کتاب کشم نامه

کتاب کشم‌نامه نوشته‌ی علی آموخته‌نژاد روایتی داستانی از نبرد ایرانیان با پرتغالی‌ها در جزیره‌ی قشم و قلعه‌ی آن است که نشر پر سرخ آن را منتشر کرده است. نویسنده با تکیه‌بر دو متن تاریخی جنگنامه‌ی کشم و جرون‌نامه و بهره‌گیری از تصحیح محمدباقر وثوقی و عبدالرسول خیراندیش، ماجرای بازپس‌گیری قشم را به نثر بازآفرینی کرده است. تصویرگری و گرافیک اثر را سارا عباسی انجام داده است. این کتاب با ترکیب روایت تاریخی، گفت‌وگو، توصیف سفر لشکر و صحنه‌های نبرد، فضای جنوب ایران و خلیج فارس را زنده می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کشم نامه

کتاب کشم‌نامه بازخوانی روایت تاریخی جنگنامه‌ی کشم به نثر است که علی آموخته‌نژاد آن را بر پایه‌ی منظومه‌ی جنگنامه‌ی کشم و متن جرون‌نامه نوشته است. آن کتاب‌ها روایت شاعرانه‌ای از بازپس‌گیری جزیره‌ی قشم و قلعه‌ی دفاعی آن از دست پرتغالی‌ها ارائه می‌دهند و نویسنده در این اثر کوشیده است همان خط اصلی وقایع را در قالب نثر داستان‌پردازانه بازسازی کند. متن بارها به ابیات جنگنامه‌ی کشم ارجاع می‌دهد و در عین حال توضیح می‌دهد که اطلاعات تاریخی آن با گزارش‌های مورخان پرتغالی و سفرنامه‌های آن دوره هم‌خوان است. در کتاب کشم‌نامه خواننده با پیش‌زمینه‌ی شکل‌گیری قدرت ملوک هرمز، اهمیت جزایر هرمز و قشم، نقش قشم در تأمین آب شیرین و دفاع از هرمز و سپس ورود پرتغالی‌ها به خلیج فارس روبه‌رو می‌شود. نویسنده در سخن آغازین، سلسله‌ی ملوک قدیم و جدید هرمز، نام پادشاهان، جابه‌جایی پایتخت از هرمز ساحلی به جزیره‌ی جرون و تبدیل آن به هرمز را مرور کرده است و نشان می‌دهد چگونه قدرت دریایی پرتغال و سلاح‌های آتشین، نظم تجاری خلیج فارس را برهم زده است. کتاب کشم‌نامه در فصل‌های پی‌درپی، از تصمیم پرتغالی‌ها برای ساخت قلعه‌ای تازه در قشم تا واکنش حاکم لار، شکست نخستین مقاومت، ورود امام‌قلی‌خان به ماجرا، تجهیز سپاه از شهرها و اقوام مختلف، سفر دشوار لشکر از شیراز تا سواحل جنوب، عبور از پل لاتیدان، رسیدن به خلیج فارس و ورود به قشم را دنبال کرده است. در ادامه، روایت به ماجرای بیماری سربازان، حضور بی‌بی حکیمه در گیاهدان، نقش راهنمایان محلی، و سپس محاصره‌ی قلعه، شورای جنگی فرماندهان و هماهنگی نبرد زمینی و دریایی می‌رسد. نویسنده در خلال این خط اصلی، حکایت‌هایی مانند داستان فرخ‌شاه و بی‌بی‌فاطمه و افسانه‌ی ساخت باغی شگفت در هرمز را نیز گنجانده است تا چهره‌ی فرهنگی و عاطفی جنوب ایران را کنار صحنه‌های جنگ نشان دهد.

خلاصه داستان کشم نامه

کتاب کشم‌نامه روایت شکل‌گیری و اوج‌گیری نبردی‌ست که به بازپس‌گیری قلعه‌ی قشم از دست پرتغالی‌ها می‌انجامد، بی‌آنکه همه‌ی جزئیات پایانی را آشکار کند. متن از معرفی ملوک هرمز و اهمیت جزایر جنوبی آغاز می‌شود و سپس به ورود پرتغالی‌ها، ساخت قلعه‌ی قشم و نخستین واکنش حاکم لار می‌رسد که با وجود شجاعت سپاهش در برابر استحکامات تازه و توپخانه‌ی دشمن شکست می‌خورد. در ادامه، امام‌قلی‌خان در کوهرنگ خبر را می‌شنود، شاه‌قلی‌بیگ را به فرماندهی برمی‌گزیند و سپاهی از اقوام مختلف ایران فراهم می‌کند. سفر طولانی لشکر از شیراز تا ساحل، عبور از گردنه‌ها و پل لاتیدان، رسیدن به خلیج فارس و گذر به قشم، با توصیف‌های دقیق جغرافیایی و اجتماعی همراه است. بیماری ناگهانی سربازان، جست‌وجو برای طبیب، حضور بی‌بی حکیمه و چشمه‌های آب شیرین در دل دریا، و سپس بازگشت توان لشکر، زمینه‌ی محاصره‌ی قلعه را فراهم می‌کند. در پایان بخش‌های نقل‌شده، سپاه ایران در حال آماده‌سازی خندق‌ها، سنگرها و هماهنگی با ناوگان عماد عرب و شیخ موسی برای رویارویی نهایی با قلعه‌ی پرتغالی‌هاست.

چرا باید کتاب کشم نامه را بخوانیم؟

کشم‌نامه تصویری زنده از تاریخ جنوب ایران، ملوک هرمز و رویارویی با استعمار پرتغال ارائه می‌دهد و در عین حال فضای سفر، جغرافیای خلیج فارس، نقش مردم محلی و باورهای درمانی و افسانه‌ای را نشان می‌دهد. این کتاب امکان آشنایی با یک متن منظوم کهن از راه نثر امروزی، و لمس جزئیات یک نبرد دریایی و زمینی را در قالب روایتی پیوسته فراهم کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کشم‌نامه به علاقه‌مندان تاریخ خلیج فارس، دوست‌داران روایت‌های جنگی و حماسی، پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌ی تاریخ محلی جنوب ایران و کسانی که به بازآفرینی متون کهن در قالب نثر داستان‌پردازانه علاقه‌مندند پیشنهاد می‌شود.