کتاب جریان شناسی سینمای ایران

کتاب جریان شناسی سینمای پس از انقلاب اسلامی ایران نوشته رفیع الدین اسماعیلی است و انتشارات دانشگاه باقرالعلوم آن را منتشر کرده است. این اثر سینمای ایران را فقط از زاویه‌ی تاریخ فیلم‌ها نمی‌بیند، بلکه می‌کوشد نسبت میان جریان‌های فکری، سیاست‌گذاری فرهنگی، جشنواره‌ها، نشریات و فیلم‌سازان را روشن کند. نویسنده با تفکیک جریان‌های اصلی و خرده‌جریان‌ها، تصویری از رقابت گفتمان‌ها در سینمای ایران ارائه می‌دهد و در کنار آن به تحلیل چند فیلم شاخص هم می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جریان شناسی سینمای ایران

کتاب جریان شناسی سینمای پس از انقلاب اسلامی ایران نوشته رفیع الدین اسماعیلی تلاشی است برای فهم سینمای ایران از مسیر جریان‌شناسی؛ یعنی روشی که فقط به معرفی فیلم‌ها و کارگردان‌ها بسنده نمی‌کند و می‌خواهد پشت هر اثر، مبانی فکری، جهت‌گیری فرهنگی و نسبت آن با فضای اجتماعی را هم ببیند. نویسنده در مقدمه توضیح می‌دهد که سینما را باید رسانه‌ای اثرگذار در شکل‌دادن به ذهنیت جمعی دانست و به همین دلیل، بررسی آن فقط در سطح سرگرمی یا صنعت کافی نیست. در این نگاه، سینمای ایران میدان حضور و رقابت چند جریان است که هرکدام با پیش‌فرض‌ها، ارزش‌ها و هدف‌های متفاوت عمل می‌کنند.
کتاب جریان شناسی سینمای پس از انقلاب اسلامی ایران از یک‌سو به مباحث نظری می‌پردازد و از سوی دیگر سراغ تاریخ و مصداق می‌رود. در بخش‌های آغازین، مفاهیمی مثل جریان، فرهنگ، هنر و جهان اجتماعی توضیح داده می‌شوند تا چارچوب بحث روشن شود. بعد از آن، مسیر تاریخی سینمای ایران از دوره‌های پیش از انقلاب تا دوره‌های پس از آن مرور می‌شود و سپس عناصر جریان‌های اصلی سینمای ایران، خرده‌جریان‌ها و عوامل شکل‌دهنده‌ی آن‌ها بررسی می‌شوند. در فهرست کتاب، بخش‌هایی مثل نشانه‌شناسی جریانی، جریان فیلم‌فارسی، جریان روشنفکری، جریان سینمای انقلاب اسلامی، خرده‌جریان‌های روشنفکری و خرده‌جریان‌های سینمای انقلاب اسلامی دیده می‌شود. نویسنده همچنین نقش کارگردان‌های شاخص، نشریات سینمایی و جشنواره‌ها را در شکل‌گیری و تقویت این جریان‌ها دنبال کرده است.
کتاب جریان شناسی سینمای پس از انقلاب اسلامی ایران فقط به دسته‌بندی نظری اکتفا نمی‌کند و در فصل‌های پایانی، چند فیلم منتخب را هم در بستر دوره‌های مختلف پس از انقلاب تحلیل می‌کند؛ از اجاره‌نشین‌ها و بچه‌های آسمان تا آژانس شیشه‌ای، درباره الی و جدایی نادر از سیمین. همین ترکیبِ بحث مفهومی، مرور تاریخی و تحلیل نمونه‌ها باعث شده این کتاب بیشتر شبیه نقشه‌ای برای خواندن سینمای ایران باشد؛ نقشه‌ای که می‌خواهد نشان دهد هر فیلم در چه فضای فکری و فرهنگی معنا پیدا می‌کند و فرازونشیب جریان‌ها چگونه بر چهره‌ی سینمای ایران اثر گذاشته است.

خلاصه کتاب جریان شناسی سینمای ایران

کتاب جریان شناسی سینمای پس از انقلاب اسلامی ایران سینمای ایران را به‌عنوان عرصه‌ای برای شکل‌گیری و تقابل جریان‌های فرهنگی بررسی می‌کند. نویسنده ابتدا مفهوم جریان و جریان‌شناسی را توضیح می‌دهد و بعد با مرور تاریخ سینمای ایران، به شناسایی جریان‌های اصلی و خرده‌جریان‌های پس از انقلاب می‌رسد. در این مسیر، فقط خود فیلم‌ها مطرح نیستند؛ نقش فیلم‌سازان، نشریات، جشنواره‌ها و فضای اجتماعی هم در تحلیل وارد می‌شود. بخش مهمی از کتاب به این پرسش اختصاص دارد که هر جریان چه نسبتی با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی، هویت اجتماعی و سیاست‌گذاری فرهنگی دارد و این نسبت در فیلم‌های شاخص چگونه دیده می‌شود.

چرا باید کتاب جریان شناسی سینمای ایران را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جریان شناسی سینمای پس از انقلاب اسلامی ایران را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب سینمای ایران را فقط از مسیر نام فیلم‌ها و کارگردان‌ها بررسی نمی‌کند و پیوند آن را با جریان‌های فکری و فرهنگی نشان می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند تفاوت میان جریان‌های اصلی سینمای ایران و خرده‌جریان‌های پس از انقلاب را دقیق‌تر تشخیص دهد.
• این اثر برای فهم نقش جشنواره‌ها، نشریات سینمایی و چهره‌های شاخص در شکل‌گیری فضای سینمای ایران اطلاعات منظم در اختیار می‌گذارد.
• کتاب با تحلیل چند فیلم شناخته‌شده، بحث‌های نظری را از حالت انتزاعی خارج می‌کند و به نمونه‌های مشخص پیوند می‌زند.
• خواندن این کتاب به درک فرازونشیب‌های فرهنگی و اجتماعی سینمای ایران در دوره‌های مختلف پس از انقلاب کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب جریان شناسی سینمای پس از انقلاب اسلامی ایران به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان سینما و مطالعات فرهنگی که می‌خواهند با دسته‌بندی جریان‌های سینمای ایران آشنا شوند.
• پژوهشگرانی که درباره‌ی نسبت سینما، فرهنگ و سیاست‌گذاری فرهنگی کار می‌کنند.
• علاقه‌مندان به تاریخ سینمای ایران که می‌خواهند فراتر از معرفی فیلم‌ها، منطق شکل‌گیری جریان‌ها را هم بشناسند.
• خوانندگانی که می‌خواهند جایگاه فیلم‌های شاخص پس از انقلاب را در بستر فکری و اجتماعی آن‌ها بررسی کنند.
• هنرجویان و فعالان رسانه که به تحلیل فضای فرهنگی مؤثر بر تولیدات سینمایی علاقه دارند.