کتاب استعمارشناسی و تحولات بعد از جنگ جهانی دوم در ایران

کتاب استعمارشناسی و تحولات بعد از جنگ جهانی دوم در ایران نوشته الهام ملک زاده، با تکیه‌ بر اسناد، گزارش‌ها و مکاتبات سیاسی، به یکی از دوره‌های حساس تاریخ ایران می‌پردازد؛ دوره‌ای که اشغال ایران، پیمان اتحاد، کنفرانس تهران و گسترش نفوذ قدرت‌های خارجی مسیر تحولات داخلی را تغییر داد. تمرکز اثر فقط بر روایت رویدادها نیست و در کنار آن نشان می‌دهد که تصمیم‌های دیپلماتیک و نظامی چگونه بر حاکمیت، اقتصاد و سیاست ایران اثر گذاشتند. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی این پژوهش را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب استعمارشناسی و تحولات بعد از جنگ جهانی دوم در ایران

کتاب استعمارشناسی و تحولات بعد از جنگ جهانی دوم در ایران نوشته‌ی الهام ملک زاده در مجموعه‌ای «استعمارشناسی در ایران» قرار می‌گیرد و محور اصلی‌اش روایت تحلیلی اسناد و گزارش‌های کنفرانس سران متفقین در تهران است. نویسنده به‌ جای بسنده‌کردن به یک مرور کلی، به سراغ متن تلگراف‌ها، نامه‌ها، پیمان‌ها و واکنش‌های رسمی رفته تا نشان دهد ایران در میانه‌ی جنگ جهانی دوم و پس از آن چگونه در معرض فشار همزمان قدرت‌های خارجی قرار گرفت. فضای اثر بیش از هر چیز سیاسی و تاریخی است و بر نسبت میان اشغال نظامی، دیپلماسی و مداخله در امور داخلی تمرکز دارد.

کتاب از خلال فصل‌هایی مانند هجوم متفقین به خاک ایران، پیمان اتحاد، کنفرانس تهران، واکنش ایران به نتایج کنفرانس، بازتاب آن در مطبوعات جهان، مداخلات روسیه و انگلستان در امور داخلی ایران و نفوذ استعماری گام‌به‌گام آمریکا در ایران، تصویری پیوسته از یک دوره‌ی پرتنش می‌سازد. اهمیت اثر در این است که تحولات را فقط به‌ صورت رخدادهای جدا از هم نمی‌بیند، بلکه آن‌ها را در قالب یک فرایند دنبال می‌کند؛ فرایندی که از اعلام بی‌طرفی ایران آغاز می‌شود، به اشغال کشور و محدودشدن اختیار دولت می‌رسد و سپس در قالب پیمان‌ها، حضور نیروهای خارجی و شکل‌گیری نظم تازه‌ی سیاسی ادامه پیدا می‌کند.

کتاب استعمارشناسی و تحولات بعد از جنگ جهانی دوم در ایران برای کسانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان سند تاریخی و تفسیر سیاسی را دقیق‌تر ببینند، منبعی قابل‌توجه است. الهام ملک زاده علاوه‌بر موضع دولت‌های متفق، واکنش مقام‌های ایرانی، اعتراض‌های رسمی، نگرانی‌های مجلس و پیامدهای حضور نیروهای خارجی در تهران و دیگر نقاط کشور را نیز توضیح می‌دهد.

خلاصه کتاب استعمارشناسی و تحولات بعد از جنگ جهانی دوم در ایران

کتاب استعمارشناسی و تحولات بعد از جنگ جهانی دوم در ایران روندی را دنبال می‌کند که با اعلام بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی دوم آغاز می‌شود و خیلی زود به اشغال کشور به‌ وسیله‌ی متفقین می‌رسد. نویسنده سپس نشان می‌دهد که این حضور نظامی فقط یک اقدام موقت جنگی نبود، بلکه با پیمان اتحاد، ورود نیروهای آمریکایی، کنفرانس تهران و مداخلات سیاسی روسیه و انگلستان به مرحله‌ای گسترده‌تر رسید. 

متن کتاب از خلال اسناد رسمی، اعتراض‌های دولت ایران، مذاکرات دیپلماتیک و مفاد توافق‌ها، این پرسش را پیش می‌کشد که چگونه حاکمیت یک کشور در ظاهر حفظ می‌شود اما در عمل زیر فشار تصمیم‌های قدرت‌های خارجی قرار می‌گیرد.

چرا باید کتاب استعمارشناسی و تحولات بعد از جنگ جهانی دوم در ایران را بخوانیم؟

• این کتاب تصویری سندمحور از اشغال ایران و پیامدهای سیاسی آن ارائه می‌دهد.
• خواننده می‌تواند مفاد پیمان اتحاد و اثر آن بر حاکمیت و اداره‌ی کشور را دقیق‌تر بشناسد.
• این اثر پیوند میان کنفرانس تهران و تحولات داخلی ایران را روشن می‌کند.
• کتاب نشان می‌دهد حضور انگلستان، شوروی و آمریکا در ایران چگونه از سطح نظامی به مداخله‌ی سیاسی و اقتصادی کشیده شد.

خواندن کتاب استعمارشناسی و تحولات بعد از جنگ جهانی دوم در ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ سیاسی ایران که می‌خواهند دوره‌ی اشغال متفقین را دقیق‌تر بررسی کنند.
• خوانندگانی که به اسناد، مکاتبات رسمی و متن پیمان‌های سیاسی علاقه دارند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که درباره‌ی جنگ جهانی دوم و اثر آن بر ایران مطالعه می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی کنفرانس تهران و بازتاب آن در سیاست داخلی ایران بیشتر بدانند.
• مخاطبانی که به موضوع نفوذ قدرت‌های خارجی و شکل‌گیری استعمار نو در ایران توجه دارند.