهم می‌شوند.

این کتاب فقط به بیان کلیات اکتفا نمی‌کند و بر روش کار خود هم تمرکز دارد. محمد دادسرشت و نفیسه مقیسه با استفاده از نظریه‌پردازی داده‌بنیاد، بیش از ۴۰۰ فیش از بیانات مرتبط را بررسی کرده‌اند و از مسیر کدگذاری باز، محوری و گزینشی به یک مقوله‌ی مرکزی رسیده‌اند. نتیجه‌ی این فرایند، مفهوم «تمدن توحیدی متعادل» است؛ مفهومی که قرار است شبکه‌ای از عناصر انسانی، فرهنگی، اجتماعی، نهادی و اخلاقی را در یک چارچوب واحد در کنار هم بنشاند. در این نگاه، تعادل به‌ معنای کم‌رنگ‌کردن ارزش‌ها نیست، بلکه به‌ معنای تنظیم نسبت‌هایی مثل عقل و ایمان، دنیا و آخرت، عدالت و پیشرفت، اخلاق و قدرت است.

کتاب تمدن توحیدی متعادل در چهار فصل تنظیم شده است: فصل نخست به مبانی نظری، ضرورت موضوع، پیشینه و روش‌شناسی اختصاص دارد. فصل دوم مسیر استخراج مفاهیم و مقولات را از دل داده‌ها دنبال می‌کند. فصل‌های بعدی به معماری نظریه و فرایند تحقق تمدن نوین اسلامی می‌رسند و از نسبت میان انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه‌ی اسلامی و تمدن اسلامی حرف می‌زنند. 

فضای کلی اثر، پژوهشی و مفهومی است و بیشتر از آنکه بر روایت تاریخی تکیه کند، بر صورت‌بندی یک دستگاه فکری متمرکز است؛ دستگاهی که می‌خواهد هم در سطح نظری قابل بحث باشد و هم در سطح سیاستگذاری و نهادسازی معنا پیدا کند.

خلاصه کتاب تمدن توحیدی متعادل

کتاب تمدن توحیدی متعادل این پرسش را دنبال می‌کند که نظریه‌ی تمدن نوین اسلامی در منظومه‌ی فکری آیت‌الله خامنه‌ای از چه اجزایی ساخته شده است. نویسندگان با بررسی مجموعه‌ای از بیانات، مفاهیم پرتکرار را استخراج می‌کنند و نشان می‌دهند که این منظومه فقط بر توحید یا پیشرفت استوار نیست، بلکه بر پیوند متوازن میان ساحت‌های مختلف زندگی جمعی بنا شده است.

در این مسیر، موضوعاتی مانند انسان تراز اسلامی، جامعه‌ی اسلامی، دولت اسلامی، عدالت، علم، فرهنگ، سبک زندگی، ولایت، استقلال و زمینه‌سازی برای تحقق یک الگوی تمدنی همراستای هم قرار می‌گیرند. هسته‌ی اصلی بحث این است که تمدن مطلوب، زمانی شکل می‌گیرد که ارزش‌های الهی در ساختارهای اجتماعی و نهادهای پایدار، به‌ صورت متعادل عینیت پیدا کنند.

چرا باید کتاب تمدن توحیدی متعادل را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تمدن توحیدی متعادل را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری فشرده و منظم از مؤلفه‌های تمدن نوین اسلامی در اندیشه‌ی آیت‌الله خامنه‌ای ارائه می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند نسبت میان مفاهیمی مانند توحید، عدالت، پیشرفت، فرهنگ و حکمرانی را دقیق‌تر بفهمد.
• این اثر نشان می‌دهد چرا «تعادل» در کنار «توحید» به‌ عنوان هسته‌ی یک نظریه‌ی تمدنی مطرح شده است.
• این کتاب مسیر تبدیل بیانات پراکنده به یک مدل مفهومی را توضیح می‌دهد و برای فهم روش استخراج نظریه نیز مفید است.

خواندن کتاب تمدن توحیدی متعادل را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تمدن توحیدی متعادل به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران علوم انسانی و مطالعات تمدنی که می‌خواهند با صورت‌بندی نظری تمدن نوین اسلامی آشنا شوند.
• دانشجویان و طلابی که درباره‌ی نسبت دین، جامعه، دولت و تمدن پرسش دارند.
• فعالان فرهنگی و فکری که می‌خواهند مفاهیم کلیدی گفتمان رهبر جمهوری اسلامی را در قالبی دسته‌بندی‌شده دنبال کنند.
• مخاطبانی که به مباحث عدالت، پیشرفت، سبک زندگی و حکمرانی در چارچوب اندیشه‌ی اسلامی علاقه دارند.

بخشی از کتاب تمدن توحیدی متعادل

«تمدن نوین اسلامی اصطلاحی نوپدید است که در دهه‌های اخیر مطرح شده و یکی از موضوعات کانونی در منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای به شمار می‌رود. تمدن نوین اسلامی یا تمدن عظیم اسلامی یا تمدن بین الملل اسلامی و ایجاد دنیای اسلام که خط کلّی نظام اسلامی و آخرین مرحله از زنجیره و سیر انقلاب اسلامی، برترین هدف دنیایی آن و زمینه‌ساز ظهور بقیَّةالله الاعظم است.

بحث از تمدن با دو رویکرد مورد مطالعه قرار می گیرد: رویکرد تاریخی یا پسا تمدنی و رویکرد فرایندی! گاهی ما به عنوان انسان‌های کنونی پدیده‌ای را در تاریخ مطالعه می کنیم و آن را برچسب تمدنی می زنیم؛ مانند بررسی تمدن ایران باستان یا تمدن سرخپوستی امریکا یا تمدن مصر باستان. در این نگاه که تمدن را پسینی می بیند، باید پدیده ای رخ دهد و پس از گذشت زمان، مورد واکاوی و مطالعه قرار گرفته و آن را تمدن بنامیم؛ بر همین اساس است که در دانشگاه های ایران مطالعات تمدنی اغلب در گروه های رشته تاریخ شکل می گیرد.»