کتاب شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه

کتاب شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه (Trial-based cognitive therapy) نوشته ایریزمار هیز د. الیویرا و ترجمه زهرا شجاعی و محمد زارعی است و انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب مدلی از شناخت‌درمانی را معرفی می‌کند که با الهام از فرایند دادگاه، باورهای بنیادین منفی را به‌جای پذیرش بی‌چون‌وچرا به محک بررسی می‌گذارد. نویسنده تلاش کرده است با سازمان‌دهی گام‌به‌گام فنون شناختی و رفتاری، مسیر یادگیری و اجرای درمان را روشن کند و نمونه‌های گفت‌وگو و کاربرگ‌های درمانی را نیز در کتاب حاضر بگنجاند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه اثر ایریزمار هیز د. الیویرا

کتاب شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه (راهنمایی برای روان‌شناسان)، نوشته‌ی ایریزمار هیز د. الیویرا، به معرفی شیوه‌ای درمانی می‌پردازد که بر پایه‌ی شناخت‌درمانیِ بک شکل گرفته است، اما برای کار با افکار خودکار، فرض‌های زیربنایی و باورهای بنیادین، شکلی متفاوت دارد. محور اصلی این روش، استفاده از قیاس دادگاه است؛ یعنی درمانگر و مراجع در فرایندی شبیه به محاکمه، اعتبار باورهای منفی درباره‌ی خود را بررسی می‌کنند. هدف این روش کم‌کردن قدرت باورهایی است که فرد آن‌ها را حقیقت قطعی می‌پندارد.

کتاب شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه علاوه‌بر توضیح مبانی نظری، به‌صورت مفصل وارد شیوه‌ی اجرا می‌شود. بخش‌های آغازین به معرفی مدل شناختی، مفهوم‌پردازی مورد، آموزش تحریف‌های شناختی و کار با پرسشنامه‌ها اختصاص دارد؛ سپس فنون اصلی مانند ثبت فکر مبتنی‌بر محاکمه، ثبت فکر درون‌فردی و کار با موقعیت‌های بین‌فردی شرح داده می‌شوند. نمونه‌های گفت‌وگو میان درمانگر و مراجع از ویژگی‌های این اثر هستند و نشان می‌دهند که هر مفهوم چگونه در جلسه‌ی واقعی توضیح داده می‌شود. مثال‌های حاضر در این کتاب به اضطراب اجتماعی، ترس از ارزیابی منفی، مشکل در نه‌گفتن و خودمتهم‌سازی پرداخته‌اند.

ایریزمار هیز د. الیویرا با نوشتن کتاب شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه می‌کوشد منطق درونی روش یادشده را نشان دهد. این نویسنده به پژوهش‌های انجام‌شده درباره‌ی TBCT و فن اصلی آن، یعنی TBTR، پرداخته و از نتایج مطالعه‌ها برای توضیح دامنه‌ی کاربرد این رویکرد استفاده کرده است. همچنین ساختار ۱۲جلسه‌ای درمان در این کتاب، امکان کوتاه‌تر یا طولانی‌ترشدن فرایند و ضرورت فردی‌سازی جلسات توضیح داده شده است. این کتاب هم برای فهم ایده‌ی اصلی روش یادشده سودمند است و هم برای دنبال‌کردن جزئیات اجرای آن در کار بالینی.

خلاصه کتاب شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه

شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه مدلی سه‌مرحله‌ای و سه‌سطحی را شرح می‌دهد که هدف آن بررسی و تضعیف باورهای بنیادین منفی درباره‌ی خود است. نویسنده نشان می‌دهد که چگونه افکار خودکار، هیجان، رفتار و واکنش‌های جسمانی در یک چرخه‌ی تقویت‌کننده به هم وصل می‌شوند؛ سپس با معرفی تحریف‌های شناختی، پرسشنامه‌ها و کاربرگ‌های درمانی، مسیر شناسایی این الگوها را بیان می‌کند. این کتاب بر فن ثبت فکر مبتنی‌بر محاکمه استوار است؛ روشی که در آن باور منفی مانند یک اتهام در دادگاه بررسی می‌شود و شواهد موافق و مخالف آن در کنار هم قرار می‌گیرند. مثال‌های بالینی و گفت‌وگوهای جلسه‌به‌جلسه در این اثر نشان می‌دهند که این فرایند چگونه به بازسازی ارزیابی فرد از خودش کمک می‌کند.

چرا باید کتاب شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یک مدل مشخص برای کار با افکار خودکار، فرض‌های زیربنایی و باورهای بنیادین را ارائه می‌دهد.
• نمونه‌های گفت‌وگوی درمانگر و مراجع، تبدیل مفاهیم نظری به اجرا در جلسه‌ی درمانی را ملموس می‌کنند.
• پرسشنامه‌ها و کاربرگ‌های مطرح‌شده، مسیر پیگیری تحریف‌های شناختی و تغییر آن‌ها را تبیین می‌سازند.
• کتاب حاضر نشان می‌دهد که چگونه می‌توان خودمتهم‌سازی و باورهای منفی درباره‌ی خود را در قالبی ساختاری بررسی کرد.
• توضیح پژوهش‌های مرتبط با TBCT کمک می‌کند جایگاه این روش در میان فنون شناختی درک شود.
• طرح ۱۲جلسه‌ای درمان، برای کسانی که به‌دنبال تصویر کلی از فرایند درمان هستند، مفید است.

خواندن کتاب شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌شناسان و درمانگرانی که می‌خواهند با یک شیوه‌ی ساختاری برای کار بر روی باورهای بنیادین آشنا شوند.
• دانشجویان روان‌شناسی بالینی که به‌دنبال نمونه‌های دقیق از آموزش مدل شناختی در جلسه هستند.
• متخصصان سلامت روان که در کار بالینی با اضطراب اجتماعی، خودانتقادی و ترس از ارزیابی منفی سروکار دارند.
• درمانگرانی که می‌خواهند از طریق کاربرگ، پرسشنامه و گفت‌وگوی هدایت‌شده، فرایند درمان را به‌طور دقیق پیش ببرند.
• کسانی که به پیوند میان مفهوم‌پردازی شناختی و اجرای عملی فنون درمانی علاقه دارند.

درباره ایریزمار هیز د. الیویرا

ایریزمار هیز د. الیویرا (Irismar Reis de Oliveira) دارای مدرک دکتری پزشکی و دکتری تخصصی (MD, PhD)، استاد بخش علوم اعصاب و سلامت روان در دانشگاه فدرال باهیا در برزیل بوده است. او علاوه‌بر تدریس در این دانشگاه، مطب خصوصی خود را نیز اداره کرده و ویراستار کتابِ راهبردهای استاندارد و نوآورانه در درمان شناختی‌ـ‌رفتاری و نیز هم‌ویراستار کتابِ تلفیق روان‌درمانی و روان‌داروشناسی بوده است. کتاب «شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه» (Trial-based cognitive therapy) نوشته‌ی ایریزمار هیز د. الیویرا است.

بخشی از کتاب شناخت درمانی مبتنی بر محاکمه

«۷. محاکمهٔ I برای تغییر یک باور بنیادین ثانویه

رئوس مطالب

ـ توضیح محاکمهٔ I برای بازسازی یک باور بنیادین ثانویه

ـ احضار شاهدان به دادگاه

مکالمهٔ شرح مورد

ـ معرفی محاکمهٔ I برای بازسازی یک باور بنیادین ثانویه

ـ گام ۱: بررسی

ـ تعیین کردن تکلیف

توضیح محاکمهٔ I برای بازسازی یک باور بنیادین ثانویه

میان محاکمهٔ I اجراشده در جلسهٔ پنجم و محاکمهٔ I برای بازسازی دومین و سومین باور بنیادین هیچ تفاوتی وجود ندارد. بااین‌حال هرچقدر بیمار با این فن آشناتر باشد، درمانگر می‌تواند جلوتر برود و از بیمار بخواهد تا شاهدان را به‌عنوان شخصیت‌های جدید در محاکمهٔ I اضافه کند.

در مکالمهٔ مختصر زیر، درمانگر و بیمار روی یک باور بنیادین منفی ثانویه کار می‌کنند: «من دوست‌داشتنی نیستم».

درمانگر: پائول، در آخرین جلسه بعد از تجدیدنظر درخواست شده توسط دادستان، تو تأیید کردی که شخص باکفایتی هستی؛ این‌طور نبود؟

بیمار: بله، همین‌طور بود.

درمانگر: درهرصورت، من خوشحالم که تو در جمع‌آوری شواهد در زندگی روزمره‌ات برای این باور بنیادین مثبت جدید یعنی اینکه تو باکفایت هستی، موفقی.

بیمار: بله. پیدا کردن شواهد کوچک و حتی ناچیزی که من قبلاً به آنها توجه نمی‌کردم آسان‌تر است. کارت معنای مبتنی بر شواهد که شما از من خواستید هر وقت احساس ناراحتی کردم بخوانم نیز به من کمک کرد تا به یاد داشته باشم که من باکفایت هستم. همهٔ آنچه من قبلاً قادر بودم ببینم چیزهایی بودند که نشان می‌دادند من بی‌کفایت هستم. حالا به نظر می‌رسد که کمی متفاوت باشد.»