کتاب درآمدی بر جامعه شناسی دین

کتاب درآمدی بر جامعه شناسی دین (An Introduction to the Sociology of Religion: Classical and Contemporary Perspectives) نوشته اینگر فورشت و پل رپستاد، با ترجمه مجید جعفریان است. حسن محدثی گیلوائی ویراستار علمی این کتاب است و انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب آن را منتشر کرده است. این کتاب پرسش‌هایی را طرح می‌کند که در بحث دین و جامعه مدام بازگو می‌شوند: آیا دین در جهان مدرن کم‌رنگ شده است، بنیادگرایی چگونه شکل می‌گیرد، دین چه نسبتی با سیاست، جنسیت، قومیت و زندگی روزمره دارد و جامعه‌شناسی از چه زاویه‌ای به این مسائل نگاه می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درآمدی بر جامعه شناسی دین اثر اینگر فورشت و پل رپستاد

کتاب درآمدی بر جامعه شناسی دین (چشم‌اندازهای کلاسیک و معاصر) نوشته اینگر فورشت و پل رپستاد، نقشه‌ای گسترده از مهم‌ترین بحث‌های جامعه‌شناسی دین به دست می‌دهد. نویسندگان کار را از توضیح نسبت جامعه‌شناسی دین با جامعه‌شناسی عمومی آغاز کرده‌اند و بعد سراغ تعریف دین، ابعاد آن و شیوه‌های مختلف فهم پدیده‌ی دینی رفته‌اند. متن فقط به معرفی چند نظریه‌ی مشهور بسنده نمی‌کند، بلکه نشان می‌دهد که هر نظریه چگونه دین را در پیوند با زندگی اجتماعی، نهادها، قدرت، معنا و کنش انسانی می‌فهمد. همین جهت‌گیری باعث شده کتاب هم برای آشنایی مقدماتی مفید باشد و هم برای دنبال‌کردن بحث‌های جدی‌تر در این حوزه.

اینگر فورشت و پل رپستاد کتاب درآمدی بر جامعه شناسی دین را در ۱۲ فصل تنظیم کرده‌اند و دامنه‌ی موضوعی آن گسترده است. بخشی از فصل‌ها به متفکران کلاسیک و معاصر اختصاص دارد؛ از مارکس، دورکیم و وبر تا هابرماس، بوردیو، فوکو، گیدنز و باومن. بخشی دیگر به موضوعات محوری می‌پردازد؛ از سکولاریزاسیون، مدرنیته، جهانی‌شدن و دین در حوزه‌ی عمومی تا دینداری فردی، سازمان‌ها و جنبش‌های دینی، نسبت دین با وحدت و تضاد اجتماعی، قومیت، مهاجرت و جنسیت. در سراسر کتاب، دین نه به‌صورت مفهومی جدا از جامعه، بلکه به‌عنوان پدیده‌ای درگیر با روابط اجتماعی، نهادها، حافظه‌ی جمعی، کشمکش‌ها و دگرگونی‌های فرهنگی بررسی شده است.

کتاب درآمدی بر جامعه شناسی دین از این نظر جالب است که فقط به یک سنت فکری یا یک مسئله‌ی محدود تکیه ندارد. اینگر فورشت و پل رپستاد هم به نظریه‌های کلان توجه کرده‌اند و هم به تجربه‌های روزمره، مناسک، هویت، بدن، موسیقی و شکل‌های فردی دینداری. در کنار این‌ها، فصل پایانی نسبت جامعه‌شناسی، الهیات و ایمان دینی را طرح می‌کند و نشان می‌دهد که بحث دین فقط به توصیف نهادها ختم نمی‌شود، بلکه به پرسش از روش، حقیقت و حدود تفسیر هم می‌رسد. نتیجه، متنی است که هم چشم‌انداز تاریخی دارد و هم بحث‌های زنده‌ی امروز را کنار هم می‌گذارد.

خلاصه کتاب درآمدی بر جامعه شناسی دین

کتاب درآمدی بر جامعه شناسی دین می‌کوشد نشان دهد دین را نمی‌توان فقط از زاویه‌ی باورهای فردی یا آموزه‌های رسمی فهمید. اینگر فورشت و پل رپستاد از همان فصل‌های آغازین توضیح می‌دهند که جامعه‌شناسی دین به رابطه‌ی متقابل دین و جامعه توجه دارد؛ یعنی هم اثر دین بر زندگی جمعی را بررسی می‌کند و هم اثر ساختارهای اجتماعی بر شکل‌گیری تجربه‌های دینی را.

سپس با مرور نظریه‌های کلاسیک و معاصر، مسیر بحث به موضوعاتی مثل سکولاریزاسیون، حوزه‌ی عمومی، دینداری فردی، سازمان‌های دینی، تضادهای اجتماعی، قومیت و جنسیت می‌رسد. حرف اصلی این کتاب این است که دین در جهان اجتماعی به شکل‌های گوناگون حضور دارد و فهم آن بدون توجه به زمینه‌های تاریخی، فرهنگی و نهادی ممکن نیست.

چرا باید کتاب درآمدی بر جامعه شناسی دین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب درآمدی بر جامعه شناسی دین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری گسترده از مهم‌ترین نظریه‌های جامعه‌شناسی دین در کنار مسائل محوری این حوزه ارائه می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند نسبت دین با مدرنیته، سکولاریزاسیون، سیاست، قومیت و جنسیت را دقیق‌تر دنبال کند.
• کتاب فقط به متفکران کلاسیک محدود نمی‌ماند و دیدگاه‌های معاصر را هم وارد بحث می‌کند.
• فصل‌بندی موضوعی آن کمک می‌کند هر مسئله، از دینداری فردی تا سازمان‌های دینی، جداگانه و روشن بررسی شود.
• نمونه‌ها و ارجاع‌های متنوع کتاب نشان می‌دهد که دین در زندگی روزمره و در سطح نهادهای اجتماعی چگونه عمل می‌کند.
• بخش پایانی کتاب برای کسانی که به نسبت جامعه‌شناسی، الهیات و ایمان دینی فکر می‌کنند، زمینه‌ی بحث بیشتری فراهم می‌کند.

خواندن کتاب درآمدی بر جامعه شناسی دین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب درآمدی بر جامعه شناسی دین به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران جامعه‌شناسی، مطالعات دینی، علوم سیاسی و مطالعات فرهنگی که به مباحث دین و جامعه علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند با نظریه‌های کلاسیک و معاصر درباره‌ی دین در یک منبع واحد آشنا شوند.
• کسانی که در پی فهم دقیق‌تر موضوعاتی مثل سکولاریزاسیون، بنیادگرایی، دین در حوزه‌ی عمومی و دینداری فردی هستند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نسبت دین با جنسیت، قومیت، مهاجرت و تضادهای اجتماعی را بهتر بشناسند.
• علاقه‌مندانی که می‌خواهند از سطح بحث‌های کلی درباره‌ی دین عبور کنند و با چارچوب‌های تحلیلی جامعه‌شناختی آشنا شوند.