کتاب اطلس جامع محیط شناسی جنوبگان (جلد اول)

کتاب اطلس جامع محیط‌ شناسی جنوبگان (جلد اول) نوشته‌ مهیار مجیدی نیک به بررسی نظام‌مند ویژگی‌های جوی و دریایی قاره‌ی جنوبگان و اقیانوس جنوبی پرداخته است. این کتاب حاصل تدوین در مرکز مطالعات و پژوهش‌های تخصصی دریایی مد دانش است و نشر پژوهشگاه ملی اقیانوس‌ شناسی و علوم جوی آن را منتشر کرده است. ساختار اثر بر پایه داده‌های هواشناسی و اقیانوس‌شناسی، نقشه‌ها، نمودارها و معرفی ایستگاه‌های تحقیقاتی و مناطق کلیدی جنوبگان شکل گرفته است. تمرکز جلد اول بر هواشناسی، اقیانوس‌شناسی، یخ‌شناسی، ناوبری قطبی و چهارچوب‌های حقوقی و مدیریتی حضور در این منطقه است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اطلس جامع محیط شناسی جنوبگان (جلد اول)

کتاب اطلس جامع محیط‌ شناسی جنوبگان (جلد اول) اثری پژوهشی از مهیار مجیدی نیک است که با هدف فراهم‌کردن یک سند مرجع برای شناخت محیطی جنوبگان تدوین شده است. در مقدمه‌ی کتاب جنوبگان به‌عنوان یکی از اولویت‌های نوظهور قدرت‌های جهانی در حوزه‌ی منابع طبیعی، منافع تجاری و اثرگذاری ژئوپلیتیکی معرفی شده و بر ضرورت حضور فعال جمهوری اسلامی ایران در این منطقه تأکید شده است. مهیار مجیدی نیک در همین چهارچوب جنوبگان را نه فقط یک پهنه‌ی سرد و دورافتاده، بلکه یک میدان رقابت آینده برای منابع، علم و سیاست توصیف کرده است. 

کتاب اطلس جامع محیط‌ شناسی جنوبگان (جلد اول) در چند فصل اصلی تنظیم شده است. فصل نخست به هواشناسی جنوبگان اختصاص دارد و با تکیه‌ بر داده‌های دمایی، الگوهای باد، طوفان‌ها، مه، بارش برف، تفاوت‌های فصلی و منطقه‌ای و نقش بادهای کاتاباتیک، تصویر دقیقی از شرایط جوی قاره و دریاهای پیرامونی ارائه شده است. در همین فصل شبه‌جزیره‌ی جنوبگان، بخش‌های شرقی و غربی قاره، گذرگاه دریک، دماغه‌ی هورن، دماغه‌ی امیدنیک، جزایر شتلند جنوبی و اورکنی جنوبی و ایستگاه‌های متعدد تحقیقاتی با نقشه‌ها و مختصات معرفی شده‌اند. کتاب در ادامه به موضوعاتی مانند هم‌گرایی و واگرایی قطب جنوب، جزرومد و جریان‌ها، دمای سطح آب، زیست‌تابی و ساختار عمقی اقیانوس جنوبی می‌پردازد. 

فصل یخ‌شناسی به ویژگی‌های طبیعی یخ‌ها، طبقه‌بندی انواع یخ، علائم یخ و نقش مرکز ملی یخ اختصاص یافته است. بخش ناوبری قطبی و اطلاعات ناوبری ابزارهایی مانند رادار، جهت‌یاب رادیویی، قطب‌نماهای مغناطیسی و ژیروسکوپی، سیستم موقعیت‌یاب جهانی، دوره‌ی نور خورشید، کوه‌های یخ و سیستم‌های جمع‌آوری داده‌های اقیانوسی را پوشش داده است. کتاب اطلس جامع محیط‌شناسی جنوبگان (جلد اول) در فصل‌های پایانی به قوانین و مقررات مرتبط با جنوبگان، اطلاعات حقوقی، مناطق تحت مدیریت ویژه، مکان‌ها و بناهای تاریخی، منطقه‌ی ویژه‌ی مارپول، مدیریت آب بالاست و الزامات حضور کشتی‌ها در منطقه می‌پردازد. معرفی دریاهای راس، آموندسن–بلینگهاوزن، ودل و ساحل قاره‌ای و نیز بحث پشتیبانی عملیات و زیرساخت‌های تحقیقاتی تصویر نسبتاً کاملی از محیط عملیاتی جنوبگان برای پژوهشگران و برنامه‌ریزان فراهم کرده است.

خلاصه کتاب اطلس جامع محیط شناسی جنوبگان (جلد اول)

کتاب اطلس جامع محیط‌ شناسی جنوبگان (جلد اول) تصویری مرحله‌به‌مرحله از محیط طبیعی و عملیاتی جنوبگان ارائه می‌کند. در فصل هواشناسی الگوهای دما، باد، طوفان، مه، بارش برف و تفاوت‌های تابستان و زمستان در عرض‌های مختلف جنوبی توضیح داده شده و نقش بادهای غربی، بادهای کاتاباتیک و طوفان‌های برون‌حاره‌ای در شکل‌دادن به آب‌وهوای منطقه تشریح شده است؛ سپس با تمرکز بر شبه‌جزیره‌ی جنوبگان، جزایر پیرامونی و بخش‌های شرقی و غربی قاره جزئیات محلی مانند فراوانی کولاک، دید افقی، رطوبت نسبی و رفتار سامانه‌های ابری بررسی شده است. 

در فصل اقیانوس‌شناسی کتاب به ساختار هم‌گرایی و واگرایی قطب جنوب، جزرومدها، جریان‌ها، دمای سطح آب و پدیده‌هایی مانند زیست‌تابی می‌پردازد. فصل یخ‌شناسی انواع یخ دریا، کوه‌های یخ، علائم یخ و طبقه‌بندی آن‌ها را معرفی کرده است. بخش ناوبری قطبی و اطلاعات ناوبری شرایط عملی حرکت کشتی‌ها در آب‌های یخ‌زده، ابزارهای ناوبری، سیستم‌های ماهواره‌ای، دوره‌های روشنایی خورشید و محدودیت‌های دید را توضیح داده و فصل قوانین و مقررات چهارچوب حقوقی و مدیریتی حضور در جنوبگان را جمع‌بندی کرده است.

چرا باید کتاب اطلس جامع محیط شناسی جنوبگان (جلد اول) را بخوانیم؟

کتاب اطلس جامع محیط‌ شناسی جنوبگان (جلد اول) یک تصویر یکپارچه از هواشناسی، اقیانوس‌شناسی، یخ‌شناسی و ناوبری قطبی در جنوبگان ارائه می‌کند و هم‌زمان پیوند این داده‌ها را با سیاست‌گذاری دریامحور و منافع راهبردی ایران نشان می‌دهد. این ترکیب داده‌های فنی، نقشه‌ها، معرفی ایستگاه‌ها و مرور مقررات کتاب را به منبعی کاربردی برای طراحی مأموریت‌های تحقیقاتی و برنامه‌ریزی حضور در اقیانوس جنوبی تبدیل کرده است.

خواندن کتاب اطلس جامع محیط شناسی جنوبگان (جلد اول) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب اطلس جامع محیط‌ شناسی جنوبگان (جلد اول) به پژوهشگران هواشناسی و اقیانوس‌شناسی، متخصصان ناوبری و عملیات دریایی، دانشجویان جغرافیای طبیعی و محیطی، برنامه‌ریزان توسعه‌ی دریامحور و کارشناسان سیاست‌گذاری در حوزه‌ی دریا و قطب‌ها که به‌دنبال شناخت دقیق شرایط محیطی جنوبگان هستند پیشنهاد می‌شود.