کتاب معرفی مکتب های فلسفی هند

کتاب معرفی مکتب‌ های فلسفی هند نوشته‌ ساتیش چاندرا چاترجی و دریندراموهان داتا، با ترجمه‌ فرناز ناظرزاده کرمانی، تصویری منظم از سنت‌های فکری هند ارائه می‌دهد. این کتاب به‌عنوان متنی دانشگاهی سال‌ها در مراکز فلسفه و ادیان هند تدریس شده است و اکنون مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب و نشر دانشگاه ادیان و مذاهب آن را منتشر کرده است. نویسندگان با تکیه‌ بر منابع دست‌اول سنسکریت، مکتب‌های اصلی فلسفی را در پیوند با زمینه‌ی دینی و تاریخی‌شان توضیح داده‌اند. مترجم در پیشگفتار خود جای خالی منبعی مقدماتی و درعین‌حال دقیق درباره‌ی فلسفه‌ی هند در فضای دانشگاهی ایران را توضیح داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب معرفی مکتب های فلسفی هند اثر ساتیش چاندرا چاترجی و دریندراموهان داتا

کتاب معرفی مکتب‌ های فلسفی هند اثری آموزشی از ساتیش چاندرا چاترجی و دریندراموهان داتا است که برای دانشجویان فلسفه و ادیان نوشته شده و در دانشگاه کلکته به‌عنوان متن درسی به‌ کار رفته است. نویسندگان در پیشگفتار توضیح داده‌اند که هدفشان ارائه‌ی تصویری فشرده از مکتب‌های اصلی در سنت هندی است؛ تصویری که نه وارد جزئیات تاریخی و متنی شود و نه از اصول نظری و مباحث انتقادی غافل بماند.

در کتاب معرفی مکتب‌ های فلسفی هند ابتدا در فصل معرفی عمومی و کلی ویژگی‌های اصلی فلسفه‌ی هند، معنای فلسفه در این سنت، جایگاه مرجعیت وداها، نقش عقل استدلالی و زمینه‌ی تاریخی شکل‌گیری مکتب‌ها طرح شده است. سپس در فصل‌های بعدی، مکتب‌های نه‌گانه‌ی مادر به‌ترتیب معرفی می‌شوند: چارواکا، جاینا، بودا، نیایا، وی‌شه‌شیکا، سانکهیا، یوگا، می‌مام‌سا و ودانتا. هر فصل معمولاً با یک معرفی تاریخی‌ـ‌مفهومی آغاز می‌شود و بعد مباحث معرفت‌شناسی، متافیزیک، نفس، اخلاق، رهایی و در مواردی الاهیات را طرح می‌کند.

کتاب معرفی مکتب‌ های فلسفی هند در ترجمه‌ی فارسی با پیشگفتارهای متعدد ساتیش چاندرا چاترجی و دریندراموهان داتا در چاپ‌های مختلف، پیشگفتار مترجم و یادداشت مفصل او درباره‌ی کلیات فلسفه‌ی هند همراه شده است. در این یادداشت‌ها، جایگاه وداها، اوپانیشادها، برهمان‌ها و دیگر متون سنسکریت، مفهوم دهارما، تمایز مکتب‌های آستیکه و ناستیکه و دشواری‌های زبانی و اصطلاح‌شناختی توضیح داده شده است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که هم برای آشنایی اولیه با کلیات هر مکتب مناسب است و هم برای کسی که می‌خواهد بعداً وارد مطالعه‌ی متون تخصصی‌تر شود، مثل یک نقشه‌ی راه عمل می‌کند.

خلاصه کتاب معرفی مکتب های فلسفی هند

کتاب معرفی مکتب‌ های فلسفی هند تصویری کلی از منظومه‌ی فکری هند عرضه می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه اندیشه‌ی هندی حول مفاهیمی مانند دهارما، رهایی، کارما، نفس و واقعیت متعالی شکل گرفته است. ساتیش چاندرا چاترجی و دریندراموهان داتا ابتدا ماهیت فلسفه‌ی هند را در پیوند با دین، مرجعیت وداها و نقش عقل توضیح می‌دهند و سپس مکتب‌ها را در دو دسته‌ی آستیکه و ناستیکه بررسی می‌کنند.

در ادامه، هر مکتب از منظر نظریه‌ی معرفت، تلقی از جهان، نفس، خدا یا اصل غایی و معنای رهایی تحلیل شده است؛ از ماتریالیسم چارواکا و کثرت‌گرایی جاینا تا بودیسم با چهار حقیقت شریف و نظریه‌ی تکوین وابسته و نیز نظام‌های نیایا و وی‌شه‌شیکا در منطق و هستی‌شناسی. در بخش‌های پایانی، سانکهیا، یوگا، می‌مام‌سا و ودانتا به‌عنوان مکتب‌هایی که بر پایه‌ی اوپانیشادها و وداها بنا شده‌اند، با تأکید بر نسبت انسان و امر متعالی و تفسیرهای گوناگون از وحدت یا کثرت واقعیت معرفی شده‌اند.

چرا باید کتاب معرفی مکتب های فلسفی هند را بخوانیم؟

خواندن کتاب معرفی مکتب‌ های فلسفی هند امکان آشنایی منظم با نه مکتب اصلی اندیشه‌ی هندی را فراهم می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه این مکتب‌ها در گفت‌وگوی انتقادی با یکدیگر رشد کرده‌اند. این کتاب به‌ کمک طرح روشن مباحث معرفت‌شناسی، متافیزیک، اخلاق و رهایی در هر مکتب، زمینه‌ی مناسبی برای مطالعات تطبیقی میان فلسفه‌ی هند، فلسفه‌ی اسلامی و فلسفه‌ی غربی ایجاد کرده است.

خواندن کتاب معرفی مکتب های فلسفی هند را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب معرفی مکتب‌ های فلسفی هند به دانشجویان و پژوهشگران فلسفه، الهیات، ادیان و عرفان و نیز به علاقه‌مندان به مطالعات تطبیقی و تاریخ اندیشه پیشنهاد می‌شود که در پی تصویری منظم از سنت فکری هند و مفاهیم بنیادین آن مانند دهارما، کارما، رهایی و وحدت یا کثرت واقعیت هستند.