کتاب کهن الگوهای بشری در ادیان و اسطوره‌ ها

کتاب کهن‌الگوهای بشری در ادیان و اسطوره‌ها نوشته علی صابری است و انتشارات سیادت آن را منتشر کرده است. این کتاب به سراغ الگوهای تکرارشونده‌ای می‌رود که در روایت‌های دینی و اسطوره‌ای فرهنگ‌های گوناگون دیده می‌شوند؛ از آفرینش و طوفان تا جاودانگی، قربانی، منجی و نخستین گناه. نویسنده با کنار هم گذاشتن روایت‌های تمدن‌ها و آیین‌های مختلف، شباهت‌ها و تفاوت‌های آن‌ها را بررسی کرده و نشان داده است که بعضی تصویرها و ایده‌ها چگونه در حافظه‌ی جمعی انسان ماندگار شده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کهن الگوهای بشری در ادیان و اسطوره‌ ها

کتاب کهن‌الگوهای بشری در ادیان و اسطوره‌ها نوشته علی صابری پژوهشی گسترده درباره‌ی بن‌مایه‌هایی است که در روایت‌های کهن ملت‌ها و ادیان بارها تکرار شده‌اند. نقطه‌ی شروع نویسنده، تعریف سه مفهوم اصلی یعنی کهن‌الگو، اسطوره و دین است؛ سپس با تکیه بر همین سه محور، سراغ داستان‌ها، آیین‌ها و تصویرهایی می‌رود که در فرهنگ‌های دور از هم نیز ردشان دیده می‌شود. نگاه اثر بر مقایسه استوار است، اما از داوری شتاب‌زده فاصله می‌گیرد و بیشتر می‌کوشد خاست‌گاه‌ها، دگرگونی‌ها، وام‌گیری‌ها و نسبت میان روایت‌ها را روشن کند.
کتاب کهن‌الگوهای بشری در ادیان و اسطوره‌ها فصل‌های متعددی دارد که هرکدام به یک الگوی مهم اختصاص یافته‌اند. از جمله می‌توان به آفرینش، بکرزایی، پرواز، جاودانگی و رویین‌تنی، خویشاوندکشی، سپردن کودک به طبیعت، سوگواری، شهر آرمانی یا عصر زرین، طوفان، عروج، عشق ممنوع، قربانی فرزند، گذر از آتش، نخستین گناه و واپسین رهایی‌بخش اشاره کرد. در هر فصل، نویسنده نمونه‌هایی از میان‌رودان، ایران، هند، یونان، مصر، چین، ژاپن، شمال اروپا، فرهنگ سامی و گاه دیگر حوزه‌های فرهنگی را کنار هم می‌گذارد تا نشان دهد یک ایده چگونه در روایت‌های گوناگون صورت‌های تازه پیدا کرده است.
کتاب کهن‌الگوهای بشری در ادیان و اسطوره‌ها فقط فهرستی از افسانه‌ها و باورها نیست. اهمیت آن در این است که از دل این روایت‌ها، تصویری از ذهن انسان در مواجهه با پرسش‌های بنیادین بیرون می‌آورد؛ پرسش‌هایی درباره‌ی آغاز جهان، مرگ، رنج، نجات، گناه، تقدیر و امید. نویسنده در بخش پیشگفتار توضیح داده است که هر فصل تا حدی استقلال دارد و به همین دلیل بعضی توضیحات پایه در بخش‌های مختلف تکرار می‌شوند تا مطالعه‌ی جداگانه‌ی فصل‌ها ممکن باشد. نتیجه، متنی است که هم برای دنبال‌کردن پیوند میان اسطوره و دین مناسب است و هم برای شناخت الگوهایی که در حافظه‌ی فرهنگی ملت‌ها دوام آورده‌اند.

خلاصه کتاب کهن الگوهای بشری در ادیان و اسطوره‌ ها

کتاب کهن‌الگوهای بشری در ادیان و اسطوره‌ها مجموعه‌ای از جستارهای به‌هم‌پیوسته است که چند ایده‌ی ماندگار در تاریخ اندیشه و روایت را دنبال می‌کند. نویسنده ابتدا چارچوب بحث را با توضیح مفهوم کهن‌الگو، اسطوره و دین می‌سازد و بعد در فصل‌های جداگانه نشان می‌دهد که موضوع‌هایی مثل آفرینش جهان، پیدایش انسان، طوفان، جاودانگی، قربانی، گناه نخستین و منجی موعود چگونه در فرهنگ‌های مختلف بازتاب یافته‌اند. حرف اصلی این کتاب این است که بسیاری از روایت‌های دور از هم، با وجود تفاوت در زبان و جغرافیا، از الگوهای مشترکی بهره می‌برند. درعین‌حال اثر بر تفاوت‌ها هم مکث می‌کند و می‌کوشد مسیر دگرگونی و جابه‌جایی این الگوها را در میان تمدن‌ها نشان دهد.

چرا باید کتاب کهن الگوهای بشری در ادیان و اسطوره‌ ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کهن‌الگوهای بشری در ادیان و اسطوره‌ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مجموعه‌ای گسترده از بن‌مایه‌های مشترک میان ادیان و اسطوره‌ها را در یک قاب مقایسه‌ای گرد آورده است.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند شباهت‌ها و ناهم‌سانی‌های روایت‌های آفرینش، طوفان، منجی، گناه و جاودانگی را دقیق‌تر دنبال کند.
• این اثر برای فهم پیوند میان باورهای دینی، اسطوره‌های کهن و نمادهای ماندگار فرهنگی منبعی پربار است.
• فصل‌بندی موضوعی کتاب کمک می‌کند هر مسئله، از خویشاوندکشی تا سوگواری، به‌صورت جداگانه و متمرکز بررسی شود.
• نویسنده به‌جای داوری ارزشی، بر گزارش، هم‌سنجی و نشان‌دادن مسیر دگرگونی روایت‌ها تکیه کرده است.
• مطالعه‌ی این کتاب تصویری روشن‌تر از پرسش‌های بنیادین انسان درباره‌ی آغاز، مرگ، رنج، نجات و امید به دست می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب کهن‌الگوهای بشری در ادیان و اسطوره‌ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به اسطوره‌شناسی که می‌خواهند الگوهای مشترک میان فرهنگ‌های گوناگون را بشناسند.
• خوانندگانی که به دین‌پژوهی و مقایسه‌ی روایت‌های دینی و اسطوره‌ای علاقه دارند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های ادبیات، تاریخ فرهنگ و مطالعات تطبیقی.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی موضوع‌هایی مثل آفرینش، طوفان، منجی و نخستین گناه شناخت گسترده‌تری به دست آورند.
• مخاطبانی که از دنبال‌کردن ریشه‌ها و دگرگونی ایده‌ها در تمدن‌های مختلف لذت می‌برند.