کتاب اغتشاش در کازابلانکا

کتاب اغتشاش در کازابلانکا نوشته مصطفی جمشیدی است و مرکز نشر هاجر آن را منتشر کرده است. این اثر با تکیه‌بر گفت‌وگوها، یادداشت‌ها، خاطره‌ها و تصویرهایی که مدام میان موزه، کازابلانکا، تونس، فلسطین و چند جغرافیای دیگر رفت‌وآمد می‌کنند، فضایی پرابهام و درعین‌حال زنده می‌سازد. روایت در این کتاب خطی پیش نمی‌رود و نام‌ها، مکان‌ها و رخدادها به‌گونه‌ای کنار هم می‌نشینند که مرز میان حافظه، تاریخ، وهم و داستان مدام جابه‌جا می‌شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اغتشاش در کازابلانکا

کتاب اغتشاش در کازابلانکا نوشته مصطفی جمشیدی رمانی است که از همان ابتدا بر ناپیوستگی، تداخل صداها و جابه‌جایی زمان تکیه می‌کند. متن با گزارش یک دیدار در موزه آغاز می‌شود؛ دیداری با عماد الضیوفی، مردی مجموعه‌دار، هنرشناس و راویِ خاطره‌هایی که از تونس، مراکش، برلین، فلسطین و شهرهای گوناگون عربی سر برمی‌آورند. نویسنده از دل همین گفت‌وگوها جهانی می‌سازد که در آن تابلوهای نقاشی، دفترچه‌های یادداشت، صداهای ضبط‌شده و روایت‌های پراکنده به هم وصل می‌شوند و شکل یک دردنامه‌ی گسترده را می‌گیرند.
در کتاب اغتشاش در کازابلانکا فقط با یک خط داستانی روبه‌رو نیستیم. متن از ماجرای خانم مارا، از دفترچه‌ای به نام هارمونیکا، از خاطره‌های مربوط به مدرسه الطارق، کافه‌ها، کارخانه توتون‌سازی، کارگران فلسطینی، ارواح مبارزان و آدم‌هایی حرف می‌زند که هرکدام بخشی از حافظه‌ی جمعی یک جغرافیای زخمی را حمل می‌کنند. روایت گاهی شبیه گزارش اداری است، گاهی به اعتراف نزدیک می‌شود، گاهی رنگ گفت‌وگوی هنری می‌گیرد و گاهی به فضایی وهم‌آلود می‌رسد که در آن مرده‌ها، خواب‌ها و صداهای دور از گذشته دوباره حاضر می‌شوند.
کتاب اغتشاش در کازابلانکا از نظر فضا، اثری پررفت‌وآمد و چندکانونی است. موزه در آن فقط محل نمایش تابلوها نیست؛ بهانه‌ای است برای بازشدن لایه‌های مختلف حافظه و تاریخ. هر تابلو دری به یک روایت دیگر باز می‌کند و هر روایت، شخصیت یا مکانی تازه را پیش می‌کشد. در مرکز این جهان، رنج فلسطین و بازتاب آن در زندگی شخصیت‌ها حضوری پررنگ دارد، اما متن فقط به بازگویی یک واقعه بسنده نمی‌کند. نویسنده نشان می‌دهد که چگونه جنگ، تبعید، فقدان و خاطره در زبان، هنر، رؤیا و حتی در برداشت آدم‌ها از مکان‌ها رسوب می‌کنند. همین ویژگی باعث شده است این کتاب بیشتر از آنکه بر حادثه‌ای واحد متکی باشد، بر حال‌وهوای آشفتگی، یادآوری و بازسازی گذشته استوار بماند.

خلاصه داستان اغتشاش در کازابلانکا

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب اغتشاش در کازابلانکا از دیداری در یک موزه شروع می‌شود؛ جایی که عماد الضیوفی هنگام تماشای تابلوها، رشته‌ای از خاطره‌ها و روایت‌های پراکنده را باز می‌کند. او از زندگی خود، از خانم مارا و نوشته‌هایش، از مدرسه الطارق، کافه‌های قدیمی، سفرها، مبارزان فلسطینی و آدم‌هایی می‌گوید که در مرز میان واقعیت و خیال ایستاده‌اند. هر تابلو او را به صحنه‌ای دیگر می‌برد و هر صحنه بخشی از گذشته‌ای پرتنش را زنده می‌کند. در این میان، دفترچه‌ها، گفت‌وگوهای ضبط‌شده و روایت ارواح نیز وارد متن می‌شوند و داستان را به سوی جهانی می‌برند که در آن حافظه، تاریخ و وهم از هم جدا نمی‌مانند.

چرا باید کتاب اغتشاش در کازابلانکا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اغتشاش در کازابلانکا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تجربه‌ی خواندن روایتی غیرخطی را فراهم می‌کند که از دل گفت‌وگو، خاطره، گزارش و تصویر شکل می‌گیرد.
• خواننده با شبکه‌ای از شخصیت‌ها و مکان‌ها روبه‌رو می‌شود که پیوند میان هنر، حافظه و رخدادهای تاریخی را نشان می‌دهند.
• این اثر تصویری از تأثیر جنگ، آوارگی و فقدان بر ذهن و زبان آدم‌ها به دست می‌دهد.
• تابلوها و فضاهای موزه در این کتاب فقط پس‌زمینه نیستند و به موتور پیش‌برنده‌ی روایت تبدیل می‌شوند.
• متن برای کسانی جالب است که به روایت‌های پرابهام، چندصدا و مبتنی‌بر یادآوری علاقه دارند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب اغتشاش در کازابلانکا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌هایی که زمان و مکان را به‌صورت خطی دنبال نمی‌کنند.
• خوانندگانی که به پیوند میان نقاشی، خاطره، تاریخ و روایت ادبی علاقه دارند.
• کسانی که مایل‌اند با فضایی آمیخته به وهم، حافظه و اشاره‌های سیاسی و اجتماعی همراه شوند.
• مخاطبانی که از شخصیت‌های پررمزوراز و روایت‌های چندصدا لذت می‌برند.
• علاقه‌مندان به آثاری که رنج فلسطین و بازتاب آن را در زندگی شخصیت‌ها دنبال می‌کنند.