کتاب سیاست خارجی اسلام گرایان ترکیه

کتاب سیاست خارجی اسلام‌گرایان ترکیه نوشته‌ی اعظم سلامتی تصویری تحلیلی از تحولات سیاست خارجی ترکیه در دوره‌ی پس از جنگ سرد ارائه می‌دهد. نویسنده با تکیه بر نظریه‌ی رئالیسم در روابط بین‌الملل به بررسی نقش احزاب اسلام‌گرا، به‌ویژه حزب رفاه، حزب فضیلت و حزب عدالت و توسعه در جهت‌دهی به سیاست خارجی این کشور می‌پردازد. ساختار اثر از مباحث نظری آغاز می‌شود و سپس به مطالعه‌ی موردی روابط ترکیه با خاورمیانه، آسیای مرکزی و قفقاز و اتحادیه‌ی اروپا می‌رسد. نشر مرکز اسناد انقلاب اسلامی آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سیاست خارجی اسلام گرایان ترکیه

کتاب سیاست خارجی اسلام‌گرایان ترکیه با تمرکز بر دوره‌ی پس از جنگ سرد، سیاست خارجی ترکیه را در پی خیزش اسلام‌گرایی و قدرت‌گیری احزاب اسلام‌گرا بررسی کرده است. اعظم سلامتی در فصل‌های آغازین، چارچوب نظری پژوهش را بر مبنای رئالیسم کلاسیک و واقع‌گرایی ساختاری توضیح می‌دهد و مفاهیمی مانند قدرت، منافع‌ملی، امنیت و اهداف ملی را به‌تفصیل باز می‌کند تا مبنای تحلیل رفتار خارجی ترکیه روشن شود. در ادامه‌ی همین بخش، پیوند این مفاهیم با سنت کمالیسم و ثبات نسبی اصول سیاست خارجی ترکیه توضیح داده شده است. کتاب سیاست خارجی اسلام‌گرایان ترکیه در بخش اول به تاریخچه و عملکرد احزاب اسلام‌گرای ترکیه می‌پردازد؛ از ریشه‌های فکری و اجتماعی جریان اسلام‌گرایی پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی تا شکل‌گیری احزاب نظم ملی، رستگاری ملی، رفاه، فضیلت و در نهایت عدالت و توسعه. نویسنده روند رشد این احزاب، چالش آن‌ها با ساختار لائیک، ایدئولوژی «بینش ملی» و «نظام عادل» و تجربه‌ی اداره‌ی شهرداری‌ها در شهرهایی مانند استانبول و آنکارا را به‌صورت جزئی بررسی کرده است. کتاب سیاست خارجی اسلام‌گرایان ترکیه در بخش‌های بعدی سیاست خارجی ترکیه در خاورمیانه، به‌ویژه در قبال ایران، اسرائیل و عراق را در دولت‌های مختلف از اربکان تا عدالت و توسعه دنبال می‌کند. سپس روابط ترکیه با آسیای مرکزی و قفقاز، موضوعاتی مانند پان‌ترکیسم، امنیت انرژی و نقش ترکیه به‌عنوان الگو برای جمهوری‌های تازه‌استقلال‌یافته بررسی شده است. در بخش پایانی نیز روند پر فرازونشیب روابط ترکیه و اتحادیه‌ی اروپا، تعهدات دو طرف، معیارهای کپنهاگ و تأثیر اصلاحات داخلی بر موقعیت ترکیه در اروپا تحلیل شده است.

خلاصه کتاب سیاست خارجی اسلام گرایان ترکیه

این کتاب با تکیه بر نظریه‌ی رئالیسم، سیاست خارجی ترکیه را در دوره‌ای بررسی می‌کند که در آن، اسلام‌گرایان از حاشیه‌ی سیاست به مرکز قدرت نزدیک شده‌اند. نویسنده ابتدا نشان می‌دهد چگونه مفاهیمی مانند قدرت، امنیت و منافع‌ملی در سنت کمالیستی تعریف شده و سپس توضیح می‌دهد که با ظهور احزاب اسلام‌گرا این مفاهیم چگونه بازخوانی شده‌اند. در ادامه، کتاب سیاست خارجی اسلام‌گرایان ترکیه مسیر تاریخی اسلام‌گرایی حزبی را از حزب نظم ملی و رستگاری ملی تا رفاه، فضیلت و عدالت و توسعه دنبال می‌کند و پیوند میان پایگاه اجتماعی این احزاب، تجربه‌ی اداره‌ی شهرداری‌ها و موفقیت انتخاباتی آن‌ها را نشان می‌دهد. سپس سیاست خارجی ترکیه در قبال ایران، اسرائیل، عراق، آسیای مرکزی، قفقاز و اتحادیه‌ی اروپا تحلیل می‌شود تا روشن شود اسلام‌گرایان در عمل تا چه حد از چارچوب سنتی سیاست خارجی ترکیه فاصله گرفته یا در آن ادغام شده‌اند.

چرا باید کتاب سیاست خارجی اسلام گرایان ترکیه را بخوانیم؟

این کتاب تصویری مرحله‌به‌مرحله از گذار ترکیه از کمالیسم سخت‌گیر به دوره‌ای که نویسنده آن را «پساکمالیسم» می‌نامد ارائه کرده است و نشان می‌دهد اسلام‌گرایان چگونه در چارچوبی واقع‌گرایانه با مفاهیمی مانند دموکراسی، اتحادیه‌ی اروپا و ناتو کنار آمده‌اند. خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند منطق تصمیم‌های خارجی ترکیه و پیوند آن با تحولات داخلی و حزبی را بهتر درک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران روابط بین‌الملل، مطالعات منطقه‌ای، علوم سیاسی و مطالعات ترکیه پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که به فهم ریشه‌های فکری و سیاسی سیاست خارجی ترکیه و نقش احزاب اسلام‌گرا در آن علاقه‌مند هستند.