کتاب زند کوچک اودیسه

کتاب زند کوچک اودیسه نوشته مرتضی غیاثی است و خانه داستان چوک آن را منتشر کرده است. این اثر فقط بازگویی اودیسه نیست، بلکه گزارشی فشرده و توضیحی بر متن هومر است که می‌کوشد فاصله‌ی میان خواندن ترجمه و فهم لایه‌های پنهان آن را کمتر کند. نویسنده از آیین‌ها، واژه‌ها، شیوه‌ی سرایش، دشواری‌های ترجمه و نکته‌هایی گفته است که بدون شرح، در متن اصلی به‌سادگی دیده نمی‌شوند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زند کوچک اودیسه

کتاب زند کوچک اودیسه نوشته مرتضی غیاثی، گزارشی کوتاه و فشرده بر اودیسه هومر است که بر پایه‌ی نسخه‌ی یونانی فراهم شده و هدفش روشن‌کردن بخش‌هایی از متن است که در خواندن عادی ترجمه‌ها پنهان می‌مانند. نویسنده در پیشگفتار توضیح داده است که این اثر از دل نیاز به یک راهنمای فارسی برای فهم بهتر سروده‌های هومری شکل گرفته؛ راهنمایی که نه بخواهد همه‌ی پژوهش‌های گسترده‌ی هومری را گرد بیاورد و نه در جزئیات فرساینده گم شود. به‌جای آن، متن بر گزیده‌ای از نکته‌های مهم تکیه کرده است: آیین‌ها و باورهای یونانی، صحنه‌های دشوار، ویژگی‌های سبکی هومر، ابهام‌های ترجمه‌های فارسی و توضیحاتی درباره ابزارها، پوشش و فضاهای مادی جهان روایت.
کتاب زند کوچک اودیسه از همان آغاز نشان می‌دهد که با یک شرح حاشیه‌ای ساده روبه‌رو نیستیم. نویسنده روش کار خود را هم توضیح داده است: پیش‌رفتن سرود به سرود و گاهی واژه به واژه، ارجاع‌دادن به متن یونانی، سنجیدن ترجمه‌های فارسی و استفاده از منابعی به چند زبان. در بخش‌های آغازین، بحث فقط به خود اودیسه محدود نمی‌ماند و زمینه‌ی بزرگ‌تری هم ساخته می‌شود؛ از تاریخ یونان و شاخه‌های زبانی آن گرفته تا سنت شفاهی، خنیاگران، نسخه‌های کهن، گزارشگران باستانی و مسئله‌ی لقب‌ها و ریختارهای تکرارشونده در شعر هومری. همین گستره باعث شده این کتاب هم برای کسی که می‌خواهد اودیسه را دقیق‌تر بخواند سودمند باشد و هم برای کسی که به تاریخ تفسیر و انتقال متون کهن علاقه دارد.
کتاب زند کوچک اودیسه حال‌وهوای یک متن پژوهشی فشرده را دارد، اما انتخاب موضوعاتش کاملاً معطوف به گره‌های واقعی فهم متن است. نویسنده بارها توضیح داده که قصدش داوری نهایی یا گردآوری کامل همه‌ی دیدگاه‌ها نبوده، بلکه می‌خواسته بستری برای خواندن آگاهانه‌تر فراهم کند. به‌همین دلیل، متن میان شرح ادبی، توضیح تاریخی، نکته‌های زبانی و ارجاع‌های کتابشناختی رفت‌وآمد می‌کند و تصویری از اودیسه به‌عنوان اثری می‌سازد که فقط یک داستان سفر نیست، بلکه میدان برخورد سنت، زبان، اسطوره و تفسیر است.

خلاصه کتاب زند کوچک اودیسه

کتاب زند کوچک اودیسه اودیسه هومر را نه از راه بازگویی کامل داستان، بلکه از مسیر توضیح و واکاوی بخش‌های دشوار آن دنبال می‌کند. نویسنده ابتدا از دلیل شکل‌گیری این گزارش و فاصله‌ای می‌گوید که میان خواندن ترجمه و فهم زمینه‌های فرهنگی و زبانی متن وجود دارد. سپس روش کار خود را شرح می‌دهد و سراغ موضوعاتی مثل آیین‌های یونانی، شیوه‌ی گزارش‌نویسی بر متون کهن، تفاوت ترجمه‌ها، الفبای یونانی، تاریخ شکل‌گیری سروده‌های هومری، سنت شفاهی و نقش گزارشگران باستانی می‌رود. حرف اصلی این کتاب این است که فهم اودیسه فقط با دنبال‌کردن خط داستان کامل نمی‌شود و نیاز به شناخت لایه‌های تاریخی، زبانی و تفسیری آن هم دارد.

چرا باید کتاب زند کوچک اودیسه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب زند کوچک اودیسه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب فاصله‌ی میان متن اودیسه و زمینه‌های تاریخی و فرهنگی آن را کمتر می‌کند.
• نویسنده بخش‌هایی را توضیح داده است که در ترجمه‌های فارسی ممکن است مبهم یا کم‌پیدا بمانند.
• کتاب تصویری فشرده از پژوهش‌های هومری، سنت شفاهی و شیوه‌ی انتقال متن در اختیار می‌گذارد.
• خواننده با مسئله‌هایی مثل لقب‌های هومری، ریختارهای تکراری و دشواری‌های فهم شعر یونانی آشنا می‌شود.
• این اثر برای مرور همزمان تاریخ، زبان و تفسیر اودیسه منبعی جمع‌وجور و متمرکز فراهم کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب زند کوچک اودیسه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به اودیسه و ایلیاد که می‌خواهند متن هومر را فراتر از خلاصه‌ی داستان بشناسند.
• خوانندگانی که هنگام مطالعه‌ی ترجمه‌های متون کهن با ابهام‌های فرهنگی و زبانی روبه‌رو می‌شوند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به ادبیات یونان باستان و شرح‌نویسی بر متون کلاسیک علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند با سنت شفاهی، نسخه‌های کهن و تاریخ تفسیر سروده‌های هومری آشنا شوند.
• مخاطبانی که از متن‌های توضیحی فشرده با تمرکز بر نکته‌های دقیق و ارجاعی استقبال می‌کنند.