کتاب چیستی سرشت انسان

کتاب چیستی سرشت انسان، نگاهی از منظر علم، فلسفه و الهیات مسیحی نوشته ننسی مورفی و ترجمه سیدمحسن اسلامی و علی شهبازی است که انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب آن را منتشر کرده است. این کتاب به یکی از قدیمی‌ترین و بحث‌برانگیزترین پرسش‌ها می‌پردازد: انسان دقیقاً چیست و آیا باید او را موجودی دوپاره میان بدن و نفس دانست یا نه. نویسنده با کنار هم گذاشتن الهیات مسیحی، فلسفه و یافته‌های علمی، از برداشتی دفاع می‌کند که انسان را بدنی روحانی‌شده می‌فهمد و درعین‌حال تقلیل‌گرایی را هم نمی‌پذیرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چیستی سرشت انسان

کتاب چیستی سرشت انسان، نگاهی از منظر علم، فلسفه و الهیات مسیحی نوشته ننسی مورفی به مسئله‌ای می‌پردازد که در مرز چند حوزه قرار دارد: انسان‌شناسی فلسفی، الهیات و علم. پرسش اصلی این کتاب این است که آیا انسان فقط بدن است یا باید برای او ساحت دیگری مثل نفس یا ذهن هم در نظر گرفت. مورفی بحث را از دل اختلاف‌های قدیمی میان دوگانه‌انگاری، سه‌گانه‌انگاری و یگانه‌انگاری پیش می‌برد و نشان می‌دهد که این اختلاف فقط یک بحث انتزاعی نیست، بلکه بر فهم مرگ، رستاخیز، اختیار، اخلاق و تجربه‌ی دینی اثر می‌گذارد. در متن، نگاه نویسنده به‌سمت فیزیکالیسم غیرتقلیل‌گرا متمایل است؛ یعنی از یک‌سو بر این نظر پافشاری می‌کند که انسان همان بدن خویش است و از سوی دیگر نمی‌خواهد عقلانیت، اخلاق، معنویت و مسئولیت انسانی را به فرایندهای ساده‌ی زیستی فروبکاهد.
این کتاب در ۴ بخش اصلی پیش می‌رود و هر بخش از زاویه‌ای جداگانه همین مسئله را بررسی می‌کند. فصل نخست به دیدگاه‌های الهیاتی و کتاب‌مقدسی درباره‌ی سرشت انسان می‌پردازد و از افلاطون، ارسطو، آگوستین، توماس آکوینی و تفسیرهای گوناگون از عهد عتیق و عهد جدید سخن می‌گوید. فصل دوم سراغ فیزیک، زیست‌شناسی تکاملی و علم اعصاب می‌رود و نسبت این علوم را با تصور ما از نفس و ذهن بررسی می‌کند. فصل سوم بر تقلیل‌گرایی، اخلاق و مسئله‌ی اختیار متمرکز است و فصل چهارم چالش‌های فلسفی فیزیکالیسم را در موضوعاتی مثل هویت شخصی، فعل الهی و وجه تمایز انسان دنبال می‌کند. فضای این کتاب بیشتر جدلی و تحلیلی است تا صرفاً گزارشی؛ یعنی نویسنده فقط دیدگاه‌ها را ردیف نمی‌کند، بلکه آن‌ها را می‌سنجد، به اشکال‌ها پاسخ می‌دهد و درنهایت از تصویری دفاع می‌کند که در آن انسان موجودی کاملاً جسمانی است، اما همین موجود جسمانی ظرفیت رابطه با خدا، اخلاق و خودآگاهی را نیز دارد.

خلاصه کتاب چیستی سرشت انسان

کتاب چیستی سرشت انسان، نگاهی از منظر علم، فلسفه و الهیات مسیحی از این پرسش آغاز می‌کند که انسان را باید چگونه فهمید: به‌عنوان بدنی مادی، موجودی مرکب از بدن و نفس، یا ترکیبی از بدن، نفس و روح. ننسی مورفی با مرور تاریخ اندیشه‌ی مسیحی، تفسیرهای کتاب‌مقدسی و بحث‌های فلسفی نشان می‌دهد که پاسخ به این سؤال همیشه یکدست نبوده است. سپس با تکیه‌بر فیزیک جدید، نظریه‌ی تکامل و علم اعصاب، از این دیدگاه دفاع می‌کند که انسان همان بدن خویش است. بااین‌حال، نویسنده هم‌زمان می‌کوشد توضیح دهد که این برداشت چرا به حذف اختیار، اخلاق، تجربه‌ی دینی و هویت شخصی نمی‌انجامد. حرف اصلی این کتاب این است که می‌توان تصویری جسمانی از انسان داشت و درعین‌حال شأن معنوی و اخلاقی او را حفظ کرد.

چرا باید کتاب چیستی سرشت انسان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب چیستی سرشت انسان، نگاهی از منظر علم، فلسفه و الهیات مسیحی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های انسان‌شناسی را از سه مسیر علم، فلسفه و الهیات کنار هم بررسی می‌کند.
• خواننده با تفاوت میان دوگانه‌انگاری، سه‌گانه‌انگاری و فیزیکالیسم آشنا می‌شود و می‌بیند هرکدام چه پیامدهایی دارند.
• این کتاب نشان می‌دهد بحث سرشت انسان فقط نظری نیست و به موضوعاتی مثل مرگ، رستاخیز، اختیار، اخلاق و تجربه‌ی دینی گره می‌خورد.
• نویسنده در کنار دفاع از فیزیکالیسم، نقدی جدی به تقلیل‌گرایی مطرح می‌کند و همین نکته بحث را از ساده‌سازی دور نگه می‌دارد.
• فصل‌های کتاب مسیر روشنی از تاریخ اندیشه تا یافته‌های علم اعصاب و سپس چالش‌های فلسفی پیش روی این دیدگاه ترسیم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب چیستی سرشت انسان، نگاهی از منظر علم، فلسفه و الهیات مسیحی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی نسبت بدن، نفس، ذهن و روح شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• دانشجویان و پژوهشگران فلسفه، الهیات و دین‌پژوهی که با مسئله‌ی سرشت انسان سروکار دارند.
• مخاطبانی که به پیوند میان علم اعصاب، زیست‌شناسی تکاملی و پرسش‌های دینی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند بحث اختیار، اخلاق و هویت شخصی را در چارچوبی گسترده‌تر دنبال کنند.
• علاقه‌مندان به مباحث انسان‌شناسی مسیحی که می‌خواهند با یک دیدگاه یگانه‌انگارانه و نقدهای وارد بر آن آشنا شوند.