کتاب کول کولن

کتاب کول کولن (قصه‌های کهن جزیره به گویش مردم جزیره‌ی قشم) حاصل گردآوری جلال مبارک زاده توسط انتشارات پر سرخ منتشر شده است. این کتاب که براساس نقل‌های شفاهی علی ملاحی‌ سوزایی نوشته شده، مجموعه‌ای از افسانه‌ها و قصه‌های عامیانه‌ی مردم جزیره‌ی قشم را در بر می‌گیرد که به گویش محلی روایت شده‌اند و درعین‌حال حال‌وهوای فرهنگی و تاریخی این جزیره را نیز بازتاب می‌دهند. قصه‌هایی از پچوچین و عنتر تا حکایت‌های مربوط به آب زندگانی و بابا تاجر در کتاب کول کولن دیده می‌شود که هرکدام گوشه‌ای از باورها و شوخ‌طبعی مردم جنوب را به تصویر می‌کشند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کول کولن

کتاب کول کولن مجموعه‌ای از قصه‌های کهن جزیره‌ی قشم است که به گویش مردم این جزیره روایت شده و جلال مبارک‌ زاده آن را براساس نقل‌های شفاهی علی ملاحی‌ سوزایی گردآوری کرده است. در مقدمه‌ی کتاب، گردآورنده از قدمت تاریخی قشم و نقش آن در شکل‌گیری گنجینه‌ای غنی از ادبیات عامیانه سخن گفته است، جایی که اقوام و طوایف مختلف در کنار هم زیسته‌اند و اندیشه و شیوه‌ی زندگی‌شان در هم تنیده شده است. به‌ گفته‌ی او، لالایی‌ها، مثل‌ها، افسانه‌ها، آداب‌ورسوم و سنن مردم قشم مانند آیینه‌ای تمام‌نما، خلق‌وخوی و جهان‌بینی این جامعه را نشان می‌دهد. 

کتاب کول کولن اثر جلال مبارک زاده در چند بخش، قصه‌هایی پی‌درپی را پیش می‌برد که همگی حول شخصیت‌ها و موقعیت‌های آشنا در فرهنگ عامیانه می‌چرخند، از پچوچین و عنتر تا بابا تاجر و سیاه زرنگ، از فقیر یک‌ نان تا پادشاه یمن و دخترش و از جست‌وجوی آب زندگانی تا رویارویی با دیو و شاه پریان. در هر قصه، زبان سوزایی و واژه‌های بومی قشم حفظ شده و همین ویژگی، کتاب را به سندی زنده از گویش و فرهنگ محلی تبدیل کرده است. جلال مبارک زاده در لابه‌لای روایت‌ها، از جایگاه علی ملاحی‌ سوزایی به‌عنوان یکی از چهره‌های شاخص قصه‌گویی در قشم یاد کرده است، کسی که با نقل قصه‌های عامیانه، بخشی از هویت فرهنگی جزیره را زنده نگه داشته است.

خلاصه کتاب کول کولن

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

کتاب کول کولن مجموعه‌ای از چندین قصه‌ی پیوسته و ناپیوسته است که هرکدام ماجرایی مستقل دارند، اما در فضای مشترک فرهنگ عامیانه‌ی قشم می‌گذرند. در قصه‌ی پچوچین و عنتر، ماجرا با آزادکردن یک میمون بدهکار شروع می‌شود و به همراهی عنتر با پچوچین، کشف گنج، معامله با دکان‌دار و رسیدن به قصر دختر پادشاه می‌رسد، جایی که زرنگی عنتر و سادگی پچوچین در کنار هم، طنز و تعلیق می‌سازند. 

در حکایت بابا تاجر و سیاه، دزدی از خزانه‌ی پادشاه، فریب وزیر، ملا و خود شاه و بازی با مفهوم عدالت و زرنگی روایت شده است. قصه‌ی حکمت خدا، رابطه‌ی رزق، قضا و تلاش انسان را به‌ تصویر می‌کشد و داستان آب زندگانی، سفر قهرمان، خیانت موم و دیو و یاری دختر شاه پریان را در قالبی افسانه‌ای بازگو می‌کند.

چرا باید کتاب کول کولن را بخوانیم؟

خواندن کول کولن فرصتی برای آشنایی نزدیک با گویش، شوخ‌طبعی و جهان‌بینی مردم قشم است. این کتاب هم‌زمان که قصه‌های سرگرم‌کننده و پرحادثه ارائه کرده است، لایه‌هایی از باورهای دینی، اخلاقی و اجتماعی جنوب ایران را نیز نشان می‌دهد و بخشی از ادبیات شفاهی درحال فراموشی را ثبت کرده است.

خواندن کتاب کولن کولن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب کول کولن به علاقه‌مندان به فرهنگ و فولکلور جنوب ایران، پژوهشگران زبان و گویش‌های محلی، دوستداران قصه‌ها و افسانه‌های عامیانه و کسانی که کنجکاو شناخت زندگی و تخیل مردم قشم هستند، پیشنهاد می‌شود.