کتاب تئوری انتخاب

کتاب تئوری انتخاب نوشته ویلیام گلاسر با ترجمه محمد باقری اثری است که انتشارات راداس آن را منتشر کرده است. این کتاب به موضوع آزادی شخصی و نقش روابط انسانی در شادی و رنج روزمره می‌پردازد و از زاویه‌ای روان‌شناسانه به احساسات، عشق، ازدواج، خانواده، آموزش و کار نگاه می‌کند. نویسنده در این اثر نشان می‌دهد چگونه شیوه‌ی رایج کنترل‌کردن دیگران، منبع بخش بزرگی از بدبختی‌های فردی و اجتماعی است و در برابر آن، مدلی مبتنی بر «کنترل درونی» و انتخاب آگاهانه پیشنهاد کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تئوری انتخاب

کتاب تئوری انتخاب که اولین بار در سال ۱۹۹۸ منتشر شد، مهم‌ترین و جامع‌ترین اثر ویلیام گلاسر، روان‌پزشک شهیر آمریکایی، پس از کتاب پرفروش او واقعیت‌درمانی محسوب می‌شود. این کتاب با نقد روان‌شناسی رایج مبتنی بر «کنترل بیرونی» آغاز می‌شود؛ رویکردی که بر پاداش و تنبیه برای تغییر رفتار دیگران تکیه دارد و به باور گلاسر، منبع اصلی ناراحتی‌های انسانی و تخریب‌کننده‌ی روابط است. گلاسر در مقابل، تئوری انتخاب را مطرح می‌کند؛ روان‌شناسی درونی و غیرکنترلی که بر مسئولیت‌پذیری فردی و آزادی شخصی تأکید دارد. هسته‌ی مرکزی این تئوری در یک جمله خلاصه می‌شود: «تنها کسی که رفتارش در کنترل ماست، خودمان هستیم».

کتاب تئوری انتخاب توضیح می‌دهد که تمام رفتارهای انسان، حتی احساساتی مانند افسردگی و اضطراب، در واقع انتخاب‌هایی هستند که برای ارضای پنج نیاز ژنتیکی و اساسی انجام می‌شوند: بقا (امنیت و سلامت جسمی)، تعلق و عشق ورزیدن، قدرت (موفقیت و شایستگی)، آزادی (استقلال و حق انتخاب)، و تفریح (لذت و یادگیری) . گلاسر مفهوم «جهان کیفی» (Quality World) را معرفی می‌کند؛ مجموعه‌ای از تصاویر ذهنی از افرادی، چیزها و ایده‌هایی که به باور ما زندگی‌مان را رضایت‌بخش می‌کنند. او استدلال می‌کند که تمام مشکلات روان‌شناختی پایدار، در ریشه خود «مشکلات رابطه‌ای» هستند و این مشکلات همیشه در زمان حال رخ می‌دهند، نه در گذشته. کتاب با زبانی ساده، پر از مثال‌های بالینی و ده اصل بنیادین، به خواننده نشان می‌دهد که چگونه می‌توان با کنار گذاشتن تلاش برای کنترل دیگران و تمرکز بر رفتار و افکار خود، روابط عاطفی، فرزندپروری، محیط کار و حتی نظام آموزشی را دگرگون کرد.

خلاصه کتاب تئوری انتخاب

کتاب تئوری انتخاب با مقدمه‌ای مفصل آغاز می‌شود که در آن گلاسر نشان داده است چگونه سرزنش دیگران، تنبیه، تهدید و اجبار، آزادی شخصی را تخریب می‌کند و روابط را فرسوده می‌سازد. کتاب در سه بخش اصلی تنظیم شده است: «تئوری»، «عمل» و «کاربرد». در بخش اول، فصل‌هایی مانند «ما به یک روان‌شناسی جدید نیاز داریم»، «نیازها و احساسات پایه»، «دنیای کیفی شما» و «رفتار کلی» چارچوب نظری کتاب را می‌سازند. گلاسر در این فصل‌ها توضیح داده است که انسان‌ها تحت تأثیر نیازهای ژنتیکی مانند بقا، عشق و احساس تعلق، قدرت، آزادی و تفریح دست به انتخاب می‌زنند و حتی احساساتی مثل افسردگی را نیز تا حد زیادی «انتخاب» می‌کنند. در بخش دوم به «عمل» اختصاص یافته و فصل‌هایی مانند «عشق و ازدواج»، «اعتماد و خانواده شما»، «آموزش و پرورش و مدارس کیفی» و «تئوری انتخاب در محل کار» نشان می‌دهند این نظریه در موقعیت‌های روزمره چگونه به کار گرفته شده است. در بخش سوم انتخاب نیز فصل‌هایی مانند «جامعه‌ی کیفی» و «بازتعریف آزادی شخصی» مطرح شده که در آن‌ها نویسنده پیامدهای گسترده‌تر این نگاه را در سطح جامعه بررسی کرده است.

چرا باید کتاب تئوری انتخاب را بخوانیم؟

کتاب تئوری انتخاب تصویری روشن از این موضوع ارائه کرده است که چگونه الگوهای معمول سرزنش، تنبیه و کنترل، روابط مهم زندگی را فرسوده می‌کنند و چه‌طور می‌توان آن‌ها را با رفتارهایی مانند گوش‌دادن، مذاکره و احترام جایگزین کرد. این کتاب به خواننده کمک می‌کند ریشه‌ی بسیاری از تعارض‌های خانوادگی، آموزشی و شغلی را در سطح «روابط» ببیند و برای ساختن ارتباط‌های رضایت‌بخش‌تر، چارچوبی منسجم در اختیار داشته باشد.

خواندن کتاب تئوری انتخاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تئوری انتخاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که در روابط زناشویی، ارتباط با فرزندان یا فضای مدرسه و محل‌کار با تعارض و نارضایتی روبه‌رو هستند. همچنین به مشاوران، معلمان، مدیران و هرکسی پیشنهاد می‌شود که به درک عمیق‌تری از انگیزه‌ها، نیازهای انسانی و نقش انتخاب در احساس شادی و رنج علاقه‌مند است.

درباره ویلیام گلاسر

ویلیام گلاسر (۲۰۱۳-۱۹۲۵) روان‌پزشک و نویسنده‌ی خودآموخته‌ی آمریکایی است که در کلیولند، اوهایو به دنیا آمد. او نخست مدرک مهندسی شیمی از مؤسسه‌ی فناوری کیس گرفت و سپس به روان‌پزشکی روی آورد. گلاسر که از رویکرد سنتی روانکاوی فرویدی که بیمار را قربانی درمانده‌ی گذشته می‌دید، ناامید شده بود، رویکردی کاملاً متفاوت را پایه‌گذاری کرد: «واقعیت‌درمانی» (Reality Therapy). او معتقد بود «موفقیت باعث موفقیت می‌شود و شکست باعث شکست» و درمان باید بر برنامه‌ی عملی برای آینده متمرکز باشد، نه واکاوی زخم‌های گذشته. او از سال ۱۹۵۶ تا ۱۹۸۶ مطب خصوصی خود را در لس آنجلس اداره کرد و بعدها مشاور سیستم آموزشی این شهر شد.

گلاسر بیش از ۱۷ کتاب نوشت که از مشهورترین آن‌ها می‌توان به واقعیت‌درمانی، مدارس بدون شکست، اعتیاد مثبت و اوج کار فکری او یعنی تئوری انتخاب اشاره کرد. او مؤسس «مؤسسه‌ی ویلیام گلاسر» در لس آنجلس بود که تاکنون ده‌ها هزار نفر را در سراسر جهان در زمینه‌ی نظریه انتخاب و واقعیت‌درمانی آموزش داده است. گلاسر در سال‌های پایانی عمر به‌عنوان استاد مشاوره در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا، نورتریج فعالیت می‌کرد. آثار او به ده‌ها زبان ترجمه شده و نظریه‌اش نه تنها در روان‌درمانی، بلکه در آموزش، مدیریت سازمانی و مشاوره خانواده تأثیری پایدار بر جای گذاشته است.